Bringing the future into the classroom. Action research based on Theory U (Otto Scharmer, MIT). Impact from a student-centered competence-oriented learning environment on learning approach.

Kristien Verbist
We leven in ontwrichtende tijden. Volgens de sociale innovatietheorie Theory U (Otto Scharmer, Massachussets Institute of Technology, MIT) hebben we daarom een 4.0 Onderwijs nodig, een ondernemende, co-creatieve, participatieve manier van leren die de student en zijn hoogst mogelijke potentieel centraal stelt. In dit praktijkonderzoek wordt onderzocht wat de impact van zo'n leeromgeving is op de leerapproach van leerlingen (kwantitatief onderzoek) én op de aanpak van de leerkracht (kwalitatief onderzoek). Uit het onderzoek blijkt dat de 4.0. aanpak een positieve impact heeft op de leerapproach van leerlingen én dat de leerkracht anders voor de klas staat.

Kristien Verbist (UA) coachte leerlingen en hun leraar richting de toekomst: “Leerlingen én leraar maakten een bocht in een paar weken tijd”

In een paar weken tijd de leerapproach van leerlingen verbeteren? Het kan. Dat blijkt uit de masterproef van Kristien Verbist (Universiteit Antwerpen). Zij onderzocht hoe de leerapproach van leerlingen verandert door hen actief bij het vormgeven van hun lessen te betrekken. Ook de manier waarop de leraar voor de klas staat, wijzigt daardoor. Beide zijn nodig om ons onderwijs af te stemmen op de noden van een snel evoluerende wereld.

Kristien Verbist, student in de Opleidings- en Onderwijswetenschappen, ontwierp in co-creatie met 53 leerlingen uit een derde middelbaar en hun leraar Nederlands een studentgerichte en competentiegerichte leeromgeving rond het thema Literatuur. Ze baseerden zich hiervoor op Theory U, de sociale innovatietheorie van Otto Scharmer (Massachusetts Institute of Technology). Volgens Scharmer heeft onze maatschappij dringend 4.0-Onderwijs nodig, een ondernemende manier van leren, gebaseerd op co-aanvoelen, co-presencing en co-creëren. Dit soort onderwijs, waarbij studenten centraal staan ​​in het leerproces en waar naast kennis en vaardigheden ook competenties worden nagestreefd, maakt diepgaander leren mogelijk. Het vereist echter een verschuiving in het bewustzijn van leraren.

De impact op de leerapproach van de leerlingen was positief. Alle significante effecten waren in het voordeel van de nieuwe leeromgeving. Vooral de betrokkenheid van de leerlingen, hun intrinsieke motivatie, studieplezier, academische competenties en relaties met medeleerlingen verbeterden. Bij de leraar werd een verschuiving in bewustzijn waargenomen.

“Het onderzoek toont aan het betrekken van leerlingen bij het vormgeven van hun leeromgeving als positief wordt ervaren en dat coaching van leraren in deze toekomstgerichte vorm van onderwijs zinvol en aangewezen is”, besluit Verbist.

Er start een nieuwe wereldwijde online trainingscyclus over Theory U op 12 september 2019 op https://www.edx.org/course/ulab-leading-from-the-emerging-future (Engelstalig, gratis)

Meer weten?

Kristien Verbist: k.verbist@telenet.be

Promotor Ellen Vandervieren: ellen.vandervieren@uantwerpen.be

Co-promotor Els Laenens: els.laenens@uantwerpen.be

Bibliografie

211 verhalen. (2019). Retrieved from https://www.veranderwijs.nu/verhalen-oproepen?type_1%5Bstory%5D=story

 

About us. (2019). Retrieved from https://www.presencing.org/aboutus

 

ACOT. (2008, April). Apple Classrooms of Tomorrow-Today, Learning in the 21st Century. Retrieved from http://cbl.digitalpromise.org/wp-content/uploads/sites/7/2017/07/ACOT2_…

 

Afari, E., Aldridge, J., Fraser, B., & Khine, M. (2013). Students’ perceptions of the learning environment and attitudes in game-based mathematics classrooms. Learning Environments Research, 16, 131–150.

 

Ananiadou, K., & Claro, M. (2009, December 18). 21st Century Skills and Competences for New Millenium Learners in OECD Countries. Retrieved from https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/218525261154.pdf?expires=156552…

 

Bakker, T., Erbé, H., Frederik, M., Hiddink, W., Jongeneelen, M., Nab, et al. (2014, November). Wereldwijde trends en implicaties voor onderwijs en onderzoek, grenzen verleggen in een veranderend speelveld. Retrieved from https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/nl/Documents/public-sect…

 

Barrett, F., Fry, R., & Wittockx, H. (2010). Appreciative inquiry, het basiswerk (zevende druk). Leuven/Schiedam: Lannoo Campus/Scriptum.

 

Billiet, J., & Waege, H. (2011). Een samenleving onderzocht. Methoden van sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Berchem: De Boeck.

 

Bouckaert, A. (2019, April 1). Je constant bijscholen voelt bijna aan als een fulltime job. We zitten met een generatie die daar nooit voor gemtiveerd is geweest. Retrieved from https://www.bloovi.be/branded/innoveren/2019/peter-hinssen-over-de-futu…

 

Desseyn, J., & Vanhove, A. (2019, June 27). Welke competentieverschuivingen verwachten onze Vlaamse bedrijven? Overkoepelende analys van elf studies over toekomstige competentiebehoeften. Retrieved from https://odin.syntravlaanderen.be/onderzoek-en-beleid/welke-competentiev…

 

Donche, V., Van Petegem, P., Van de Mosselaer, H., & Vermunt, J. (2010). Een instrument voor feedback over leren en motivatie. Mechelen: Plantyn.

 

Doucet, A., Evers, J., Guerra, E., Lopez, N., Soskil, M., & Timmers, K. (2018). Teaching in the fourth industrial revolution, standing at the precipice. New York: Routledge.

 

Dr.C.Otto Scharmer. (2019). Retrieved from http://www.ottoscharmer.com/bio

 

Jinks, J., & Morgan, V. (1999). Children’s perceived academic self-efficacy: An inventory scale. Clearing House, 72, 224–230.

 

Kelley, T., & Kelley, D. (2013). Creative confidence, unleashing the creative potential within us all. New York: Crown Business.

 

Khan Academy. (2019). A personalized learning resource for all ages. Retrieved from https://www.khanacademy.org/about

 

LAB: een grassroots onderwijshervorming. (2019). Retrieved from https://www.veranderwijs.nu/verhaal/lab-een-grassroots-onderwijshervorm…

 

Laenens, E., Vandervieren, E., Stes, A., & Van Petegem, P. (2018). Impact van studentgecentreerde competentiegerichte leeromgevingen op de leerapproach. Onderzoek van Onderwijs, 47 (1), 6–14.

 

Leerplan Secundair Onderwijs—AV Nederlands—ASO-TSO-KSO Tweede graad. (2012). Retrieved from https://pro.g-o.be/blog/documents/2012-019.pdf

 

Lewin, K. (1946). Action research and minority problems. Journal of Social Issues, 2, 34–36.

 

Luksha, P., Cubista, J., Laszlo, A., Popovich, M., & Ninenko, I. (2018). Educational Ecosystems for Societal Transformation. Retrieved from https://www.academyforchange.org/educational-ecosystems-societal-transf…

 

Mattila, P. & Silander, P. (2015). How to create the school of the future, revolutionary thinking and design from Finland. Retrieved from https://scandasia.com/a-revolutionary-finnish-model-to-create-school-of…

 

Mehta, J., & Fine, S. (2019). In search of deeper learning, the quest to remake the American high school. Cambridge (Massachusetts): Harvard University Press.

 

Neesen, H. (2018, October 12). Scholengroep De Prins herdenkt infrastructuur in functie van innovatieve onderwijsaanpak. Retrieved from https://holahageland.net/tag/marie-vanaudenhoven/

 

OECD. (2019, January 21). Trends shaping Education 2019. Retrieved from https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/ddddb354-en.pdf?expires=1563020…

 

Orr, T., & Cleveland-Innes, M. (2015). Appreciative Leadership: Supporting Education Innovation. International Review of Research in Open and Distributed Learning, Volume 16(4), 235-240.

 

Rasmussen, B. (2019). Appreciative Inquiry: A Simple Tool to Solve Complex Business Problems. Retrieved from https://www.systemsbusinesscoach.com/appreciative-inquiry-for-solving-b…

 

Redecker, C., Leis, M., Leendertse, M., Punie, Y., Gijsbers, G., Kirschner, P., et al. (2011). The Future of Learning: Preparing for Change. Retrieved from: https://ec.europa.eu/jrc/en/publication/eur-scientific-and-technical-re…

 

Rombaut, E., Molein, I., & Van Severen, T. (2018). De taxonomie van Bloom in de klas, een inspiratieboek voor de leraar. Kalmthout: Pelckmans Pro.

 

Scharmer, C. O. (2018). The essentials of Theory U: core principles and apllications. Oakland: Berrett-Koehler Publishers.

 

Scharmer, O. (2019, April 16). Vertical literacy: Reimagining the 21st-Century University. Retrieved from https://medium.com/presencing-institute-blog/vertical-literacy-12-princ…

 

Scharmer, C. O., & Kaufer, K. (2013). Leading from the emerging future, from ego-system to eco-sysem economies. San Francisco: Berrett-Koehler Publishers.

 

Scharmer, O., & Kaeufer, K. (2015). Awareness-Based Action  Research: Catching Social Reality Creation in Flight. In H. Bradbury (Ed.), The Sage Handbook of Action Research (pp.199-210).

 

Schleicher, A. (2012). Preparing Teachers and Developing School Leaders for the 21st Century. Lessons from around the World. Presented at the OECD International Summit on the Teaching Profession.

 

Spinner, H., & Fraser, B. (2005). Evaluation of an innovative mathematics program in terms of classroom environment, student attitude and conceptual development. International Journal of Science and Mathematics Education, 3, 267–293.

 

Sprangers, P., Lernout, B., & de Boe, D. (2011). Edushock, breinoptimizer voor leren in de toekomst. Leuven/Schiedam: Lannoo Campus/Scriptum.

 

The Economist. (2018). Worldwide Educating for the Future Index 2018, Building tomorrow’s global citizens. Retrieved from https://educatingforthefuture.economist.com/EIUYidanPrizeEducatingForth…

 

u.lab Team. (2018). U.LAB 1X: Leading from the emerging future Source Book 2018. Retrieved from https://www.edx.org/course/ulab-leading-from-the-emerging-future

 

Vanhoof, J., Van de Broek, M., Penninckx, M., Donche, V., & Van Petegem, P. (2012). Leerbereidheid van leerlingen aanwakkeren, principes die motiveren, inspireren én werken. Leuven/Den Haag: Acco.

 

Vlaamse Onderwijsraad, Departement Onderwijs en Vorming, & Koning Boudewijnstichting (2014, January). De nieuwe school in 2030: Hoe maken we leren en werken aantrekkelijk?. Retrieved from https://onderwijs.vlaanderen.be/sites/default/files/atoms/files/Eindrap…

 

Working for profound societal renewal. (2019). Retrieved from https://www.presencing.org/aboutus

 

 

 

 

 

Universiteit of Hogeschool
Master Opleidings- en Onderwijswetenschappen
Publicatiejaar
2019
Promotor(en)
Ellen Vandervieren en Els Laenens
Kernwoorden
Share this on: