Scriptiebank overzicht

Digitale cultuur ontwikkelt zich in een ongekend tempo en wordt gekenmerkt door zowel overvloed als kwetsbaarheid. De vluchtigheid van digitale creaties, van interactieve installaties tot websites, sociale mediaplatformen en andere databestanden, stelt musea en erfgoedinstellingen voor fundamentele vragen. Hoe kan born-digital erfgoed worden geïdentificeerd als cultureel waardevol, duurzaam worden vastgelegd en vervolgens toegankelijk en betekenisvol worden gepresenteerd? Dit onderzoek benadert deze uitdaging vanuit het proces van erfgoedisering, waarbij de vier kernfuncties waarderen, verzamelen, bewaren en presenteren centraal staan. In de digitale context blijken deze functies niet los van elkaar te opereren, maar voortdurend op elkaar in te grijpen. Door middel van beleidsanalyse, theoretische kaders en casestudies van Vlaamse erfgoedinstellingen, waaronder Design Museum Gent, Amsab, de Hendrik Conscience Bibliotheek en KADOC, wordt zichtbaar hoe technische, juridische en beleidsmatige drempels een structurele inbedding van born-digital erfgoed bemoeilijken. Tegelijkertijd tonen innovatieve praktijken aan dat interdisciplinariteit, het gebruik van open standaarden en samenwerking met makers en publiek effectieve strategieën kunnen opleveren. De bevindingen wijzen erop dat een geïntegreerde en structureel verankerde aanpak onontbeerlijk is om digitale cultuur niet alleen te bewaren, maar ook haar betekenis te behouden voor toekomstige generaties.

Dit onderzoeksartikel verkent hoe het archief van een kunstenaar kan helpen om creatieve processen in de podiumkunsten zichtbaar en toegankelijk te maken binnen de context van archiefinstellingen. Aan de hand van een casestudy rond theatermaker Greet Vissers wordt onderzocht hoe archiefbeschrijving en -structuur de werkmethodes van een kunstenaar kunnen weerspiegelen, zonder hun complexiteit te vereenvoudigen. De inclusieve praktijk van Vissers toont hoe hybride rollen en creatieve keuzes sporen nalaten in archiefmateriaal. Vanuit het concept van het performatief archief wordt de interactie tussen documentatie en artistieke praktijk geanalyseerd. Methodologisch combineert het project archiefanalyse, literatuurstudie en samenwerking met de kunstenaar. Op basis van de bevindingen werden vier aanbevelingen geformuleerd en besproken in dialoog met een archiefinstelling en een dienstverlenende organisatie binnen het erfgoedveld. Dit artikel draagt zo bij aan lopende discussies over kunstenaarsarchieven en de rol van archiefinstellingen in het bewaren en doorgeven van artistieke praktijken.

De digitale stroom aan informatie is meer dan ooit aanwezig in onze huidige maatschappij. Hoe gaan we om met onze (digitale) data en hoe zorgen we ervoor dat deze op lange termijn toegankelijk blijf? Lees snel verder en kom dit allemaal te weten!

Hoe archiveer je een vluchtige, efemere kunstvorm zoals performance? Het is een vraag die de theaterwetenschap en performance studies al decennialang bezighoudt. De bijzondere kunstenaar Otobong Nkanga werpt nieuw licht op het vraagstuk. Het M HKA zal haar concept van ‘het ademend archief’ realiseren.

Het strikte en stroeve proces van het verlijden van een klassieke notariële akte lijkt onverenigbaar met de nieuwe 'digital way of life'. Zijn beide werelden te verenigen?

Administratieve organisatie en archiefbewustzijn in de abdij en het hospitaal van de Bijloke te Gent in de late middeleeuwen (einde dertiende - veertiende eeuw). Een studie van het archivalisch geheugen aan de hand van cartularia en originele oorkonden. Er werd reeds lang aangetoond dat er in de middeleeuwen archieven bestonden met een bepaalde klassering, i.e. een hergroepering van documenten op basis van de inhoud, typologie of materiële kenmerken van documenten.

Hoe sociaal zijn sociale media?U klikt Facebook open en ja hoor, daar zijn ze weer. Selfies met belangrijke personen op een al even belangrijk event, die ene Facebookvriend die zijn muzikale kennis tentoon spreidt door elke muziekgroep op Facebook te liken,... Misschien herkent u zichzelf hier zelfs in. Eén ding mag in ieder geval duidelijk zijn: de tijd dat Facebook enkel diende voor kattenfilmpjes en een gemoedelijke por lijkt definitief voorbij.MSN, chatboxen, datingsites; de computer als middel om te communiceren met elkaar is geen nieuw gegeven.

VAN EEN PAPIEREN NAAR EEN DIGITALE WERELD - EEN ONVERMIJDELIJKE EVOLUTIE?Digitalisering. We hebben allemaal een andere mening omtrent dit thema. Sommigen zijn prodigitalisering, terwijl anderen zeer doemdenkend zijn en bij het horen van dit begrip meteen een scène van de ondergang van de mensheid voor ogen hebben. Maar wie heeft het nu bij het rechte eind? Biedt digitalisering ons werkelijk enkel voordelen?

In de volksmond hebben de woorden ‘archief’ en ‘archivaris’ een eerder negatief connotatie. Archivarissen worden niet zelden vereenzelvigd met in grauwe stofjassen getooide, saaie klui-zenaars, die hun dagen in donkere kelders – ver weg van de ‘beschaafde wereld’ – slijten. Dit vertekend beeld is zodanig ingeburgerd dat weinig administraties – in de publieke én private sector – de nodige aandacht aan hun archief besteden. Nochtans hebben archieven zowel juri-dische, administratieve, informatieve als cultuur-historische waarde.