Wat is het belang van spelend leren en hoe kunnen we spelend leren functioneel inzetten in het lager onderwijs?

Fleur Gysel
Persbericht

Van spelen kan je leren!

Stel je voor dat je die saaie werkbladeren kan vervangen door interactieve spelen. Je niet de hele dag moet stilzitten maar kan bewegen en leren tijdens het spelen. Dat klinkt als de droom van elk kind die misschien wel werkelijkheid wordt!

Vanuit persoonlijke interesse en nood aan achtergrondinformatie en inspiratiemateriaal rond spelend leren in meerdere stagecontexten, trachten we een antwoord te vinden op de onderzoeksvraag: ‘Wat is spelend leren en hoe kunnen we dit functioneel inzetten in het lager onderwijs?’ Binnen het onderzoek werd eerst gekeken naar het belang van spelend leren vanuit de overheid, onderwijskoepels, werkboeken en de praktijk. Vervolgens werd gekeken in welke mate spelend leren aanwezig is in het onderwijs en welke behoeften leerkrachten hierrond hebben. Daarna werd een theoretisch kader uitgewerkt in combinatie met inspiratiemateriaal. Om af te sluiten werden deze kaders teruggekoppeld naar de praktijk.

Is spelen dan zo belangrijk?

Zowel in Malawi als in Vlaanderen zien we een zekere belangstelling voor spelend leren, dat zich reeds vertaald in theorie, maar de uitwerking in de praktijk uitblijft. Ook het belang van spelend leren op de ontwikkeling van het kind werd bekeken. Hieruit kwam dat spelend leren een invloed had op de motorische, cognitieve, emotionele en sociale ontwikkeling, bovendien heeft spelend leren een maatschappelijk en neurologisch karakter. Om een kader uit te denken om spelend leren functioneel in te zetten werd gehandeld vanuit observaties en experimenten en dit toegepast op het didactisch model. Zo werd een stappenplan gemaakt voor de leerkracht om van een gewone les een les spelend leren te maken, waarbij rekening gehouden wordt met de didactische principes.

En wat met de leerkracht…?

Daarnaast werd ook de rol van de leerkracht beschreven vanuit de basishoudingen (uit het pedagogisch model) afgestemd op het spelend leren om tegemoet te komen aan de basisbehoeften van de leerlingen. Ook het creëren van een fouten-maken-mag klimaat en een rustige leeromgeving zijn hier van groot belang.

image 739

En nu de praktijk…

Na het onderzoek werden de resultaten en het inspiratiemateriaal gedeeld met het lerarenteam van betreffende scholen. In Malawi gebeurde dit onder de vorm van een workshop waarbij het theoretisch kader eerst behandeld werd gevolgd door een aanbod aan fysiek inspiratiemateriaal. De leerkrachten kregen de kans om vragen te stellen, de leerspelen uit te testen en om een leerspel onder begeleiding uit te werken. Al deze resultaten en inspiratiemateriaal werden gebundeld op de website ‘spelend leren’ om een zo breed mogelijk publiek aan te spreken waarop alles samenkomt, deze deelde ik dan ook met de stagecontext in België. Op de website wordt het theoretisch kader toegelicht aan de hand van een presentatie zowel in het Engels als in het Nederlands. Verder vindt u op de site inspiratiemateriaal onder de vorm van kant-en-klare 30 uitgewerkte leerspelen, met differentiatie op niveau van leerprofiel, interesse en niveau. Via deze QR-code komt u op de website terecht.

image 738

Naast de leerkrachten willen we met dit onderzoek ook de directies/ zorgcoördinatoren ondersteunen. Hiervoor werd een implementatieplan opgesteld om de eerste stappen te zetten naar spelend leren met een team. In dit plan worden er tools aangereikt voor een eerste kennismaking met spelend leren en hoe men deze werkvorm kan ‘aanleren’.

image-20230926215417-3

 

Samengevat kunnen we zeggen dat je van spelen kan leren en dit zeker gerealiseerd kan worden in werkelijkheid. Om het schoolteam verder te professionaliseren, kan men steeds teruggrijpen naar de site 'spelend leren' waar een theoretische basis met inspiratiemateriaal aangeboden wordt. 

 

 

Bibliografie

Alaie |. N. &. (2023). Fouten Maken Mag… En Moet Zelfs! [Quotes & Wijsheid]. #1 Kennisbank. https://hetnlpcollege.nl/fouten-maken-mag/

Beleidsnota 2019-2024. Onderwijs. (z.d.). www.vlaanderen.be. https://www.vlaanderen.be/publicaties/beleidsnota-2019-2024-onderwijs

Bingel. (z.d.). https://www.bingel.be/teacher/mymethods/grade/3/yearbooks/LS9SwJmfSWiRq…

Chirwa, G., & Naidoo, D. (2014). Curriculum Change and Development in Malawi: A Historical Overview. Mediterranean journal of social sciences. https://doi.org/10.5901/mjss.2014.v5n16p336

Colen, P. (2022, 6 december). De leercyclus van Kolb: leerstijlen, leervoorkeuren en leerfasen. ICM opleidingen & trainingen. Geraadpleegd op 10 mei 2023, van https://www.icm.nl/extra/leercyclus-kolb-leerstijlen-leervoorkeuren-lee…

Dijkstra, S. (2019). Spelend leren in groep 2 & 3. Pabo NHL Stenden Hogeschool.

Dnoub, S. (2020). Op weg naar meesterschap B: didactisch handelen. In Canvas. Arteveldehogeschool.

GO! Pro - Leerplannen. (z.d.). https://pro.g-o.be/pedagogische-begeleiding-leerplannennascholing/leerp…

Hoe werkt rekenmethode Semsom in groep 3? - Uitgeverij Zwijsen. (z.d.). Uitgeverij Zwijsen. https://www.zwijsen.nl/lesmethodes/semsom/hoe-het-werkt-groep-3/ 34

ICT in de klas. (z.d.). https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/onderwijspersoneel/van-basis-totvolw…

IEYC Nederland. (2022, 18 augustus). Lerend spelen - IEYC. IEYC. https://www.ieycnederland.nl/lerend-spelen/

Kabas. (z.d.). https://api.kabas.be/app/methods

Koops, M. C. (z.d.). Gamedidactiek. gamedidactiek. https://www.gamedidactiek.nl/

Letourneau, S. M., & Sobel, D. M. (2020). Children’s descriptions of playing and learning as related processes. PLOS ONE, 15(4), e0230588. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0230588

Melis, J. (2019). Op weg naar meesterschap A: pedagogisch handelen. In Canvas. Arteveldehogeschool.

Nws, V. (2020, 28 mei). Smartphone op 9 jaar: “Kinderen hebben steeds vroeger gsm, toon interesse in mediagebruik, wees niet bestraffend”. vrtnws.be. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/05/27/_kinderen-hebben-steeds-jonger-…

OHCHR. (1989, 20 november). Convention on the Rights of the Child. Geraadpleegd op 10 mei 2023, van https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-…

OVSG. (z.d.). OVGS leerplanzoeker lager onderwijs. Geraadpleegd op 16 juni 2023, van https://schoolweb.ovsg.be/ovsg/dblager.aspx

Schellekens, T. (2023). Spel: Het beste ontwikkelingsvoertuig. EOS Wetenschap. https://www.eoswetenschap.eu/psyche-brein/spel-het-beste-ontwikkelingsv…

Schoolmakers. (2021, 29 juli). Zomerscholen Vlaanderen. Webinar Spelend Leren Maatschappelijke kwetsbaarheid [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=VX-hkpb02uk

Schoolmakers. (2022, 22 april). Educatieve spelvormen - zomerscholen 2022 - Provincie Antwerpen [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=dPqmuvZZlCQ 35

Selectietool | ZILL. (z.d.). Selectietool. https://zillselector.katholiekonderwijs.vlaanderen/#/oefentool

Spelend leren | Onderwijskennis. (z.d.). Onderwijskennis. https://www.onderwijskennis.nl/themas/spelendleren#:~:text=Spelend%20le… %20naar%20de,te %20bevorderen%20en%20te%20ondersteunen.

Tuerlinckx, E. (2022). Welk effect heeft integratie van bewegend leren in de klaspraktijk op de intrinsieke motivatie van leerlingen uit het eerste leerjaar? Arteveldehogeschool.

Zapata, K. (2020, 28 september). The Importance of Play: How Kids Learn by Having Fun. Healthline. https://www.healthline.com/health/the-importance-of-play

Van Acker, L. (2022). Op weg naar meesterschap: het jonge en oude schoolkind. In Canvas. Arteveldehogeschool.

Van Dale. (z.d.). Van Dale. https://www.vandale.nl/gratiswoordenboek/nederlands/betekenis/spel#.ZFv…

Whitebread, D. (2022). The importance of play. University of Cambridge. Geraadpleegd op 11 mei 2023, van https://imgs.drafare.com/m/e735c399f742224a.pd

Universiteit of Hogeschool
Educatieve Bachelor Lager Onderwijs
Publicatiejaar
2023
Promotor(en)
Geert Kraeye
Kernwoorden
Share this on: