Preventie van emotionele problemen op College Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn

Tabira Standaert
Deze bachelorproef onderzocht waar zestien- tot achttienjarige leerlingen van het College Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn nood aan hebben bij het ervaren van emotionele problemen. Aan de hand van twee focusgroepen werden een zestal thema's onderscheiden: vertrouwen, initiatief nemen, individueel gesprek, verduidelijking aan de omgeving, klasgesprek en themadag. Deze thema's werden, samen met enkele citaten en tips, samengenomen in een voorstel tot een preventieplan, dat de school op haar beurt kan implementeren binnen hun zorgvisie.

Ten Doorn... Droomschool?!

Af en toe een klasgesprek, leerkrachten die te vertrouwen zijn, diepgaande klasgesprekken? Het klinkt bijna allemaal te goed om waar te zijn... En toch kan deze droom realiteit worden voor het College Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn.

We kennen het allemaal wel: leerlingen die naar school vertrekken met een frons op hun gezicht, die klagen over de stressvolle gevulde schooldagen, die zich op school minder goed in hun vel voelen... Ongeveer 8 op de 10 jongeren beschikken over geen optimale vitaliteit. 3 op de 10 jongeren heeft zelfs recent last gehad van psychische problemen. Iedereen kent wel iemand die symptomen vertoont van faalangst, angst, depressie of zelfmoordgedachten. Misschien trilt jouw kind of vriend(in) zelf wanneer je vooraan in de klas een spreekbeurt moet geven. Misschien laat jij af en toe eens een traan wanneer niemand het ziet, omdat je niemand op school kan vertrouwen...

Emotionele problemen zijn de afgelopen vijf jaar gestegen en komen vaak samen voor. Jongeren van 15 tot 24 jaar zijn hierin een heel kwetsbare groep. Het spreekt dus vanzelf dat de middelbare scholen alles uit de kast halen om deze problemen te voorkomen en op te lossen... Of niet? Waar hebben de leerlingen eigenlijk nood aan bij het ervaren van deze problemen?

Tabira Standaert, laatstejaarsstudente Toegepaste Psychologie aan de Hogeschool West-Vlaanderen in Brugge, stelde zich ook deze vraag. Meer dan dat zelfs: aan de hand van een onderzoek onderzocht ze waar de leerlingen op Ten Doorn nood aan hebben wanneer ze met gevoelens van faalangst, angst, depressie of zelfs met zelfmoordgedachten in de knoop liggen.

Aan de hand van groepsgesprekken kon de studente zes centrale thema’s opstellen die de studenten verder kunnen helpen in hun emotionele zoektocht.

Een eerste thema is vertrouwen. De leerlingen op Ten Doorn vinden het belangrijk om een vertrouwenspersoon te hebben waarbij ze terecht kunnen als ze nood hebben aan een babbel, iemand die hun een goed gevoel geeft...

Naast vertrouwen vonden de leerlingen het ook belangrijk dat de leerkrachten af en toe zelf initiatief nemen. De leerlingen durven namelijk niet altijd vanzelf hun problemen uit de doeken te doen.

Ten derde is het ook belangrijk dat de leerlingen minstens een keer per trimester een individueel gesprek kunnen hebben met hun vertrouwenspersoon... zonder dat iemand anders hiervan afweet!

Een vierde punt dat de leerlingen aangaven was een verduidelijking van de situatie naar klasgenoten, vrienden en leerkrachten toe. Niets is meer irritant dan valse roddels te horen krijgen over waarom jij die toets niet meemaakte.

Naast het aangaan van een individueel gesprek vinden de leerlingen het ook fijn om een keerper trimester een klasgesprek te houden over een bepaald onderwerp. Dit onderwerp mogen ze op voorhand, aan de hand van een vragenlijst, helemaal zelf kiezen!

Ten slotte zijn ook themadagen een goede manier om de leerlingen en leerkrachten meer diepgang te laten verkrijgen in een bepaald onderwerp. Ook dit onderwerp mogen ze zelf kiezen.

Deze thema’s werden samengezet in een rapport met enkele tips, dat op zijn beurt weer voorgelegd werd aan Ten Doorn. Als zij deze tips volgen, worden zij dé droomschool van Eeklo.

Bibliografie

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders(5th ed.). Washington, DC: Author.

Angststoornissen en depressie. (n.d.) Geraadpleegd op http://gedragsproblemenindeklas.nl/gedrags-en-ontwikkelingsstoornissen/…- en-depressie/

Beat Exam Stress. (2015, maart). Prevention India, 1-1. Geraadpleegd op http://web.b.ebscohost.com/ehost/detail/detail?vid=4&sid=dcf109f6-e26c-…

Boone, I. (2013, 13 mei). College OLV Ten Doorn bouwt voor ruim veertig miljoen euro. Taptoe. Geraadpleegd op http://www.taptoe.be

Brug, J., van Assema, P., & Lechner, L. (2012). Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering: een planmatige aanpak. Assen, België: Koninklijke Van Gorcum.

Centrum voor Leerlingenbegeleiding. [ca. 2018]. [CLB-spin][Illustratie]. Geraadpleegd op https://www.gemeenteschool-damme.be/clb/

Deboutte, G. (n.d.) Een goed gekozen preventiekader draagt bij tot een krachtig preventiebeleid. Geraadpleegd op http://www.ond.vlaanderen.be/antisociaalgedrag/pgs/MIN-Pesten-hefboom3…

Goris, P., Burssens, D., Melis, B., & Vettenburg, N. (2017). Wenselijke preventie stap voor stap. Geraadpleegd op https://books.google.be/books?id=uURIofLE6wwC&printsec=frontcover&hl=nl… s_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

Kessels & Smit. (n.d.). Appreciative Inquiry. Geraadpleegd op https://www.kessels-smit.com/nl/waarderend-onderzoek

King, K. A., Strunk, C. M., & Sorter, M. T. (2011). Preliminary Effectiveness of Surviving the Teens® Suicide Prevention and Depression Awareness Program on Adolescents' Suicidality and Self-Efficacy in Performing Help-Seeking Behaviors. Journal of School Health, 81(9), 581-590. Geraadpleegd op http://web.a.ebscohost.com/ehost/detail/detail?sid=5ea61c8b-a2c3-478d-a… Q%3d%3d#AN=64728125&db=a9h

Klasse. (2015). De Eerste Lijn. Geraadpleegd op https://www.klasse.be/archief/de-eerste-lijn-faalangst/

Lee, A. M. I. (n.d.). PBIS: How Schools Can Support Positive Behavior. Geraadpleegd op https://www.understood.org/en/learning-attention-issues/treatments-appr…

Mijn Kwartier. (n.d.). Angst. Geraadpleegd op http://www.mijnkwartier.be/angst/voorkomen/

Preventie op school verbetert geestelijke gezondheid. (2017, 11 augustus). Knack. Geraadpleegd op http://www.knack.be/nieuws/gezondheid/preventie-op-school-verbetert-gee…

Start Media. (2017). Typen Angst. Geraadpleegd op http://www.gedragsproblemen- kinderen.info/typen-angst

Stevens, V., & Delfosse, L. (2013). Als journalist kan je levens redden!

Achtergrondinfo. Geraadpleegd op https://www.zelfmoord1813.be/sites/default/files/Mediarichtlijnen_inzak…

The Psychology Tree. (n.d.). The Friends Programs. Geraadpleegd op http://www.thepsychologytree.com/friends/#more-info

Universiteit Gent. (2017). Vlaamse 15-jarigen ervaren minder faalangst dan gemiddeld [Persbericht].  Geraadpleegd op https://www.ugent.be/nl/actueel/persberichten/pisa-onderzoek-onderwijs-…

UHasselt. (n.d.). [Studietips Faalangst]. Geraadpleegd op https://www.uhasselt.be/UH/Studietips/Studietips-Faalangst-ampamp-stres…

Van West, D., & Van Grootel, L. (2015). Een kentering in de ggz voor kinderen en jongeren in België. Tijdschrift voor psychiatrie, 57(12), 933-936. Geraadpleegd op http://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/assets/articles/57-2015-12-art…

Vettenburg, N., & Vandewiele, B. (2001). Preventie van antisociaal gedrag op school: De bruikbaarheid van het preventiemodel van F. De Cauter. Welwijs, 12(1), 36-39. Geraadpleegd op http://www.teampreventieontwikkeling.be/bestanden/PrevAntisociaalGedrag…

VIGeZ. (n.d.). [Cijfers Geestelijke Gezondheidsbevordering]. Geraadpleegd op http://www.vigez.be/themas/geestelijke-gezondheidsbevordering/cijfers

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming (n.d.). Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB). Geraadpleegd op http://onderwijs.vlaanderen.be/nl/centrum-voor-leerlingenbegeleiding-clb

Vuurwerkt. (n.d.) Vuurwerkt Stappenplan. Geraadpleegd op http://vuurwerkt.be/vuurwerkt-stappenplan

Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid. (2014). Gezondheidsenquête 2013: Gezondheid en welzijn. (PHS Rapport Nr. D/2014/2505/46). Geraadpleegd op https://his.wiv-isp.be/nl/Gedeelde%20%20documenten/WB_NL_2013.pdf

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in de Toegepaste Psychologie
Publicatiejaar
2018
Promotor
Elia Wyverkens
Kernwoorden