Binnen de Zone. Richard Burton, sotadische liefde en homoseksualiteit in de negentiende eeuw

Jaan Van Parys
In de vroege homo-emancipatiebeweging van de negentiende eeuw waren teksten uit de klassieke oudheid van groot belang. Ook Richard Burton (1821-1890) maakte van deze teksten gebruik om homoseksualiteit in een positief daglicht te stellen in zijn 'Terminal Essay', een appendix aan zijn vertaling van de Arabian Nights. De Victoriaanse context waarin dit gebeurde zorgde er echter voor dat hij niet vrij over mannenliefde kon spreken, dus ontwierp hij een gecodeerde tekst waarin hij zijn theorie van de 'sotadische zone' neerschreef

Wat hebben Aladdin, Plato en Oscar Wilde met elkaar gemeen?

Wat hebben Aladdin, Plato en Oscar Wilde met elkaar gemeen?

Op het eerste gezicht niet veel, zou je denken. Richard Burton bedacht op het einde van de negentiende eeuw de ‘sotadische zone’. Binnen deze zone zou homoseksualiteit welig getierd hebben, terwijl het erbuiten “gelukkig” niet voorkwam. Zijn tekst was het eerste Engelstalige geschrift waarin de liefde tussen mannen publiekelijk zo expliciet aan bod kwam. In een samenleving die openlijk vijandig was tegenover mannenliefde moest Burton voorzichtig omspringen met het onderwerp.

 

HOMOHAAT

Het is 2018. Het hele jaar door worden de kranten gedomineerd door één thema. Dit jaar zakken de Rode Duivels namelijk af naar Rusland voor het WK voetbal waar 32 landen zullen deelnemen. In het kielzorg van de spelers worden honderdduizenden supporters verwacht. Niet iedereen lijkt echter even welkom. Russische hooligans hebben namelijk een waarschuwing voor elke holebi die het aandurft om naar hun land af te zakken: “Jullie zullen worden neergestoken en uitgeroeid”. Ik herhaal: het is 2018. Nog te vaak worden we geconfronteerd met berichten van onverdraagzaamheid en discriminatie ten opzichte van homoseksuelen.

 

EERSTE STAPPEN NAAR EMANCIPATIE: Groot-Brittannië

De laatste 50 jaar zijn er grote stappen gezet door de homo-emancipatiebeweging. Vooral op legaal gebied. In de meeste landen is de liefde tussen twee mannen niet langer strafbaar. Het was ooit anders. De eerste stappen van deze homo-emancipatie werden in de negentiende eeuw gezet. Deze eeuw werd in Groot-Brittannië gekenmerkt door een sociale, legale en religieuze afkeer tegenover mannenliefde. In 1885 werd er zelfs een nieuwe wet afgevaardigd die homoseksualiteit strafbaar maakte. Oscar Wilde zou er uiteindelijk door in de gevangenis terechtkomen. De Victoriaanse periode in Groot-Brittannië (ca. 1837-1910) was er één vol tegenstellingen. Ook op het gebied van seks. Enerzijds werd over alles wat met seksualiteit te maken had gezwegen, anderzijds bestond er een zekere obsessie rond het taboe van seks.

 

ROL OUDHEID

In deze historische context ontstonden debatten rond de identiteitsvorming van homoseksuelen. Schrijvers, dichters en wetenschappers – van wie meerderen zelf aangetrokken waren tot mannen –  hadden naast vast te stellen wat het nu betekende om op mannen te vallen tot belangrijkste bedoeling het aangepast krijgen van de anti-homowetten. Hierbij speelde de oudheid een belangrijke rol. Doorheen de hele geschiedenis bleven de Griekse en Romeinse cultuur belangrijke voorbeelden. In hun oude teksten werd vaak gezocht naar antwoorden voor nieuwe problemen. Zo ook in het geval van homoseksualiteit. In het bijzonder in de teksten van Plato vonden deze pioniers nuttige passages om aan te tonen dat de liefde tussen twee mannen ‘natuurlijk’ was en daarom niet meer of minder strafbaar dan ‘gewone’ heteroseksualiteit.

 

RICHARD BURTON

Richard Burton (1821-1890) was één van de pioniers in het doorbreken van het homotaboe in Engeland in de negentiende eeuw. De man die bekend stond als ontdekkingsreiziger bracht in zijn jonge jaren onbekende landen en continenten in kaart. Op zijn oude dag wenste hij aan zijn landgenoten een ander onbekend gebied onthullen: oosterse seksualiteit. Hij hekelde de preutsheid en hypocrisie op het gebied van seks van zijn eigen samenleving. Daarom wenste hij zijn tijdgenoten vertrouwd te maken met voorbeelden van hoe het wél moest.
Dit deed hij door middel van de vertaling van enkele Indische en Arabische klassieker, waaronder de Kama Sutra. Zijn bekendste vertaling was echter die van de Arabian Nights, de ‘Duizend-en-één-nachten’, die ons Ali Baba en de veertig rovers, Sinbad de zeeman en Aladdin schonken. Op het einde van zijn vertaling voegde hij een nabespreking toe waarin hij enkele ‘typisch Arabische’ fenomenen besprak. Naast de Islam ook homoseksualiteit. Zijn hoofdstuk over mannenliefde betekende het eerste Engelstalige geschrift dat voor een breed publiek gepubliceerd werd.

 

SOTADISCHE ZONE" "

In dit hoofdstuk beschreef Burton zijn visie op homoseksualiteit. Volgens hem bestond er een ‘sotadische zone’, genoemd naar de Griekse dichter Sotades uit de derde eeuw voor Christus. Binnen deze zone zou homoseksualiteit voorkomen. Buiten deze zone kwam het “gelukkig” niet voor. Het klimaat in deze delen van de wereld zou invloed hebben op iemands geaardheid. Warmere gebieden zouden ‘losbandigheid’ als het ware in de hand werken.
Op het eerste gezicht lijkt Burton dan ook erg negatief over mannenliefde. Zijn tekst bevat echter een dubbele bodem. Wie voorbij de codes kan lezen die Burton in zijn tekst verwerkte, merkt op dat zijn visie juist positief was. Veel van de codes die hij hanteert, blijken uit de Griekse oudheid te stammen, evenals aspecten van Burtons pseudo-wetenschappelijke visie op homoseksualiteit.
Wat ook meteen opvalt is het feit dat West-Europa, de eigen gebieden, niet tot de zone behoren. Burton maakt (voor zijn eigen veiligheid) een onderscheid tussen het ‘Westen’ en het ‘Oosten’. Het Oosten was al sinds de oudheid een plaats waar men op een ‘zondige’ manier met seks omging. Opvallend is ook dat Griekenland tot deze zone behoorde. Door Griekenland in de oosterse traditie te plaatsen, kwam Burton in conflict met andere pioniers die net wezen op het feit dat Griekenland de archetypisch westerse voorvader was van de Europese culturen.
Is het trouwens niet vreemd dat zowel Canada als Mexico tot de zone behoren? De klimaten van deze gebieden verschillen toch enorm van elkaar? Gezien warmte een belangrijke factor was in Burtons theorie over homoseksualiteit lijkt het vreemd dat hij Canada in de zone opnam, maar Afrika en Indië bijvoorbeeld niet.

 

 

De eerste stappen werden in de negentiende eeuw gezet, vandaag zijn we al aanzienlijk gevorderd, maar de eindbestemming van de tocht naar sociale aanvaarding is nog niet in zicht. Daarom blijft het thema van de homo-emancipatie (jammer genoeg) relevant. De negentiende-eeuwse homoseksualiteit biedt een mooie (en relevante) gevalstudie van hoe in latere tijden werd omgegaan met de erfenis van de klassieke oudheid. Aan de Grieken en de Romeinen wordt nog steeds een zeker gezag gegeven. Denk bijvoorbeeld aan Bart De Wever die te pas en te onpas een Latijns citaat de wereld ingooit. Het maakt van de receptiestudies (die dit gebruik/misbruik van de klassieke oudheid bestudeert) een boeiende, opkomende tak van geschiedenis als onderzoeksgebied.

Bibliografie

Bibliografie:

 

Bronnen:

 

Aeschylus, Persae, ed. trad. A. H. Sommerstein (The Loeb Classical Library), Londen en Cambridge, 2008.

 

Aeschylus, Supplices, ed. trad. H. W. Smyth (The Loeb Classical Library), Cambridge, 1963.

 

Anon., “The Arabian Nights”, Edinburgh Review, 355 (July 1886), 183-184.

 

Athenaeus, Deipnosophistae, trad. C. D. Yonge, Londen, 1854.

 

Athenaeus, Deipnosophistae, ed. trad. S. Douglas Olson (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 2006.

 

Bancroft, H. H., The Native Races of the Pacific States of South America, 5 volumes, Londen, 1875.

 

Bentham, J., “An Essay on “Paederasty””, 1785, in R. Baker en F. Elliston ed., Philosophy of Sex, Buffalo, 1984, 353-370.

 

Butler, E. M., The Tyranny of Greece over Germany: A Study of the Influence Exercised by Greek Art and Poetry over the Great German Writers of the Eighteenth, Nineteenth and Twentieth Centuries, Cambridge, 1935.

 

Burton, Isabel, The Life of Captain Sir Richard F. Burton, 2 volumes, Londen, 1893.

 

Burton, Richard F., Sindh, and the Races that Inhabit the Valley of the Indus, Londen, 1851.

 

Burton, Richard F., Personal Narrative of a Pilgrimage to El-Medinah and Meccah, 3 volumes, Londen, 1855-56.

 

Burton, Richard F., First Footsteps in East Africa; or, An exploration of Harar, Londen, 1856.

 

Burton, Richard F., The Lake Regions of Central Africa, A Picture of exploration, 2 volumes, Londen, 1860.

 

Burton, Richard F., Wanderings in West Africa, From Liverpool to Fernando Po, 2 volumes, Londen, 1863.

 

Burton, Richard F., Explorations of the Highlands of the Brazil, 2 volumes, Londen, 1869.

 

Burton, Richard F., Captain Burton, Late H. B. M.'s Consul at Damascus, Londen, 1872.

 

Burton, Richard F., A New System of Sword Exercise for Infantry, Londen, 1876.

 

Burton, Richard F., The Kama Sutra of Vatsyayana, Londen, 1883.

 

Burton, Richard F., Ananga Ranga, Cosmopoli, 1885.

 

Burton, Richard F., A Plain and Literal Translation of the Arabian Nights' Entertainments, 10 volumes, Benares, 1885-1886.

 

Burton, Richard F., Supplemental Nights to the Book of The Thousand Nights and a Night, 6 volumes, Benares, 1886-1888.

 

Burton, Richard F., The Perfumed Garden of the Cheikh Nefzaoui, Londen en Benares, 1886.

 

Burton, Richard F. ed., The Beharistan (Abode of Spring), Londen en Benares, 1887.

 

Burton, Richard F., The Gulistan or Rose Garden of Sa’adi, Benares, 1888.

 

Burton, Richard F. en Smithers, L., Priapeia or the Sportive Epigrams of divers Poets on Priapus, Cosmopoli, 1890.

 

Burton, Richard F., Il Pentamerone: or, the Tale of Tales, Londen, 1893.

 

Burton, Richard F. en Smithers, L., The Carmina of Gaius Valerius Catullus, Londen, 1894.

 

Burton, Richard F., The Jew, The Gypsy, and El Islam, W H. Wilkins ed., Londen, 1898.

 

Burton, Richard F., The Sotadic Zone, New York, 2011.

 

Carpenter, E., The Intermediate Sex: A Study of Some Transitional Types of Men and Women, New York en Londen, 1908.

 

Carpenter, E., Intermediate Types Among Primitive Folk: A Study in Social Evolution, New York en Londen, 1914.

 

Carpenter, E., My Days and Dreams: being autobiographical notes, Londen, 1916.

 

Cassius Dio, Historia Romana, ed. trad. E. Cary (The Loeb Classical Library), Cambridge, 1961.

 

Chaddock, C. G., Psychopathia Sexualis, with Especial Reference to Contrary Sexual Instinct, a Medico-Legal Study, Philadelphia en Londen, 1892.

 

Darwin, Ch., The Origin of Species, Londen, 1859.

 

De Gobineau, A., Essai sur l’inégalité des races humaines, Parijs, 1853.

 

Delepierre, O. J., Un point curieux des mœurs privées de la Grèce, Parijs, 1861.

 

Delepierre, O. J., Dissertation sur les idées morales des grecs et sur le danger de lire Platon, par M. Audé, Rouen, 1879.

 

Dilke, C., Greater Britain, Londen, 1868.

 

Douglas, A., “Two Loves”, The Chameleon, 1.1 (1894), 26-28.

 

Ennius, Fragmentary Republican Latin: Ennius, Dramatic Fragments, Minor Works, ed. trad. S. M. Goldberg en G. Manuwald (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 2018.

 

Euripides, Electra, ed. trad. A. S. Way (The Loeb Classical Library), Cambridge, 1965.

 

Forster, E. M., Maurice, Londen, 1971.

 

Galland, A., Les mille et une nuit, contes arabes traduits en François, 12 volumes, Parijs, 1704-1717.

 

Gibbon, E., The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, I, Londen, 1776.

 

Gladstone, W. E., Studies on Homer and the Homeric Age, Oxford, 1858.

 

Havelock Ellis, H. en Symonds, J. A., Das konträre Geschlechtsgefühl, Leipzig, 1896.

 

Havelock Ellis, H., Sexual Inversion, Philadelphia, 1897.

 

Havelock Ellis, H., Studies in the Psychology of Sex, 6 volumes, Londen, 1897-1910.

 

Herodotus, Historiae, trad. G. Rawlinson, Londen, 1858.

 

Hitchman, F, Richard F. Burton, 2 volumes, Londen, 1887.

 

Hippocrates, De aere, aquis et locis, ed. trad. W. H. S. Jones (The Loeb Classical Library), Londen en Cambridge, 1923.

 

Hirschfeld, M., Der urnische Mensch, Leipzig, 1903.

 

Homerus, Ilias, ed. trad. A. T. Murray (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1999.

 

Hössli, H., Eros. Die Männerliebe der Griechen, ihre Beziehungen zur Geschichte, Erziehung, Literatur und Gesetzgebung aller Zeiten, 2 volumes, Glarus, 1836-1838.

 

Jowett, B., The Dialogues of Plato, translated into English with analyses and introductions, 4 volumes, Oxford, 1871.

 

Jowett, B., The Dialogues of Plato, translated into English with analyses and introductions, 5 volumes, Oxford, 1875.

 

Jowett, B., The Dialogues of Plato, translated into English with analyses and introductions, 5 volumes, Oxford, 1892.

 

Joyce, J., Finnegans Wake, New York, 1939.

 

Knowlton, Ch., The Fruits of Philosophy, or the Private Companion of Young Married People, s.l., 1832.

 

Lane, E. W., The Arabian Nights Entertainment, 3 volumes, Boston, 1839-1841.

 

Linnaeus, C., Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, 10de uitgave, Stockholm, 1758.

 

Mantegazza, P., Fisiologia del piacere, Milaan, 1854.

 

Mantegazza, P., Gli amori degli uomini: saggio di una etnologia dell’amore, Milaan, 1886.

 

Mantegazza, P., The Sexual Relations of Mankind, vertaald door S. Putnam, New York, 1935.

 

Martialis, Epigrammata, ed. trad. D. R. Shackleton Bailey (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1993.

 

Martins, R. M., The British Colonial Library, 10 volumes, Londen, 1844.

 

Mead, F en Bodkin A. H., Criminal Law Amendment Act 1885 (second edition), Londen, 1890, 66-68.

 

Meier, M. H. F., “Päderastie”, in T. S. Ersch en T. G. Gruber ed., Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste, volume 3.9, Leipzig, 1837, 149-189.

 

Müller, K. O., Die Doriër, Breslau, 1824.

 

Numa Numantius (=Ulrichs, K. H.), Inclusa: Anthropologische Studien über mannmännliche Geschlechtsliebe, Leipzig, 1864.

 

Numa Numantius (= Ulrichs, K. H.), Vindex: Forschungen über das Räthsel der mannmännlichen Liebe, Leipzig, 1864.

 

Ovidius, Metamorphoses, ed. trad. F. J. Miller (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1977.

 

Pater, W. H., “Winckelmann”, 1867, in W. H. Pater, The Renaissance: Studies in Art and Literature, Oxford, 1873, 177-232.

 

Pater, W. H., The Renaissance: Studies in Art and Literature, Oxford, 1873.

 

Payne, J., The Book of the Thousand Nights and One Night, 9 volumes, Londen, 1882-1884.

 

Pichon, Th. J., La physique de l'histoire ou considérations générales sur les principes élémentaires du tempérament et du caractère naturel des peuples, Amsterdam, 1765.

 

Pisanus Fraxi (= Ashbee, H. S.), Index Librorum Prohibitorum: being Notes Bio-Biblio- Iconographical and Critical, on Curious and Uncommon Books, Londen, 1877.

 

Pisanus Fraxi (= Ashbee, H. S.), Centuria Librorum Absconditorum: being Notes Bio-Iconographical and Critical, on Curious and Uncommon Books, Londen, 1879.

 

Pisanus Fraxi (= Ashbee, H. S.), Catena Librorum Tacendorum: being Notes Bio-Iconographical and Critical, on Curious and Uncommon Books, Londen, 1885.

 

Plato, Symposium, ed. trad. W. R. M. Lamb (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1925.

 

Plato, Phaedrus, ed. trad. C. Emlyn-Jones en W. Preddy (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 2017.

 

Plutarchus, De Herodoti malignitate, ed. trad. L. Pearson en F. H. Sandbach (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1965.

 

Plutarchus, De liberis educandis, ed. trad. F. C. Babbitt (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1927.

 

Plutarchus, Marcus Antonius, ed. trad. B. Perrin (The Loeb Classical Library), Cambridge, 1920.

 

Powell, I. O. ed., Collectanea Alexandrina: Reliquiae minores Poetarum Graecorum Aetatis Ptolemaicae, 323-146 A. C., Oxford, 1970.

 

Pseudo-Lucianus, Amores, ed. trad. M. D. Macleod (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1967.

 

Raffalovich, M. A., “Homosexualité et hétérosexualité, trois confessions”, Archives de l'Anthropologie Criminelle, 10 (1895), 751-752.

 

Raffalovich, M. A., Uranisme et unisexualité: Etude sur différentes manifestations de l'instinct sexuel, Parijs en Lyon, 1896.

 

Ramien, Th. (=Hirschfeld, M.), Sappho und Sokrates: wie erklärt sich die Liebe der Männer und Frauen zu Personen des eigenen Geschlechts?, Leipzig, 1896.

 

Regis, A. K., The Memoirs of John Addington Symonds: A Critical Edition, Sheffield, 2016.

 

Richards, A. B., A Sketch of the Career of Richard F. Burton, Londen, 1880.

 

Rosenbaum, J., Geschichte der Lustseuche im Altertum, Halle, 1839.

 

Sallustius, Bellum Catilinae, ed. trad. J. C. Rolfe (The Loeb Classical Library), Cambridge, 1921.

 

Servius, Commentarius in Vergilii Aeneida, ed. G. Thilo en H. Hagen (Bibliotheca Teubneriana), Leipzig, 1881.

 

Scott, J., The Arabian Nights Entertainments, 6 volumes, Londen, 1811.

 

Semple, E. C., Influences of geographic environment on the basis of Ratzel's system of anthropo-geography, New York, 1911.

 

Shelley, P., A Discourse on the Manners of the Antient Greeks Relative to the Subject of Love, 1818, in J. Lauritsen ed., Plato’s The Banquet, translated by Percy Bysshe Shelley, Provincetown, 2001.

 

Shelley, P. B., Hellas, Londen, 1822, herdruk door Th. J. Wise ed., Londen, 1886.

 

Sigma (=Morley, J.), “Pantagruelism or Pornography”, Pall Mall Gazette, 42, no. 6396 (September 14, 1885), 2.

 

Sigma (=Morley, J.), “The Ethics of the Dirt”, Pall Mall Gazette, 42, no. 6409 (September 29, 1885), 2.

 

Stead, W. T., “The Maiden Tribute of Modern Babylon”, The Pall Mall Gazette, no. 6336, vol. 42 (6 juli 1885), 1-6.

 

Stisted, G., The True Life of Capt. Sir Richard Burton, New York, 1897.

 

Strabo, Geographica, ed. trad. H. L. Jones (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1961.

 

Suda, volume 4, ed. A. Adler (Bibliotheca Teubneriana), Stuttgart, 1971.

 

Symonds, J. A., Studies of the Greek Poets, Londen, 1873.

 

Symonds, J. A., A Problem in Greek Ethics, being an Inquiry into the Phenomenon of Sexual Inversion, Londen, 1883.

 

Symonds, J. A., A Problem in Modern ethics, being an Inquiry into the Phenomenon of Sexual Inversion, Londen, 1896.

 

Symonds, J. A., A Problem in Greek Ethics, being an Inquiry into the Phenomenon of Sexual Inversion, Londen, 1901.

 

Thompson, W. H., The Phaedrus of Plato, with English notes and Dissertations, Londen, 1868.

 

Tredoux, G. ed., The Book of Burtoniana, 4 volumes, burtoniana.org, 2016 (http://www.burtoniana.org/burtoniana/index.html). Geraadpleegd op 9 april 2018.

 

Ulrichs, K. H., Memnon. Die Geschlechtsnatur des mannliebenden Urnings, Schleiz, 1868.

 

Vergilius, Aeneis, ed. trad. H. Rushton Fairclough (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1999.

 

Vergilius, Bucolica, ed. trad. H. Rushton Fairclough (The Loeb Classical Library), Cambridge en Londen, 1999.

 

Virey, J.-J., De la femme: sous ses rapports physiologique, moral et littéraire, Parijs, 1825.

 

Von Krafft-Ebing, R., Psychopathia Sexualis. Eine klinisch-forensische Studie, Stuttgart, 1886.

 

Westphal, K. F. O., “Die Konträre Sexualempfindung: Symptom eines neuropathologischen (psychopathischen) Zustandes”, Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten, 2 (1869/70), 73–108.

 

Wilde, O., The Picture of Dorian Gray, New York, 1891.

 

Wilde, O., The Portrait of Mr. W. H., New York, 1921.

 

Wilkins, W. H., The Romance of Isabel Lady Burton, 2 volumes, New York, 1897.

 

Wilson, A., Some observations relative to the influence of climate on vegetable and animal bodies, Londen, 1780.

 

Winckelmann, J. J., Geschichte der Kunst des Alterthums, Dresden, 1763.

 

Wright, T., The Life of Sir Richard Burton, Londen, 1906.

 

 

 

 

Secundaire literatuur:

 

Aldrich, R., The seduction of the Meditterranean: writing, art and homosexual fantasy, Londen, 1993.

 

Aldrich, R., Colonialism and Homosexuality, Londen, 2003.

 

Antosa, S., “Richard Burton’s Translation of The Book of a Thousand Nights and a Night: (Mis)Representation and Sexual Contamination”, Fogli di Anglistica, 7-8 (2010), 163-176.

 

Antosa, S., Richard Francis Burton: Victorian Explorer and Translator, Bern, 2013.

 

Arcara, S., “Hellenic Transgressions, Homosexual Politics. Wilde, Symonds and Sicily”, Studies in Travel Literature, 16.2 (2012), 135-147.

 

Arikha, N., Passions and Tempers: A History of the Humours, New York, 2007.

 

Beccalossi, C. en Crozier, I., “Introduction: The Cultural History of Sexuality in the Nineteenth Century”, in C. Beccalossi en I. Crozier ed., A Cultural History of Sexuality in the Age of Empire, Oxford en New York, 2011, 1-26.

 

Belkhir, J. A., “Race, Sex, Class & "Intelligence" Scientific Racism, Sexism & Classism”, Race, Sex & Class, 1.2 (1994), 53-83.

 

Bercovici, A., That Blackguard Burton!, New York, 1962.

 

Blanshard, A. J. L., “Hellenic fantasies: aesthetics and desire in John Addington Symonds’ “A Problem in Greek Ethics””, Dialogos, 7 (2000), 97-121.

 

Blanshard, A. J. L., Sex: vice and love from antiquity to modernity, Chichester, 2010.

 

Blanshard, A. J. L., “Queer Desires and Classicizing Strategies of Resistance”, in K. Fisher en R. Langlands ed., Sex, Knowledge, and Receptions of the Past, Oxford, 2015, 25-44.

 

Boone, J. A., “Vacation Cruises; Or, the Homoerotics of Orientalism”, PMLA, 110.1, (1995), 89-107.

 

Brady, S., “Homosexuality: European and Colonial Encounters” in, C. Beccalossi en I. Crozier ed., A Cultural History of Sexuality in the Age of Empire, Oxford en New York, 2011, 43-62.

 

Bristow, J., “Symonds’s History, Ellis’s Heredity: Sexual Inversion”, in L. Bland en L. Doan ed., Sexology in Culture: Labelling Bodies and Desires, Cambridge, 1998, 79-99.

 

Brodie, F. M., The Devil Drives: A Life of Sir Richard Burton, New York, 1967.

 

Brooks, R., “Transforming Sexuality: The Medical Sources of Karl Heinrich Ulrichs (1825–95) and the Origins of the Theory of Bisexuality”, Journal of the History of Medicine and Allied Sciences, Volume 67, 2, 1 (2012), 177–216.

 

Brown, C. L, International Politics and the Middle East: Old Rules, Dangerous Games, Londen, 1984.

 

Brown, T., “Edward Carpenter and The Waste Land”, The Review of English Studies, 34, 135 (1983), 312-315.

 

Bull, S., “Reading, Writing, and Publishing an Obscene Canon: The Archival Logic of the Secret Museum, c. 1860–c. 1900”, Book History, 20 (2017), 226-257.

 

Burne, G. S., Richard F. Burton, Boston, 1985.

 

Casada, J., Sir Richard Burton: A Biobibliographical Study, Londen, 1990.

 

Cass, V., “Sexual Orientation and Identity Formation. A Western Phenomenon”, in R. P. Cabaj en T. S. Stein ed., Textbook of Homosexuality and Mental Health, Washington, 1996, 227-252.

 

Clarke, E. O., Virtuous Vice: Homoeroticism and the Public Sphere, Durham en Londen, 2000.

 

Colligan, C., ““Esoteric pornography”: Sir Richard Burton’s Arabian Nights and the Origins of Ponography”, Victorian Review, 28.2 (2002), 31-64.

 

Colligan, C., ““A Race of Born Pederasts”: Sir Richard Burton, Homosexuality, and the Arabs”, Nineteenth-Century Contexts, An Interdisciplinary Journal, 25.1 (2003), 1-20.

 

Colligan, C., The Traffic in Obscenity from Byron to Beardsley: Sexuality and Exoticism in Nineteenth-Century Print Culture, Basingstoke, 2006.

 

Cook, M., London and the Culture of Homosexuality, 1885-1914, Cambridge, 2003.

 

Crompton, J., “Jeremy Bentham’s Essay on “Paederasty”: An Introduction”, Journal of Homosexuality, 3.4 (1978), 383-388. (= 1978a)

 

Crompton, J., “Jeremy Bentham’s Essay on “Paederasty”: part 2”, Journal of Homosexuality, 4.1 (1978), 91-107. (= 1978b)

 

Dearden, S., Burton of Arabia, New York, 1937.

 

Dellamora, R., Masculine Desire: The Sexual Politics of Victorian Aestheticism, Chapel Hill en Londen, 1990.

 

Dodge, W. P., The Real Sir Richard Burton, Londen, 1907.

 

Dover, K. J., Greek Homosexuality, Londen, 1978.

 

Dowling, L., Hellenism and Homosexuality in Victorian Oxford, Ithaca en Londen, 1994.

 

Downey, F., Burton, Arabian Nights Adventurer, New York, 1931.

 

Dynes, W. R., “Light in Hellas: How German Classical Philology Engendered Gay Scholarship”, Journal of Homosexuality, 49.3-4 (2005), 341-356.

 

Edwardes, A., Death Rides a Camel, New York, 1963.

 

Edwards, C., The Politics of immorality in ancient Rome, Cambridge, 1993.

 

Evangelista, S., “Against misinterpretation: Benjamin Jowett’s translation of Plato and the ethics of modern homosexuality”, Recherches anglaises et nord-américaines, 36 (2003), 13-25.

 

Evangelista, S., ““Lovers and philosophers at once”: aesthetic Platonism in the Victorian fin de siècle”, Yearbook of English Studies, 36 (2006), 230-244.

 

Evangelista, S., “Walter Pater’s teaching in Oxford: Classics and aestheticism”, in C. Stray, Oxford Classics: teaching and learning, 1800-2000, Londen, 2007, 64-77.

 

Evangelista, S., British aestheticism and Ancient Greece: Hellenism, reception, gods in exile, Basingstoke, 2009.

 

Farwell, B., Burton: A Biography of Sir Richard Francis Burton, Londen, 1963.

 

Filipczak, Z. Z., Hot Dry Men, Cold Wet Women. The Theory of Humors in Western European Art 1575-1700, New York, 1997.

 

Foucault, M., Histoire de la sexualité, 1: La volonté de savoir, Parijs, 1976.

 

Foucault, M., De wil tot weten, trans. P. Klinkenberg, Nijmegen, 1984.

 

Funke, J., ““We Cannot Be Greek Now”: Age Difference, Corruption of Youth and the Making of Sexual Inversion”, English Studies, 94.2 (2013), 139-153.

 

Furley W. D., “Sotades”, in H. Cancik en H. Schneider ed., Der Neue Pauly. Enzyklopädie der Antike, volume 11, Stuttgart en Weimar, 2001, 749-751.

 

Godderis, J., ‘Een arts is vele andere mensen waard’. Inleiding tot de antieke geneeskunde, Leuven, 2000.

 

Godsall, J., The tangled web: a life of Sir Richard Burton, Leicester, 2008.

 

Gorham, D., “The "Maiden Tribute of Modern Babylon" Re-Examined: Child Prostitution and the Idea of Childhood in Late-Victorian England”, Victorian Studies, 21.3 (1978), 353-379.

 

Gournay, J.-F., L'appel du Proche-Orient: Richard Francis Burton et son temps 1821-1890, Parijs, 1983.

 

Grant, B., Postcolonialism, Psychoanalysis and Burton: Power Play of Empire, New York en Londen, 2008.

 

Halperin, D. M., One Hundred Years of Homosexuality and Other Essays on Greek Love, Londen, 1990.

 

Hanneman, F. T., “Meier, Moritz Hermann Eduard” in, I. Singer e.a. ed., Jewish Encylopadia, volume 8, New York en Londen, 1901, 431.

 

Hastings, M., Sir Richard Burton: A Biography, New York, 1978.

 

Heacox, T. L., ““Idealized through Greece”: Hellenism and Homoeroticism in Works by Wilde, Symonds, Mann, and Forster”, Sexuality & Culture, 8.2 (2004), 52-79.

 

Hekma, G., “Een geschiedenis van de seksuologie. Sociaal-historische aspecten van de seksualiteit”, in J. Bremmer ed., Van Sappho tot de Sade. Momenten in de geschiedenis van de seksualiteit, Amsterdam, 1988, 160-178.

 

Hertzberg, G., “Meier, Eduard” in, Allgemeine Deutsche Biographie, volume 21, Leipzig, 1885, 209-211.

 

Higgins, L., “Jowett and Pater: Trafficking in Platonic Wares”, Victorian Studies, 37.1 (1993), 43-72.

 

Hoeveler, D. L. en Cass, J., “Introduction: Mapping Orientalism: Representations and Pedagogies”, in D. L. Hoeveler en J. Cass ed., Interrogating Orientalism: Contextual Approaches and Pedagogical Practices, Columbus, 2006, 1-24.

 

Huggins, M. J., “More Sinful Pleasures? Leisure, Respectability and the Male Middle Classes in Victorian England”, Journal of Social History, 33.3 (2000), 585-600.

 

Hupperts, Ch., De macht van Eros: lust, liefde en moraal in Athene, Amsterdam, 2002.

 

Isaac, B. H., The invention of racism in classical Antiquity, Princeton, 2004.

 

Jackson, J. P. Jr. en Weidman, N. M., “The Origins of Scientific Racism”, The Journal of Blacks in Higher Education, 50 (2005/2006), 66-79.

 

Jenkyns, R., The Victorians and Ancient Greece, Oxford, 1980.

 

Johansson, W., “Hoessli, Heinrich (1784-1864)”, in W. R. Dynes ed., Encyclopedia of Homosexuality, volume 1, New York, 1990, 544–545.

 

Jouanna, J., Greek Medicine from Hippocrates to Galen: Selected Papers, Leiden en Boston, 2012.

 

Jutzi, A. H. ed., In Search of Sir Richard Burton, San Marino, 1993.

 

Kabbani, R., Europe’s Myths of Orients: Devise and Rule, Londen, 1986.

 

Kennedy, D., ““Captain Burton's Oriental Muck Heap”: The Book of the Thousand Nights and the Uses of Orientalism”, Journal of British Studies, 39.3 (2000), 317-339.

 

Kennedy, D., The Highly Civilized Man: Richard Burton and the Victorian World, Cambridge, 2005.

 

Kennedy, H., “Karl Heindrich Ulrichs: First Theorist of Homosexuality”, in V. Rosario ed., Science and Homosexualities, New York, 1997, 26-45.

 

Kennedy, H., Karl Heinrich Ulrichs, Pioneer of the Modern Gay Movement, San Francisco, 2002 (http://hubertkennedy.angelfire.com/Ulrichs.pdf). Geraadpleegd op 15 maart 2018.

 

Kennedy, R. F., “Otis T. Mason and Hippocratic Environmental Theory at the Smithsonian Institution in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries”, in E. Varto ed., Brill's Companion to Classics and Early Anthropology, Leiden en Boston, 2018, 154-182.

 

Kirkpatrick, B. J. ed., A catalogue of the library of sir Richard Burton, K. C. M. G. held by the Royal anthropological institute, Londen, 1978.

 

Kwapisz, J., “A Lesson for the King: Sotades’ Invective Against Ptolemy (fr. 1 and 16 Powell) and Callimachus’ Epigram 1 Pfeiffer”, Symbolae Philologorum Posnaniensium Graecae et Latinae, 19 (2009), 85-94.

 

Lauritsen, J. en Thorstad, D., The Early Homosexual Rights Movement (1864-1935), New York, 1974.

 

Lauritsen, J., “Hellenism and Homoeroticism in Shelley and his Circle”, Journal of Homosexuailty, 49.3-4 (2005), 357-376.

 

Lauritsen, J., ‘Sir Richard Francis Burton: Pederasty’ (http://paganpressbooks.com/jpl/RB-ESSAY.HTM). Geraadpleegd 23 november 2017.

 

Lauritsen, J., ‘Sir Richard Burton's Pederasty Essay: An Introduction’ (http://paganpressbooks.com/jpl/RB-INTRO.HTM). Geraadpleegd 18 oktober 2017.

 

LeVay, S., Queer Science: The Use and Abuse of Research into Homosexuality, Cambridge en Londen, 1996.

 

Liddell, H. G., Scott, R. en Jones, H. S., A Greek-English Lexicon, Oxford, 1940. Online raadpleegbaar via perseus.tufts.edu (http://www.perseus.tufts.edu/hopper/).

 

Lindahl, C., “A Note on Blackface”, The Journal of American Folklore, 114 (no. 452) (2001), 248-254.

 

Livesey, R., “Morris, Carpenter, Wilde, and the Political Aesthetics of Labor”, Victorian Literature and Culture, 32.2 (2004), 601-616.

 

Lovell, M. S., A Rage to Live: A Biography of Richard and Isabel Burton, New York, 1998.

 

Lloyd, G. E. R., “The Hippocratic Question”, Classical Quarterly, 25 (1975), 171-192.

 

Marcus, S., The Other Victorians: A study of sexuality and pornography in mid-nineteenth century England, Londen, 1970.

 

Matzner, S., “From Uranians to homosexuals: philhellenism, Greek homoeroticism and gay emancipation in Germany 1835-1915”, Classical Receptions Journal, 2 (2010), 60-91.

 

McCoskey, D. E., Race: Antiquity and its Legacy, Londen, 2012.

 

McCracken, S., “Writing the Body: Edward Carpenter, George Gissing and Late-Nineteenth Century Realism”, in T. Brown ed., Edward Carpenter and Late Victorian Radicalism, Londen, 1990.

 

McDiarmid, L., “Oscar Wilde's speech from the dock”, Textual Practice, 15.3 (2001), 447-466.

 

McLynn, F., Burton: Snow upon the Desert, Londen, 1990.

 

McLynn, F., From the Sierras to the Pampas: Richard Burton's Travels in the America, 1860-69, Londen, 1992.

 

Meyer, D., “Sotades”, in B. Zimmermann en A. Rengakos ed., Handbuch der griechischen Literatur der Antike. Band 2: Die Literatur der klassischen und hellenistischen Zeit, München, 2014, 194–196.

 

Murray, S. O., “Some Nineteenth-Century Reports of Islamic Homosexualities”, in S. O. Murray en W. Roscoel ed., Islamic homosexualities: culture, history, and literature, New York, 1997, 204-221.

 

Nottingham, C., The Pursuit of Serenity: Havelock Ellis and the New Politics, Amsterdam, 1999.

 

Nurse, D. P., An Amateur Barbarian: The Life and Career of Sir Richard Burton, 1821-1890, Toronto, 1999.

 

Oosterhuis, H, “Richard von Krafft-Ebing’s “Step-Children of Nature”: Psychiatry and the Making of Homosexual Identity”, in V. Rosario ed., Science and Homosexualities, New York, 1997, 67-88.

 

Orrells, D., Classical culture and modern masculinity, Oxford, 2011.

 

Orrells, D., “Greek Love, Orientalism and Race: Intersections in Classical Reception”, Cambridge Classical Journal, 58 (2012), 194-230.

 

Orrells, D., Sex: Antiquity and Its Legacy, Londen en New York, 2015.

 

Osborne, M. A., “Acclimatizing the World: A History of the Paradigmatic Colonial Science”, Osiris, 15 (2000), 135-151.

 

Pagel, J., “Rosenbaum, Georg August Wilhelm Julius”, in Allgemeine Deutsche Biographie, volume 29, Leipzig, 1889, 200.

 

Pease, A., Modernism, Mass Culture, and the Aesthetics of Obscenity, Cambridge, 2000.

 

Peet, R., “The Social Origins of Environmental Determinism”, Annals of the Association of American Geographers, 75.3 (1985), 309-333.

 

Penzer, N. M., Annotated Bibliography of Sir Richard Burton, New York, 1923.

 

Percy, W. A., Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece, Urbana en Chicago, 1996.

 

Percy, W. A., “Love, Athenian Style”, The Gay & Lesbian Review Worldwide, 8.6 (2001), 39.

 

Phillips, R., “Writing Travel and Mapping Sexuality: Richard Burton’s Sotadic Zone”, in J. Duncan en D. Gregory ed., Writes of Passage: Reading Travel Writing, Londen, 1999, 70-91. (= 1999a)

 

Phillips, R., “Sexual politics of authorship: Rereading the travels and translations of Richard and Isabel Burton”, Gender, Place and Culture, 6.3 (1999), 241-257. (= 1999b)

 

Phillips, R., Sex, Politics and Empire: A Postcolonial Geography, Manchester, 2006.

 

Pretagostini, R., “Sotade poeta del biasimo e del dissenso”, in R. Pretagostini, Ricerche sulla poesia alessandrina. Teocrito, Callimaco, Sotade, Rome, 1984, 139-147.

 

Prioux, E., “Machon et Sotades, figures de l’irrévérrence alexandrine”, in B. Delignon, Y. Roman en S. Laborie ed., Le poète irrévérencieux. Modèles hellénistiques et réalités romaines, Parijs, 2009, 115-131.

 

Reade, B., Sexual Heretics: Male Homosexuality in English Literature from 1850-1900, Londen, 1970.

 

Rice, E., Captain Sir Richard Francis Burton: the secret agent who made the pilgrimage to Mecca, discovered the Kama Sutra, and brought the Arabian nights to the West, New York, 1990.

 

Robb, G., Strangers. Homosexual Love in the Nineteenth Century, New York, 2004. (In Nederlandse vertaling: Van der Vegt, H. Vreemden: homoseksuele liefde in de negentiende eeuw, 2004).

 

Rosario, V., “The “Gay Gene” is born”, The Gay & Lesbian Review Worldwide, 8.5 (2001), 13-15.

 

Roy, P., “Oriental Exhibits: Englishmen and Natives in Burton's Personal Narrative of a Pilgrimage to Al-Madinah & Meccah”, Boundary 2, 22.1 (1995), 185-210.

 

Ruse, M., “The Morality of Homosexuality”, in R. Baker en F. Elliston ed., Philosophy and Sex, New York, 1984, 370-390.

 

Said, E. W., Orientalism, New York, 1978.

 

Schneider, R. Jr., “March-April '08: 'the Sotadic Zone'”, The Gay & Lesbian Review Worldwide, 15.2 (2008), 4.

 

Schonfield, H. J., Richard Burton, Explorer, Londen, 1936.

 

Schulz, D., “Redressing Oscar: Performance and the Trials of Oscar Wilde”, The Drama Review, 40.2 (1996), 37-59.

 

Sigel, L., Governing Pleasures: Pornography and Social Change in England, Michigan, 2001.

 

Smith, F. B., “Labouchere's amendment to the Criminal Law Amendment bill”, Australian Historical Studies, 17 (1976), 165-173.

 

Smith, P., “Sotades”, in W. Smith ed., A dictionary of Greek and Roman biography and mythology, volume 3, Londen, 2007, 888.

 

Sommersville, S. B., “Scientific Racism and the Invention of the Homosexual body”, in L. Bland en L. Doan ed., Sexology in Culture: Labelling Bodies and Desires, Cambridge, 1998, 60-76.

 

Tedder, H. R., “Joseph Octave Delepierre”, in L. Stephen ed., Dictionary of National Biography, Volume 14, Oxford, 1888, col. 318-321.

 

Toner, J., Homer's Turk. How Classics Shaped Ideas of the East, Cambridge en Londen, 2013.

 

Tredoux, G., “New Light on Richard Burton’s Karachi Brothel Report”, burtoniana.org, september 2016 (http://burtoniana.org/biography/karachi/index.html). Geraadpleegd op 28 maart 2018.

 

Turner, F. M., The Greek Heritage in Victorian Britain, New Haven en Londen, 1981.

 

Turner, F. M., “Why the Greeks and not the Romans in Victorian Britain”, G. W. Clarke ed., Rediscovering Hellenism: The Hellenic Inheritance and the English Imagination, Cambridge, 1989, 61-81.

 

Van Biervliet, L., “Delepierre, Joseph Octave”, in Nationaal Biografisch Woordenboek, volume 10, Brussel, 1983, col. 133-140.

 

Vance, N., The Sinews of the Spirit: The Ideals of Christian Manliness in Victorian Literature and Religious Thought, Cambridge, 1985.

 

Van Houdt, T., Mietjes, monsters en barbaren: hoe we de klassieke oudheid gebruiken om onszelf te begrijpen, Antwerpen, 2015.

 

Waitt, G. en Markwell, K., “The lure of the 'Sotadic Zone'”, The Gay & Lesbian Review Worldwide, 15.2 (2008), 20-22.

 

Wallen, J., “Burton, Said and Postcolonial Theory: An Unreasonable Discourse”, The Victorian, 1.2 (2013), 1-36.

 

Wallen, J., “The “Terminal Essay” to Burton’s Arabian Nights: Tasting the Forbidden Fruit”, The Victorian, 2.2 (2014), 1-28.

 

Wallen, J., “Burton's Personas: Imperialist Dissimulation or Parody/Hybridity”, The Victorian, 3.1 (2015), 1-24.

 

Wasson, E., A History of Modern Britain: 1714 to the present, Chichester en Malden, 2010.

 

Weber, G, “Hellenistic Rulers and Their Poets. Silencing Dangerous Poets?”, Ancient Society, 29 (1998/99), 147-174.

 

Weeks, J., Coming out: homosexual politics in Britain, from the nineteenth century to the present, Londen, 1977.

 

Weeks, J., Sexuality and Its Discontents: Meanings, Myths and Modern Sexualities, Londen en New York, 1985.

 

Weiland, P., Kunstwoordenboek, of Verklaring van allerhande vreemde woorden, benamingen, gezegden en spreekwijzen, die, uit versgheidene talen ontleed, in de zamenleving en in geschriften, betreffende alle vakken van kunsten, wetenschappen en geleerdheid voorkomen, ’s Gravenhave, 1824.

 

White, C., “Hunting the Pederast: Richard Burton’s Exotic Erotology”, in T. Youngs ed., Writing and Race, Londen, 1997, 191-215.

 

White, C. ed., Nineteenth-century Writings on Homosexuality: A Sourcebook, Londen en New York, 1999.

 

Wipplinger, J., “The Racial Ruse: On Blackness and Blackface Comedy in "fin-de-siècle" Germany”, The German Quarterly, 84.4 (2011), 457-476.

 

Yared, A., “Joyce's Sources: Sir Richard F. Burton's Terminal Essay in Finnegans Wake”, Joyce Annual Studies, 11 (2000), 124–166.

Universiteit of Hogeschool
Master in de geschiedenis van de oudheid
Publicatiejaar
2018
Promotor(en)
prof. dr. Toon Van Houdt
Kernwoorden