Zorgverleners hoeven niet alles meer te onthouden
Een bewoner eet minder dan normaal. Iemand anders oogt onrustiger dan gisteren. Nog iemand heeft plots meer hulp nodig bij het opstaan. Voor zorgverleners zijn dit belangrijke signalen. Toch worden ze vaak pas later opgeschreven, wanneer de zorgronde voorbij is en er eindelijk tijd is om te rapporteren.
Tegen die tijd moet de zorgverlener zich alles opnieuw herinneren.
Dat probleem vormde het vertrekpunt van mijn masterproef Productontwikkeling aan de Universiteit Antwerpen. Ik ontwikkelde MEROO: een spraakgestuurd systeem dat zorgverleners helpt om observaties tijdens of direct na een zorgmoment vast te leggen.
Een gesprek dat bleef hangen
Het idee ontstond dicht bij huis. Mijn oma woont in een woonzorgcentrum. Tijdens een bezoek sprak ik met een van haar verzorgers. Ze vertelde hoe hoog de werkdruk is en hoe vermoeiend het is om tijdens een dienst veel kleine observaties per bewoner te moeten onthouden.
“Tijdens de zorg zie je van alles, maar pas later heb je tijd om het op te schrijven. Dan moet je maar hopen dat je alles nog precies weet.
Dat gesprek bleef hangen. Want juist die kleine observaties zijn belangrijk voor goede opvolging. Alleen is er tijdens een drukke zorgronde vaak geen tijd om meteen uitgebreid te rapporteren.
Ik dacht: dit moet beter kunnen. Niet door nog een extra taak toe te voegen, maar door een hulpmiddel te ontwerpen dat past binnen de bestaande werkwijze.
Nu vastleggen, later verwerken
MEROO werkt volgens een eenvoudig principe: capture now, proces later
De zorgverlener draagt een kleine wearable op de borst. Tijdens of direct na een zorgmoment kan die een korte observatie inspreken. Bij de kamer van de bewoner wordt een NFC-tag gescand, zodat de opname aan de juiste bewonerscontext wordt gekoppeld. Die tag bevat zelf geen herkenbare persoonsgegevens.
Na de zorgronde wordt de wearable teruggeplaatst in het laadstation. De opnames worden verwerkt tot conceptnotities in een digitale inbox. De zorgverlener controleert de tekst, past die aan waar nodig en neemt de definitieve notitie over in het bestaande cliëntendossier.
MEROO schrijft dus niet automatisch in het dossier. De zorgverlener blijft altijd in controle.
Niet zomaar een app
Er bestaan al programma’s die spraak omzetten naar tekst. Toch passen die niet altijd goed in de dagelijkse praktijk van de ouderenzorg. Vaak moet een zorgverlener een telefoon pakken, een app openen of een laptop zoeken. Tijdens een drukke zorgronde kan dat juist storend zijn.
Daarom ontwierp ik MEROO als een fysiek én digitaal systeem. De wearable zit op een vaste plek aan het uniform en is altijd bereikbaar. De interactie is bewust eenvoudig gehouden: scannen, inspreken en doorgaan.
De wearable geeft feedback met licht en trilling. Zo weet de zorgverlener wanneer een opname start, stopt en opgeslagen is. Dat maakt het systeem snel en betrouwbaar in gebruik.
Van idee naar prototype
Om te testen of het idee technisch haalbaar was, bouwde ik een proof of concept met een smartwatch-interface en een digitale inbox. Hiermee testte ik of een observatie kon worden opgenomen, lokaal verwerkt, getranscribeerd en weergegeven als conceptnotitie.
Daarnaast voerde ik een kleine gebruikerstest uit met drie zorgverleners. Zij legden dezelfde observatie vast door te typen en door in te spreken. Typen duurde gemiddeld 81 seconden. Inspreken duurde gemiddeld 17 seconden.
Die test bewijst nog niet dat MEROO in de praktijk altijd tijd bespaart. Daarvoor is een grotere pilot nodig. Maar het liet wel zien dat de technische flow werkt en dat inspreken potentie heeft.
Eerst naast het dossier
Een bewuste keuze is dat MEROO voorlopig naast het bestaande cliëntendossier werkt. Een directe koppeling met zo’n dossier is technisch, juridisch en organisatorisch complex. Daarvoor zijn afspraken nodig met zorgorganisaties, softwareleveranciers en privacyverantwoordelijken.
Daarom begint MEROO als aanvullende werkomgeving. Eerst moet duidelijk worden of het systeem echt past in de zorgronde en bruikbare notities oplevert. Pas daarna kan een directe koppeling met een bestaand dossiersysteem worden onderzocht.
Meer ruimte voor zorg
MEROO lost het personeelstekort niet op. Maar het kan wel helpen om de druk op zorgverleners te verminderen. Door observaties dichter bij het zorgmoment vast te leggen, hoeven zorgverleners minder te onthouden. Dat kan zorgen voor meer rust, betere documentatie en meer ruimte voor directe zorg.
Voor bewoners en naasten betekent dit dat informatie betrouwbaarder wordt vastgelegd. Kleine veranderingen zijn minder afhankelijk van wat later nog uit het geheugen wordt teruggehaald.
De volgende stap is een pilot in een woonzorgcentrum. Daar moet blijken hoe de wearable werkt tijdens een volledige dienst, hoe goed de transcripties zijn met achtergrondgeluid en of zorgverleners MEROO echt als ondersteuning ervaren.
De ouderenzorg staat onder druk door vergrijzing en personeelstekorten. Juist daarom is het belangrijk om technologie te ontwerpen rondom de mens. MEROO vervangt geen zorgverlener, maar ondersteunt die om goede zorg haalbaarder te maken.
Bibliografie
Referenties
In dit onderzoek is AI gebruikt voor exploratie/inspiratie, schrijfassistentie en herformuleringstool. De
gebruikte modellen zijn ChatGPT, NotebookLM, Gemini en Claude.
Anthropic. (z.d.). Claude [Large language model]. https://claude.ai/
Google. (2024). Gemini [Large language model]. https://gemini.google.com/
Google. (2024). NotebookLM [AI-ondersteunde onderzoeks- en schrijftool]. https://notebooklm.goo-
gle/
OpenAI. (2023). ChatGPT (GPT-4) [Large language model]. https://chat.openai.com/
Bronnen
ABF Research. (2025). Prognosemodel Zorg en Welzijn – Dashboard Zorg en Welzijn (smal). https://
prognosemodelzw.nl/dashboard/stories-dashboard/zorg-en-welzijn--smal
ActiZ. (2023). Spraakgestuurd rapporteren levert een tijdswinst van 30 procent op voor zorgmedew-
erkers. https://www.actiz.nl/actueel/spraakgestuurd-rapporteren-levert-een-tijd…-
procent-op-voor-zorgmedewerkers
Attend Technology Inc. (2025, 14 november). How pogo pin connectors power next-generation smart
devices. https://www.attend.com.tw/en/news.php?act=view&id=193
Ausserhofer, D., Tappeiner, W., Wieser, H., Serdaly, C., Simon, M., Zúñiga, F., & Favez, L. (2023). Admin-
istrative burden in Swiss nursing homes and its association with care workers’ outcomes: A
multicenter cross-sectional study. BMC Geriatrics, 23(1). https://doi.org/10.1186/s12877-023-
04022-w
Autoriteit Persoonsgegevens. (2019). Lijst van verwerkingen waarvoor een DPIA verplicht is. https://
www.autoriteitpersoonsgegevens.nl
BDO. (2025). Ouderenzorg draait financieel uitstekend: Nu investeren in toekomst. Skipr. https://www.
skipr.nl/nieuws/bdo-ouderenzorg-draait-financieel-uitstekend-nu-investeren-in-toekomst/
Brachten, F., Brünker, F., Frick, N. R. J., Ross, B., & Stieglitz, S. (2020). On the ability of virtual agents to
decrease cognitive load: An experimental study. Information Systems and e-Business Manage-
ment, 18(2), 187–207. https://doi.org/10.1007/s10257-020-00471-7
Brancheorganisaties Zorg. (2022). Verwerkersovereenkomst Brancheorganisaties Zorg (versie decem-
ber 2022). BoZ.
Brocken, E., Heida, J.-P., & Ponds, R. (2022). Opties onder de loep: Onderzoek beleidsopties arbeids-
markt ouderenzorg.
Centraal Bureau voor de Statistiek. (2024). Dashboard bevolking – Ouderen. https://www.cbs.nl/nl-nl/
visualisaties/dashboard-bevolking/leeftijd/ouderen
CME-Online. (2025). Methodisch rapporteren met SOAP. https://www.cme-online.nl/blog/method-
isch-rapporteren-met-soap/
Dantuma, I., Van Hoesel, T., Van Riel, M., Nap, H. H., & Rood, P. (2025). Spraakgestuurd rapporteren:
Drie keer zo snel. Vilans. https://www.vilans.nl/actueel/nieuws/spraakgestuurd-rapport-
eren-drie-keer-sneller
De Jong, A. (2018). Regionale ontwikkelingen in het aantal potentiële helpers van oudere ouderen,
1975–2040.
Dewit, I. (2018). PSS design and strategic rollout toolkit: Tools for product-service systems (1st ed.).
UPA – University Press Antwerp.
130DINED. (z.d.). DINED anthropometric database. Delft University of Technology.
Eucomed. (2019). Medical device regulation: Impact on innovation and access to medical technolo-
gies. MedTech Europe.
European Parliament & Council of the European Union. (2016). Regulation (EU) 2016/679 on the pro-
tection of natural persons with regard to the processing of personal data (GDPR). Official Jour-
nal of the European Union.
European Parliament & Council of the European Union. (2017). Regulation (EU) 2017/745 on medical
devices (MDR). Official Journal of the European Union.
European Parliament. (2023). EU AI Act: First regulation on artificial intelligence. https://www.europarl.
europa.eu/topics/en/article/20230601STO93804/eu-ai-act-first-regulation-on-artificial-intelli-
gence
European Parliament. (2024). Regulation (EU) 2024/1689 laying down harmonised rules on artificial
intelligence (Artificial Intelligence Act). Official Journal of the European Union.
Hanekamp, M. (2025). Administratieve tijdsbesteding in de langdurige zorg.
Interaction Design Foundation. (z.d.). What is brainwriting? Geraadpleegd op 4 mei 2026, van https://
ixdf.org/literature/topics/brainwriting
Knowles. (2015). SPH0645LM4H-B: I2S output digital microphone datasheet. Digi-Key. https://media.
digikey.com/pdf/Data%20Sheets/Knowles%20Acoustics%20PDFs/SPH0645LM4H-B.pdf
Kotsanas, D., Scott, C., Gillespie, E. E., Korman, T. M., & Stuart, R. L. (2008). What’s hanging around your
neck? Pathogenic bacteria on identity badges and lanyards. Medical Journal of Australia,
188(1), 5–8. https://doi.org/10.5694/j.1326-5377.2008.tb01494.x
Lee Spring. (z.d.). Constant force springs. Geraadpleegd op 20 mei 2026, van https://www.leespring.
com/constant-force-springs
Lee, T. Y., Li, C. C., Chou, K. R., Chung, M. H., Hsiao, S. T., Guo, S. L., Hung, L. Y., & Wu, H. T. (2023). Machine
learning-based speech recognition system for nursing documentation: A pilot study. Interna-
tional Journal of Medical Informatics, 178. https://doi.org/10.1016/j.ijmedinf.2023.105213
Li, Y., Xu, Z., Yang, X., Zhao, Z., Zhao, J., & Liu, H. (2022). PetLock: A genderless and standard interface for
the future on-orbit construction. arXiv. https://arxiv.org/abs/2209.04307
Medical Device Coordination Group. (2021). MDCG 2021-24: Guidance on classification of software
under Regulation (EU) 2017/745 and Regulation (EU) 2017/746. European Commission.
Micron Technology. (z.d.). e.MMC embedded managed NAND flash memory product family. Micron
Technology.
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. (2019). Toestemming voor een behandeling in zorg
of sociaal domein. AVG-Helpdesk Zorg en Welzijn. https://www.avghelpdeskzorg.nl/onderwer-
pen/t/toestemming/116---toestemming-behandeling-in-zorg-of-sociaal-domein
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. (2022). Nieuwe prognose verwachte personeelste-
kort [Kamerbrief].
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. (2025). Inzet op realisatie AI in de zorg [Kamerbrief].
Rijksoverheid.
Munyisia, E. N., Yu, P., & Hailey, D. (2011). How nursing staff spend their time on activities in a nursing
home: An observational study. Journal of Advanced Nursing, 67(9), 1908–1917. https://doi.
org/10.1111/j.1365-2648.2011.05633.x
Murphy, C. M., Di Ruscio, F., Lynskey, M., Collins, J., McCullough, E., Cosgrave, R., & Fennell, J. P. (2017).
Identification badge lanyards as infection control risk: A cross-sectional observation study with
epidemiological analysis. Journal of Hospital Infection, 96(1), 63–66. https://doi.org/10.1016/j.
jhin.2017.01.008
Nedap Healthcare. (2024a). Ontwikkelstadia en beoordelingscriteria — Ons API. https://ons-api.nl/
aansluit_koppelproces/Ontwikkelstadia_beoordelingscriteria.html
Nedap Healthcare. (2024b). Rapporteren volgens de SOEP-methode in Ons Dossier. https://support.
nedap-ons.nl/support/solutions/articles/103000267329-rapporteren-volgens-de-soep-meth-
ode-in-ons-dossier
Nedap Healthcare. (2024c). Wat is Ons®? https://nedap-ons.nl
Nederlandse Zorgautoriteit. (2024). Beleidsregel innovatie voor kleinschalige experimenten (BR/REG-
24159). https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_773534_22/1/
NEN. (2017). NEN 7510:2017 — Medische informatica: Informatiebeveiliging in de zorg. Nederlands
Normalisatie-instituut.
Oderanti, F. O., & Li, F. (2018). Commercialization of eHealth innovations in the market of the UK health-
care sector: A framework for a sustainable business model. Psychology and Marketing, 35(2),
120–137. https://doi.org/10.1002/mar.21074
OECD & European Commission. (2024). Health at a Glance: Europe 2024. OECD Publishing. https://doi.
org/10.1787/b3704e14-en
Omron Electronic Components. (z.d.). B3U ultra-small tactile switch (SMT). Geraadpleegd op 24 mei
2026, van https://components.omron.com/us-en/products/switches/B3U
Owens, L. M., Wilda, J. J., Hahn, P. Y., Koehler, T., & Fletcher, J. J. (2024). The association between use of
ambient voice technology documentation during primary care patient encounters, documen-
tation burden, and provider burnout. Family Practice, 41(2), 86–91. https://doi.org/10.1093/fam-
pra/cmad092
Precision Microdrives. (z.d.). 8mm vibration motor – 3mm type: Model 308-100. Geraadpleegd op 24
mei 2026, van https://www.precisionmicrodrives.com/product/308-100-8mm-vibration-motor-
3mm-type
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2017, 7 september). Hygiënerichtlijn voor verpleeghui-
zen, woonzorgcentra en kleinschalig wonen. RIVM. https://www.rivm.nl/hygienerichtlijnen/
verpleeghuizen
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. (2025). Leeftijd en geslacht – Chronische aandoeningen
en multimorbiditeit. VZinfo.nl. https://www.vzinfo.nl/chronische-aandoeningen-en-multimor-
biditeit/leeftijd-en-geslacht
Rijksoverheid. (2024a). Kamerbrief realisatie AI in de zorg. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport.
Rijksoverheid. (2024b). Overheidsbrede visie generatieve AI.
Samenwerkingsverband Richtlijnen Infectiepreventie. (2025, 1 juli). Hand- en polssieraden en acces-
soires. Richtlijnendatabase. https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/handhygi_ne_persoonlijke_
hygi_ne_medewerker/persoonlijke_hygi_ne_onderarmen_en_handen/hand-_en_polssiera-
den_en_accessoires.html
Scheepers, R. A., Van den Broek, T., Cramm, J. M., Finkenflügel, H., & Nieboer, A. P. (2023). Changes in
work conditions and well-being among healthcare professionals in long-term care settings in
the Netherlands during the COVID-19 pandemic: A longitudinal study. Human Resources for
Health, 21(1). https://doi.org/10.1186/s12960-023-00847-z
Seeed Studio. (z.d.). Seeed Studio XIAO ESP32S3. https://www.seeedstudio.com/XIAO-ESP32S3-p-5627.
html
Van Eynsel. (2026, 6 mei). Persoonlijk gesprek met Functionaris Gegevensbescherming [Interview].
Wecent. (2026, 14 maart). Why wireless charging generates heat and affects efficiency. https://www.
gdwecent.com/why-wireless-charging-generates-heat-and-affects-efficiency
132Winbond. (2017). W25Q256JV: 3V 256M-bit serial flash memory with dual/quad SPI. https://cdn.spark-
fun.com/assets/c/2/9/2/6/W25Q256JV.pdf
Winstar. (z.d.). WEO004864A 0.71-inch 48x64 smallest OLED display. https://www.winstar.com.tw/
products/oled-module/graphic-oled-display/smallest-oled.html
Zorg voor Beter. (z.d.). Spraakgestuurd rapporteren. https://www.zorgvoorbeter.nl/tips-tools/tools/
spraakgestuurd-rapporteren
