Hoe kunnen profvoetballers in België zich zo optimaal mogelijk voorbereiden op de transitie naar de arbeidsmarkt?

Geert Van Dun
Deze scriptie tracht enerzijds in kaart te brengen hoe Belgische profvoetballers hun studies tijdens hun professionele carrière ervaren hebben en anderzijds hoe Belgische profvoetballers zich voorbereiden op de transitie naar de arbeidsmarkt

Het recht op een geschikte job na een voetbalcarrière

Stel u eens voor: na een lang keuzeproces heb je eindelijk besloten welke studie je gaat volgen. Vol enthousiasme vertrek je naar de betreffende universiteit of hogeschool om je inschrijving te voltooien, maar reeds tijdens het eerste gesprek wordt er vanuit de onderwijsinstelling met je gelachen als je vertelt dat je naast je studies ook nog professioneel voetballer bent. Stel u eens voor: je bent werknemer in een bedrijf en met het oog op de toekomst krijg je van je werkgever niet de mogelijkheid je verder (intellectueel) te ontwikkelen omdat je focus enkel op je huidige job gelegd mag worden. En waarom? Omdat je huidige werkgever toevallig een voetbalclub is?

Jammer genoeg krijgen tal van Belgische profvoetballers te maken met deze problematiek. Er wordt zowel vanuit de arbeidsmarkt, de sportwereld als de onderwijsinstellingen te weinig aandacht gevestigd op de loopbaanbegeleiding van profvoetballers in België.

Studeren en profvoetbal

“Op een gegeven moment stond ik vast in de ploeg en durfde ik niet goed vragen om een training te skippen omdat je dan vreest voor je plaats.”

Eén van de redenen waarom Belgische profvoetballers moeite hebben om een leven na hun carrière uit te bouwen, is het gebrek aan begeleiding tijdens hun studies. Wanneer zij bij de jeugd spelen en in het secundair onderwijs les volgen, krijgen ze nog voldoende begeleiding van een mentor. Deze mentor kan zowel op school als op de club tewerkgesteld zijn. Daarnaast trainen ze vaak ’s avonds en zijn ze nog in de mogelijkheid om overdag les te volgen. Wanneer men de overstap naar de senioren maakt, die bovendien samen gaat met de overstap van secundair naar hoger onderwijs, valt deze begeleiding weg en is de focus vanuit de club vooral gericht op sportieve successen. Dit maakt dat de speler zelfstandig te werk moet gaan om de combinatie sport en studie tot een goed einde te brengen. Bovendien wordt er bij de senioren overdag getraind waardoor de speler op die momenten geen lessen kan volgen. Het gevolg hiervan is dat stress en prestatiedruk vaak hun tol eisen waardoor spelers stoppen met hun studies.

Studiebegeleiding
Een meer flexibele begeleiding vanuit de onderwijsinstelling is een noodzaak om zulke problemen het hoofd te bieden. Zo’n flexibele begeleiding kan bestaan uit het verplaatsen van examens, het opnemen van lessen zodat deze op een tijdstip bekeken kunnen worden wanneer het de student past, advies omtrent het aantal op te nemen studiepunten, etc.

Daarnaast blijkt uit dit onderzoek dat jongere profvoetballers onder de 20 jaar hun studies sneller opgeven bij het ervaren van succes aan het begin van hun prille voetbalcarrière. Ze worden vaak positief benaderd en ontvangen bovendien een meer dan gemiddeld loon, wat maakt dat zij eerder op korte dan op lange termijn denken. Ook hier is een doordachte begeleiding noodzakelijk zodat spelers reële verwachtingen meekrijgen aan het begin van hun carrière.

Loopbaanbegeleiding

83% van de bevraagde profvoetballers maakt zich zorgen of zij na hun actieve carrière als voetballer meteen een geschikte job gaan vinden. Ze beseffen dat deze zoektocht een lang proces kan zijn en willen dan ook van de eerste keer de juiste keuze maken, wat zij als zeer stresserend ervaren. Des te meer omdat er niemand van hen weet waar ze momenteel met vragen omtrent hun loopbaan terecht kunnen. Een aantal willen wel in de sportwereld blijven, maar anderen willen ook niets meer met de voetbalwereld te maken hebben aangezien zij deze als oneerlijk en hard ervaren.

Daarnaast leiden profvoetballers een zeer gestructureerd leven waarbij alles voor hen op voorhand wordt gepland, van het ontbijt tot het wassen van kledij. En laat nu net dat de grootste bezorgdheid zijn wanneer profvoetballers nadenken over het einde van hun carrière. Ze vragen zich af of ze wel een structuur in hun leven kunnen brengen als ze in een rol terecht komen waarin zij zelfstandig beslissingen moeten nemen.

Profvoetballers moeten tijdens hun carrière reeds de ruimte krijgen om gesprekken te voeren met loopbaancoaches, stages te volgen in bedrijven en de mogelijkheid hebben om zich in te schrijven voor cursussen en/of opleidingen.

De Ideale Wereld van een profvoetballer

Zou het niet mooi zijn dat de profvoetballer zich in de ideale wereld kan inschrijven voor een bacheloropleiding die via blended learning wordt uitgewerkt? Dat hij zo tijdens zijn carrière op eigen tempo bijvoorbeeld een opleiding Sportmanagement kan volgen zodat hij verspreid over meerdere jaren een bachelordiploma kan behalen? Een opleiding waarbij hij zijn competenties die hij tijdens zijn carrière reeds ontwikkeld heeft, kan toepassen? Of zich nieuwe competenties omtrent werkattitudes kan aanmeten door het volgen van stages op de werkvloer? Een opleiding waarbij docenten gemotiveerd zijn zich in te zetten voor een maatschappelijk project?
Zou het niet mooi zijn dat de clubs in de ideale wereld meer de focus leggen op de ontwikkeling van de speler als persoon en niet enkel op sportieve successen? Dat zij contractueel vastleggen zich ertoe te verbinden dat spelers de mogelijkheid krijgen om op regelmatige basis workshops of opleidingen te volgen om zo hun competenties verder te ontwikkelen en zich zo beter voorbereid op de arbeidsmarkt kunnen presenteren?

Het zou mooi zijn… Ik hoop dat deze bachelorproef hiermee een steentje kan bijdragen en zo de stress die voetballers hieromtrent ervaren een stuk kan wegnemen.

Kalmte (en een goede begeleiding) zal u redden.

 

Geert Van Dun

Bibliografie

Adams, G. A., & Rau, B. L. (2011). Putting off tomorrow to do what you want today: planning for retirement. American Psychologist66(3), 180.

Alfermann, D., & Stambulova, N. (2007). Career transitions and career termination. In G. Tenenbaum and R. C. Eklund (Eds.), Handbook of sport psychology (3rd ed., pp. 712–736). New York, NY: Wiley.

Aquilana, D. (2013). A study of the relationship between elite athlete’s educational development and sporting performance. International journal of the History of Sport, 30, 374-392.

Baarda, D. B., Goede, M. P. M. de, Teunissen, J. (2001). Basisboek kwalitatief onderzoek: praktische handleiding voor het opzetten en uitvoeren van kwalitatief onderzoek.

Brewer, B. W., Van Raalte, J. L., & Linder, D. E. (1993). Athletic identity: Hercules’ muscles or Achilles heel? International Journal of Sport Psychology, 24, 237–254.

Brown, G., & Potrac, P. (2009). ‘You’ve not made the grade, son’: de‐selection and identity disruption in elite level youth football. Soccer & Society10(2), 143-159.

Christensen, M. K., & Sørensen, J. K. (2009). Sport or school? Dreams and dilemmas for talented young Danish football players. European Physical Education Review, 26(1), 115–133.

Coakley, J. J. (1983). Leaving competitive sport: retirement or rebirth? Quest, 35,1 –11

Drawer, S., & Fuller, C. W. (2002). Perceptions of retired professional soccer players about the provision of support services before and after retirement. British journal of sports medicine36(1), 33-38.

Ekerdt, D.J., Kosloski, K. and Deviney, S. 2000. The normative anticipation of retirement by older workers. Research on Aging, 22, 1, 3–22

Ericsson,K.A.,Krampe,R.T.,&Tesch-Römer,C.(1993).The role of deliberate practice in  the acquisition of expert performance. Psychological Review, 100, 363–406.

EU Guidelines on Dual Careers of Athletes. Recommended policy actions in support of dual careers in high-performance sport (2012). Brussels: Sport Unit of the Directorate-General for Education and Culture of the European Commission.

Gordon, S. (1995). Career transitions in competitive sport. In T. Morris & J. Summers (Eds.), Sport Psychology: Theory, applications and issues (pp. 474–493). Milton, Queensland: Wiley

Gordon S, Lavallee D & Grove JR (2006) Career assistance program interventions in sport. In: Hackfort D, Lidor R, Duda J (ed.). Handbook of Research in Applied Sport and Exercise Psychology: International Perspectives, Morgantown, WV (USA): Fitness Information Technology, pp. 235-246.

Gould, D., Dieffenbach, K., & Moffett, A. (2002). Psychological characteristics and their development in Olympic champions. Journal of Applied Sport Psychology, 14, 172–204.

Henriksen, K. (2010). The ecology of talent development in sport: A multiple case study of successful athletic talent development environments in Scandinavia (Doctoral dissertation, Syddansk Universitet. Det Sundhedsvidenskabelige Fakultet).

Hickey, C., & Kelly, P. (2008). Preparing to not be a footballer: Higher education and professional sport. Sport, Education and Society, 13(4), 477–494

Holt, N. L., & Mitchell, T. (2006). Talent development in English professional soccer. International Journal of Sport Psychology37(2/3), 77.

International Olympic Committee. (2014). Athlete’s kit. The OIC athlete career programme.

Knowles, A. M., & Lorimer, R. (2014) A case study of an athlete’s experience of multiple change-events moving between team and individual sports. Journal of Applied Sport Psychology, 26, 197-210.

Kvale, S. and Brinkmann, S. (2009), Inter Views: Learning the Craft of Qualitative Research Interviewing, Sage, Los Angeles, CA.

Lavallee, D., & Andersen, M. B. (2000). Leaving sport: easing career transitions. In M. B. Andersen (Ed.), Doing sport psychology (pp. 249–260). Champaign, IL: Human Kinetics.

Lavallee, D., Gorley, T., Lavallee, R., & Wyleeman, P. (2001). Career development programs for athletes. Career development programs: Preparation for lifelong career decision making, 125.

Lavallee, D. (2005). The effect of al life development Intervention on sports career transition adjustment. The sport psychologist, 19(2), 193-202.

Maggiori, C., Rossier, J., & Savickas, M. L. (2017). Career Adapt-Abilities Scale–Short Form (CAAS-SF) Construction and Validation. Journal of career assessment25(2), 312-325.

Mayocchi, L., & Hanrahan, S. J. (2000). Transferable skills for career change. In D. Lavallee, & P. Wylleman (Eds.), Career transitions in sport: International perspectives (pp. 95-110). Morgantown, W.VA: Fitness Information Technology

Mortelmans, D. & Van Looy, D., Nvivo (Versie 8), een inleiding, Universiteit Antwerpen, 2009, pp 55

O’Neill, M., Allen, B., & Calder, A. M. (2013). Pressures to perform: An interview study of Australian high performance school-age athletes’ perceptions of balancing their school and sporting lives. Performance Enhancement & Health, 2(3), 87–93.

Pearson, R. E., & Petitpas, A. J. (1990). Transitions of athletes: Developmental and preventive perspectives. Journal of Counseling and Development, 69, 7-11.

Petitpas, A. J., Brewer, B. W., & Van Raalte, J. L. (2009). Transitions of the student athlete: Theoretical, empirical, and practical perspectives. In E. F. Etzel (Ed.), Counseling and psychological services for college student-athletes (pp. 283–302). Morgantown, WV: Fitness Information Technology.

Petitpas, A., Danish, S., McKelvain, R., & Murphy, S. (1992). A career assistance program for elite athletes. Journal of Counseling & Development, 70, 383-386.

Pink, M. A., Lonie, B. E., & Saunders, J. E. (2018). The challenges of the semi-professional footballer: A case study of the management of dual career development at a Victorian Football League (VFL) club. Psychology of Sport and Exercise, 2018, 35: 160-170

Relvas, H., Littlewood, M., Nesti, M., Gilbourne, D., & Richardson, D. (2010). Organizational structures and working practices in elite European Professional Football Clubs: Understanding the relationship between youth and professional domains. European Sport Management Quarterly10(2), 165-187.

Richardson, V.E. 1993. Retirement Counseling: A Handbook for Gerontology Practitioners. Springer, New York.

Ryan, C. (2015). Factors impacting carded athlete's readiness for dual careers. Psychology of Sport and Exercise, 21, 91 –97

Ryba, T. V., Stambulova, N. B., Ronkainen, N. J., Bundgaard, J., & Selänne, H. (2015). Dual career pathways of transnational athletes, 21. Psychology of Sport & Exercise, 125-134.

Samuel, R. D. (2013). Counseling athletes in career change-events: Applying the scheme of change for sport psychology practice. Journal of Sport Psychology in Action, 4, 152-168.

Schlossberg, N. K. (1981). A model for analyzing human adaptation to transition. The Counseling Psychologist, 9(2), 2–18.

Smith, J.A. (1995). Semi-Structured Interviewing and Qualitative Analysis. Rethinking Methods in Psychology. Thousand Oaks, California: Sage Publications Inc

Sparkes, A.C. ‘Illness, Premature, Career-termination, and the Loss of Self: A Biographical Study of an Elite Athlete’. In Sociology of Sport: Theory and Practice, ed. R.L. Jones, and K.M. Armour, 13–32. London: Longman, 2000

Stambulova, N. (2003). Symptoms of a crisis-transition: a grounded theory study. In Svensk Idrottpsykologisk Förenings Ärsbook, 2003 (pp.97-109)

Stambulova, N. (2009). Talent development in sport: a career transitions perspective. In E. Tsung-Ming Hung, R. Lidor, & D. Hackfort (Eds.), Psychology of excellence (pp 63-74).

Stambulova, N. (2010). Counseling athletes in career transitions: The five-step career planning strategy. Journal of Sport Psychology in Action1(2), 95-105.

Stambulova, N. (2010). Professional culture of career assistance to athletes: A look through contrasting lenses of career metaphors. In T. V. Ryba, R. J. Schinke, and G. Tenenbaum (Eds.), Cultural turn in sport psychology (pp. 285–312).

Stambulova, N. B. (2017). Crisis-transitions in athletes: current emphases on cognitive and contextual factors. Current Opinion in Psychology16, 62-66.

Sterns, H. L., & Subich, L. M. (2005). Counseling for retirement. Career development and counseling: Putting theory and research to work, 506-521.

Surujlal, J. (2016). Influence of organizational support on retirement planning and financial management of professional soccer players. Polish Journal of Management Studies13(2), 164-174.

Swain, D. A. (1991). Withdrawal from sport and schlossberg’s model of transitions. Sociology of Sport Journal, 8, 152-160.

Van Rens, F. E., Borkoles, E., Farrow, D., Curran, T., & Polman, R. C. (2016). Development and initial validation of the role strain questionnaire for junior athletes (RSQ-JA). Psychology of Sport and Exercise, 24, 168–178.

Vernacchia, R. A., McGuire, R. T., Reardon, J. P., & Templin, D. P. (2000). Psychosocial characteristics of Olympic track and field athletes. International Journal of Sport Psychology, 31, 5–23.

Wang, M., Henkens, K., & van Solinge, H. (2011). Retirement adjustment: A review of theoretical and empirical advancements. American Psychologist, 66(3), 204.

Werthner, P., & Orlick, T. (1986). Retirement experiences of successful Olympic athletes. International journal of sport psychology.

Wong, LP. (2008). Data Analysis In Qualitative Research: A Brief Guide To Using NVivo. Malaysian Family Psysician, 3(1), 14-20.

Wylleman, P., Alfermann, D., & Lavallee, D. (2004). Career transitions in sport: European perspectives. Psychology of sport and exercise, 5(1), 7-20.

Wylleman, P., & Lavallee, D. (2004). A developmental perspective on transitions faced by athletes. In M. Weiss (Ed.), Developmental sport and exercise psychology: A lifespan perspective (pp. 507–527).

Wylleman, P., Lavallee, D., & Alfermann, D. (Eds.). (1999). FEPSAC Monograph Series. Career transitions in competitive sports. Lund: European Federation of Sport Psychology FEPSAC.

Zimmerman, M.C., Bingenheimer, B., & Nataro, P.C. (2002). Natural mentors and adolescent resiliency: a study of urban youth. American Journal of Community Psychology, 30, 221-243

 

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in de Toegepaste Psychologie
Publicatiejaar
2018
Promotor(en)
Wendy Jorens
Kernwoorden