Scriptiebank is een vrij toegankelijke online databank. Deze bevat alle artikels en full text scripties van deelnemende bachelors en masters aan de Vlaamse Scriptieprijs.

Ontwikkeling van een STEM-project voor de 3de graad TSO: onderzoek naar de effecten van grondwaterwinning op verdroging en vegetatie.

Noah Fuhrmann
De leerplannen van het vak toegepaste ecologie zetten in op een praktijkgerichte didactische aanpak
in een realistische context, zoals deze van de milieu-uitdagingen waarmee de huidige maatschappij
geconfronteerd wordt. In deze educatieve masterproef werden daarom de kwaliteitscriteria voor
STEM-projecten onderzocht en in de praktijk toegepast door de ontwikkeling van een STEM-project
gericht op het vak toegepaste ecologie in de 3
e graad TSO Techniek-Wetenschappen. Er werd een lijst
met succescriteria opgesteld voor STEM-projecten aan de hand van het STEM-kader van de Vlaamse
Overheid en wetenschappelijke literatuur. De succescriteria hebben betrekking op de leerdoelen en
leerstof die het lessenpakket behandelt, de mate waarin 21
ste-eeuwse competenties zoals
mediawijsheid, ontwerp- en onderzoekscompetenties worden geoefend, het oplossen van
maatschappelijk relevante problemen, en de begeleiding van de leerlingen. De succescriteria werden
vervolgens gebruikt voor een analyse van vijf reeds bestaande leerlingenprojecten in een
milieucontext die weerhouden werden uit de databanken Klascement en Stematschool. Bij een
eerste groep van leerlingenprojecten lag de nadruk vooral op het geïntegreerd aanbrengen van
STEM-inhouden op een relatief hoog abstractieniveau. Bij de tweede groep was er vooral aandacht
voor bewustwording rond maatschappelijke thema’s en voor didactische werkvormen. Als resultaat
van deze educatieve masterproef werd een STEM-lessenpakket ontwikkeld in de context van
onderzoek naar de effecten van grondwaterwinning op verdroging en vegetatie. Er werd een
leerlingen- en leerkrachtencursus alsook opdrachten opgesteld over de onderwerpen grondwater,
grondwaterafhankelijke vegetatie en verdroging. De eindopdracht omvat het uitvoeren van een
onderzoek naar de effecten van grondwaterwinning op vegetatie door middel van enerzijds de
websites Geopunt en Databank Ondergrond Vlaanderen en een berekeningsinstrument van VMM, en
anderzijds een excursie naar grondwaterafhankelijke habitats. In het lessenpakket werden de STEM-disciplines
wetenschap en engineering het meest uitgewerkt, terwijl voor wiskunde en technologie
nog meer didactische en inhoudelijke uitdieping mogelijk is. De opdrachten van het lessenpakket
werden uitgewerkt volgens de principes van coöperatief leren en er werd ook aandacht besteed aan
het oefenen van metacognitieve vaardigheden. Meer gedetailleerde aanwijzingen voor feedback en
begeleiding tijdens het lessenpakket zouden nog kunnen worden toegevoegd. Ten slotte werd het
oplossen van maatschappelijk relevante problemen en de link met STEM-gerelateerde beroepen
geïntegreerd in het project.

Nature-Based Solutions for Cities: Development of a User-Friendly Catalogue Including a Flexible Search Tool

Helen De Weser Salomé Oliveira Loureiro
Twee studenten Burgerlijk Ingenieur Architect van de Ecole Polytechnique (VUB/ULB) maakten een gebruikersvriendelijke catalogus met Urban Nature-Based Solutions voor de stad Brussel. Ze creëerden een allereerste zoektool die gebruikers begeleidt doorheen de vele Urban Nature-Based Solutions om zo het zoek- en keuzeproces te vergemakkelijken.

Effecten van biogene mosselriffen op ecosysteemdiensten in het Belgisch deel van de Noordzee - focus visserijproductie kabeljauw

Marlies De Corte
Mariene ecosystemen bieden belangrijke ecosysteemdiensten als waterkwaliteitsregulatie,
golfdemping voor kustbescherming, visserij. Niettemin zorgen menselijke activiteiten als visserij, baggerwerken, zand- en grindextractie... voor een homogenisering van de zeebodem habitatstructuren. Het zandbankensysteem in het Belgisch deel van de Noordzee bestaat hoofdzakelijk uit zandbanken met een variërende sedimentsamenstelling en een geassocieerde soortenverspreiding. Zandbanken met fijne sedimenten en een hoog moddergehalte, zeldzamer in ruwe omstandigheden offshore, herbergen de hoogste soortendiversiteit en -dichtheid. Echter
verlaagt nutriëntenaanrijking uit kustgebieden soortenrijkdom. Habitatstructurerende soorten als de blauwe mossel zijn gekend het fijn zand in te vangen en het moddergehalte te verhogen.
Verschillende studies tonen een hogere vis- en kreeftachtigenproductie nabij tweekleppige riffen.

Impact van Forest Stewardship Council (FSC) certificering op de levering van ecosysteemdiensten in boslandschappen van zuid-centraal Chili: een case study in het Nahuelbuta landschap

Eva Toebat
Deze scriptie ontwikkelde en testte een methode voor onderzoek naar de ecologische effectiviteit van het FSC ('Forest Stewardship Council') keurmerk voor duurzaam bosbeheer en de resulterende producten. Het onderzoek geeft ook resultaten van een studiegebied in Chili en toont hierbij ecologische belang van het FSC label.

The role of Green Infrastructure in mediating plant species diversity in calcareous grassland fragments in Southern Belgium

Lotje Vanhove
In deze studie wordt het positief effect vastgesteld van groene infrastructuur bij het restauratieproces van kalkgraslanden in zuidelijk België.

Holocene Vegetation Reconstruction of the Zwarte Beek Catchment, Campine Area (Belgium). A Pollen-based and Multivariate Statistical Approach

Femke Augustijns
In deze scriptie wordt er gebruik gemaakt van pollen om de vegetatieveranderingen in de vallei van de Zwarte Beek over de afgelopen duizenden jaren op te helderen. Op die manier krijgen we een beter inzicht in het functioneren van dit ecosysteem en kunnen we vroegere menselijke verstoringen opsporen.

Project Faubourg in Vilvoorde: van typische arbeiderswijk naar klimaatadaptieve tuinwijk.

Katrien Hoebeke
Landschapsarchitecten beschikken over de expertise om klimaatadaptieve oplossingen te bieden. Ze combineren natuurtechnische oplossingen met esthetisch ontwerp. Het werk van een landschapsarchitect is goed voor het klimaat én voor het pscho-sociaal welbevinden van ons allemaal.

Een vergelijkende studie naar het effect van biologische en conventionele landbouw op aquatische biodiversiteit van kleine waterlichamen.

Saar Delmoitie
Landbouw is cruciaal voor de huidige voedselvoorziening maar heeft ook een sterk negatieve impact op het milieu. Dit onderzoek richt zich op kleine waterlichamen. 60 poelen in percelen met verschillende landbouwtypes (biologisch vs. conventioneel) en landbouwintensiteit (akkerland vs. grasland) werden bemonsterd voor lokale omgevingsvariabelen en verschillende aquatische soorten.

Tegeltuinen in een stedelijke omgeving: Kenmerken, functies en diensten

Thomas Franz
Deze scriptie onderzoekt het ecologisch belang van klimplanten in steden. Gevelgroen kan toegepast worden in sterk verstedelijkte gebieden, zelfs op plaatsen waar er geen plaats voor stadsbomen, bv. in nauwe straten en heeft voordelen voor de mens en zijn omgeving. Ons onderzoek focust zich op het (fijn)stofvangend en koelend vermogen van grondgebonden gevelgroen in een stedelijke omgeving.

Foliar water uptake and its link to growth in Avicennia marina (Forskk.) Vierh.

Jeroen Schreel
Bomen drinken met handen en voetenKunnen bomen drinken met hun bladeren? Het is algemeen geweten dat bomen vocht opnemen met behulp van de wortels. Uit recent onderzoek is echter gebleken dat dit niet de enige manier zou zijn waarop bomen kunnen drinken.Bossen bestrijken ongeveer een derde van al het beschikbare landoppervlak in de wereld. Deze gebieden produceren zuurstof en bieden een woonplaats voor vele mensen, dieren en planten. Daarnaast bieden deze bossen talrijke voordelen als zuiver water, voedsel en traditionele medicijnen.

‘The Twittering Tree’ — Real-time stress detectie van bossen op basis van het individueel monitoren van bomen

Jonas von der Crone
‘Twittering Trees’: bomen die vertellen hoe het met hen gaat Jonas von der CroneUniversiteit Gent, Laboratorium voor Plantecologie  Met hoogtechnologische plantsensoren is het mogelijk om bomen te laten twitteren over hoe het met hen gaat. Tijdens dit onderzoek werd het belang van deze technologie aangetoond tijdens het groeiseizoen van 2014. Ongeveer 385 miljoen jaar geleden ontstonden de eerste prehistorische bomen op onze aarde. Vandaag is 30% van het totale landoppervlak of 4.03 miljard hectare bedekt met bos, wat meer dan 1300 maal de oppervlakte van België is.

Actief beheer van macrofyten in het Netebekken, gewenst of niet? Een maatschappelijke kosten-batenanalyse.

Annelies Boerema
Waterplanten, ecologische schoonheid of economische ramp?
Rivieren met waterplanten zijn kleurrijker en aangenamer om langs te wandelen en fietsen. Toch is de aanwezigheid van waterplanten niet altijd zo rooskleurig en kan het noodzakelijk zijn om deze planten actief te verwijderen. Deze ingreep kent echter verschillende voor- en nadelen.

Neoklassieke economie versus ecologische economie: verschillen in visies, waarden en waardering.

Bjorn Gelders

Overgang naar een ruimteschip economie
Begin april 2005 publiceerde de Verenigde Naties de Millennium Ecosystem Assessment (MA), het meest omvangrijke rapport ooit over de complexe interactie tussen de mens en de ecosystemen op aarde. Meer dan dertienhonderd wetenschappers uit 95 landen werkten gedurende vier jaar samen aan deze analyse van het mondiale milieu. Zij waarschuwen dat ongeveer 60 procent van de ecosysteemfuncties die essentieel zijn voor het leven op aarde ernstig worden vervuild of uitgeput door overmatig gebruik.