Over grenzen, randen en stromingen

Lize Vanhoof
Water is een woord dat veel inhoud heeft. In mijn onderzoek staat water als metafoor voor macht en angst. Dit zijn twee begrippen waartussen een soort van spanningsveld heerst. De macht die water heeft om zowel je leven te stelen alsook te schenken wakkert een duister dubbel gevoel aan, een gevoel dat ik de mensen wil bij brengen in een boeiend combinatie van tekst en beeld.

Het fenomeen water: 'the dark side'.

Water is een woord dat veel inhoud heeft. Water is een formule. Water is de zee, een rivier of een meer. Water is ijs en water is gas. We wassen ons met water. Ons lichaam bestaat voor meer dan de helft uit water. Het regent water en we eten en drinken water. Kortom, water is een onvermijdbare vloeistof die overal aanwezig is en vormt de basis van een hele waaier aan zaken op onze aarde. Het bedekt voor meer dan de helft de aarde en is de basis van haar grootste bezit: het leven. Deze noodzakelijke vloeistof is door en door gekend en ontrafeld door de wetenschap, maar wat met de ruimtes die het water op deze planeet vormt? Denk maar aan de diepe en donkere oceanen met hun latent mysterieuze en duistere sfeer. Ze werpen een nieuw licht op een aparte kant van het fenomeen water.

In mijn scriptie ‘Over grenzen, randen en stromingen’ staat water als metafoor voor macht en angst. Dit zijn twee begrippen waartussen een soort van spanningsveld heerst. Het mysterieuze en de onzekerheid die tussen deze twee begrippen bestaat, intrigeert me en gaf me de drijfveer mijzelf hierin te verdiepen. De macht die water heeft om zowel je leven te stelen alsook te schenken wakkert een duister dubbel gevoel aan, een gevoel dat ik via beelden probeer te verduidelijken.

Het onderzoek dat ik doe resulteert uiteindelijk in een ontwerp voor een scenografie. Wat zijn de scenografische aspecten van water en hoe kan ik deze vertalen naar een boeiende scenografie? Mijn scriptie is een zoektocht naar deze aspecten via maquettestudie en voornamelijk beeld. Het onderzoek dat voorafgaat aan een uiteindelijk ontwerp bestaat uit vier hoofdstukken. Ik begin met een kijk op de volledige aarde en een focus op de problemen met water die momenteel heersen op de planeet. Doorheen de daaropvolgende hoofdstukken maak een convergerende beweging en concentreer me telkens op een dieper en specifieker deel van het bestaan. Eerst op het landschap, water is namelijk niet los te denken van landschap. Het water van rivieren en andere waterwegen stroomt door het landschap en vormt op deze manier natuurlijke grenzen die een verdeling veroorzaken. Vervolgens verleng ik mijn focus op de oceanen, de donkere en mysterieuze ruimtes waar een geheimzinnige sfeer heerst. Als laatste verdiep ik me op de mens en de emotie angst. We leven in een cultuur van angst en dragen deze emotie voortdurend mee in ons onderbewustzijn.

Duisternis, mysterie en angst zijn drie kernwoorden die als een rode draad doorheen de vier hoofdstukken lopen en uiteindelijk ook een grote rol in het ontwerp spelen. Met beelden probeer ik deze begrippen meer te accentueren en resulteert dit in een donkere en mystieke sfeer. Op het einde van deze scriptie komen alle lijnen van het onderzoek samen en beschrijf ik hoe ik dit heb omgezet naar een scenografie.

De titel van het ontwerp is What’s underneath? en vindt plaats in Nemo33 te Brussel. Het zwembad is 25 bij 25 meter en bestaat uit vijf diepteniveaus. Het diepste punt bevindt zich in een twaalfhoekvormige tunnel en meet net geen 34 meter op de bodem. In de ruimte heb ik een belevingsruimte ontworpen die verschillende aspecten uit mijn onderzoek hanteert. Het bezoek aan de ruimte wordt blootsvoets afgelegd. Begrippen zoals angst, duisternis, onwetendheid en kwetsbaarheid smelten samen tot een duistere en mysterieuze scenografie. Het hoogtepunt van het bezoek is de afdaling in de 24 meter diepe en donkere put die gepaard gaat met een spel van beeld en geluid. Je gaat virtueel onder water en beleeft er enkele angstige en grensverleggende minuten die de dood en de geboorte door water weerspiegelen. Het ontwerp laat je kennis maken met de donkere kant van het fenomeen water en komt tot uiting door je eigen dieperliggende emoties.

Zowel het onderzoek als het ontwerp weerspiegelen onrechtreeks mezelf als ontwerper en de interesses die me bezighouden. Een scriptie schrijven heb ik ervaren als een moeilijke maar zeer boeiende en leerzame ervaring. Ik ben erg tevreden met het resultaat en trots op het werk dat ik heb geleverd. Ik ben klaar voor nog meer interessante kansen, nieuwe werken en ontwikkelingen en stel me open voor een nieuw avontuur. Veel lees- en kijkgenot!

Bibliografie

BEELDEN

Afb. 1: NASA’s Earth Observatory, 2002. De aarde vanuit de ruimte via http://www.nasa.gov/content/goddard/earth-from-space-15-amazing-things-… [geraadpleegd op 26 oktober 2015]

Afb. 2: Vanhoof, L., 2016. Surrounded.

Afb. 3: Vanhoof, L., 2016. De hydrologische cyclus.

Bergen: Fotograaf ongekend, 2013. Cirques Mountain desktop image via http://www.macosxtips.co.uk/geeklets/modules/upload/attachments/m31.png [geraadpleegd op 28 januari 2016]

Bomen: Fotograaf ongekend, 2013-2016. PNG images: Tree via http://pngimg.com/img/nature/tree [geraadpleegd op 28 januari 2016]

Afb. 4: Vanhoof, L., 2016. De wereld zonder ons. (geïnspireerd op de cover van het boek: Weisman, A., 2007. The World Without Us. New York: Thomas Dunne Books.)

Skyline: Fotograaf ongekend, 2015. Tokyo cityline via http://www.sitropolis.com/repository/attachments//monthly_2015_06/Tokyo….

pngbb2a6590a31253aad4df6d5f5d0d602e.png [geraadpleegd op 28 januari 2016]

Bomen: Fotograaf ongekend, datum ongekend. treeline PNG via http://diyadin.bel.tr/wp-content/uploads/2015/11/GWK-treeline-front-png… [geraadpleegd op 28 januari 2016]

Afb. 5: Fotograaf ongekend, 2015. Water shortage via http://aquakingproduce.com/2015/09/17/about-aquaking/ [geraadpleegd op 16 februari 2016]

Afb. 6: Vanhoof, L., 2016. Uitgedroogd.

Afb. 7: Vanhoof, L., 2016. Het is de mens.

Aardbol: Fotograaf ongekend, 2010. sattelietbeeld aarde via http://vignette3.wikia.nocookie.net/uncyclopedia/images/d/d0/Earth.PNG/… [geraadpleegd op 26 januari 2016]

Afb. 8: Vanhoof, L., 2015. Wolkje vervuiling in het water.

Afb. 9: Fotograaf ongekend, 2012. Wolkje vervuiling in de lucht via http://nl.dreamstime.com/stock-foto-zwarte-stoom-die-als-rook-op-witte-… [geraadpleegd op 25 februari 2016]

Afb. 10: Vanhoof, L., 2016. This world is running out of water.

Afb. 11: Vanhoof, L., 2016. Collage: oorlog om water.

Oorlogsfoto: Rosenthal, J., 1945. Einde van de oorlog: groepsfoto op Iwo Jima via http://methodes.pelckmans.be/algemeenfonds/kijkenzonderzien/images/zege… [geraadpleegd op 8 maart 2016]

Afb. 12: Vanhoof, L., 2016. Tot de laatste slok.

Afb. 13: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 01: Landschap (plastiek zakje).

Afb. 14: Maher, J., 2003. Waiting in Grand Central via http://www.jamesmaherphotography.com/new-york-urban-landscape/ [geraadpleegd op 2 april 2016]

Afb. 15: Vanhoof, L., 2016. Veins.

Hart: Fotograaf ongekend, datum ongekend. Menselijk hart via https://lh5.googleusercontent.com/-OuuGnodDdc4/UMvjbrBXqfI/AAAAAAAAByc/… [geraadpleegd op 2 maart 2016]

Rivieren: Fotograaf ongekend, 2012. Waterwegen Egypte via http://paulbourke.net/fractals/googleearth/ [geraadpleegd op 2 maart 2016]

Afb. 16: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 02: Maya Lin kijkt uit op het landschap.

Afb. 17: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 02: Maya Lin kijkt uit op het landschap.

Afb. 18: Vanhoof, L., 2016. De beschouwer.

Landschap: Ranger, J., 2012. Malibu Canyon via https://www.flickr.com/photos/herosjourneymythology45surf/9533978944 [geraadpleegd op 5 maart 2016]

Afb. 19: Melford, M., 2011. Owyhee River via http://photography.nationalgeographic.com/photography/photo-of-the-day/… [geraadpleegd op 6 april 2016]

Afb. 20: Vanhoof, L., 2016. De rand van de oceaan.

Afb. 21: Vanhoof, L., 2016. Virtuele grens.

Afb. 22: Vanhoof, L., 2016. Op de loer.

haai: Fotograag ongekend, datum ongekend, Shark attack via http://pcwallart.com/shark-attack-wallpaper-3.html [geraadpleegd op 24 februari 2016]

Afb. 23: Vanhoof, L., 2016. Donker en onbekend.

Afb. 24: Vanhoof, L., 2015. Ruis.

Afb. 25: Vanhoof, L., 2015. Into the dark.

Afb. 26: Cross, M., 2006. Bridge via http://www.michaelcross.eu/bridge1.html [geraadpleegd op 21 maart 2016]

Afb. 27: Cross, M., 2006. Bridge via http://www.michaelcross.eu/bridge1.html [geraadpleegd op 21 maart 2016]

Afb. 28: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 03: What’s underneath?.

Afb. 29: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 03: What’s underneath?.

Afb. 30: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 04: Onder het oppervlak.

Afb. 31: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 04: Onder het oppervlak.

Afb. 32: Vanhoof, L., 2016. Het ervaren van een donkere ruimte: blind en kwetsbaar.

Afb. 33: Vanhoof, L., 2016. Bang.

Afb. 34: Vanhoof, L., 2016. De innerlijke schreeuw.

Afb. 35: Vanhoof, L., 2016. Het onderbewustzijn.

Bol: Fotograaf ongekend, datum ongekend. Mercury glass via http://www.amazon.com/Lighted-Mercury-Glass-Ball-Sphere/dp/B00WABLG28/r… x g y _ 2 0 1 _ i m g _ 2 ? i e = U T F 8 & r e f R I D = 1 W 6 8 E P 8 2 K 9 E M 4 X F 6 N 6 5 N [geraadpleegd op 11 maart 2016]

Hersenen: Fotograaf ongekend, datum ongekend. hersenen via http://meesterkoenraad.classy.be/wp-content/uploads/2013/06/hersenen.jpg [geraadpleegd op 11 maart 2016]

Afb. 36: Vanhoof, L., 2016. Een raas van gedachten en emoties.

Afb. 37: Vanhoof, L., 2016. Masker.

Afb. 38: Vanhoof, L., 2016. Grabbing for air.

Water: Hrankov, J., 2014. Waterstudy via https://dribbble.com/shots/1636563-Water-study [geraadpleegd op 3 april 2016]

Afb. 39: Vanhoof, L., 2016. losing air.

Afb. 40: Vanhoof, L., 2016. Losing life.

Afb. 41: Vanhoof, L., 2016. Confrontatie.

Afb. 42: Vanhoof, L., 2016. Situering Nemo33.

Kaart: Kowalkowski, D., 2001. Vector map Brussels via http://www.towards.be/site/spip.php?article161 [geraadpleegd op 3 april 2016]

Afb. 43: Braunstein, M., 2007. Nemo33: zwembad + duikput via http://www.nemo33.com/fr/galerie-photos [geraadpleegd op 3 april 2016]

Afb. 44: Braunstein, M., 2007. Nemo33: duikput via http://www.nemo33.com/fr/galerie-photos [geraadpleegd op 3 april 2016]

Afb. 45: Braunstein, M., 2007. Nemo33: duikput via http://www.nemo33.com/fr/galerie-photos [geraadpleegd op 3 april 2016]

Afb. 46: Vanhoof, L., 2016. grondplan Nemo33 (1:200).

Afb. 47: Vanhoof, L., 2016. snede AA’ Nemo33 (1:200).

Afb. 48: Vanhoof, L., 2016. snede BB’ Nemo33 (1:200).

Afb. 49: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 05: Nemo33 (1:200).

Afb. 50: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 05: Nemo33 (1:200).

Afb. 51: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 06: Nemo33 doorsnede (1:100).

Afb. 52: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 06: Nemo33 doorsnede (1:100).

Afb. 53: Vanhoof, L., 2016. De ‘gebroken’ wereld.

Afb. 54: Vanhoof, L., 2016. Poster What’s underneath?.

Afb. 55: Vanhoof, L., 2016. grondplan scenografie.

Afb. 56: Vanhoof, L., 2016. snede AA’.

Afb. 57: Vanhoof, L., 2016. snede BB’.

Afb. 58: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 07 (1:100) bovenaanzicht.

Afb. 59: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 07 (1:100) bovenaanzicht.

Afb. 60: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 07 (1:100) doorsnede.

Afb. 61: Vanhoof, L., 2016. walking on water.

Afb. 62: Vanhoof, L., 2016. sfeerbeeld scenografie.

Afb. 63: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 08 (1:25) duikput.

Afb. 64: Vanhoof, L., 2016. interpretatie duikput: diep en donker.

Afb. 65: Vanhoof, L., 2016. projectie test.

Afb. 66: Vanhoof, L., 2016. projectie voorbeeldbeeldfragment.

Afb. 67: Vanhoof, L., 2016. projecties testmaquette.

Afb. 68: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 08 (1:25) detail.

Afb. 69: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 08 (1:25) detail.

Afb. 70: Vanhoof, L., 2016. LED schermen: testbeeld.

Afb. 71: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 09 porseleinen handen.

Afb. 72: Vanhoof, L., 2016. MAQUETTE 09 porseleinen handen.

Afb. 73: Vanhoof, L., 2016. LED schermen: testbeeld.

Afb. 74: Vanhoof, L., 2016. Ademnood.

Afb. 75: Torafu, 2011. Minamo via http://torafu.com/works/min [geraadpleegd op 18 mei 2016]

Afb. 76: Torafu, 2011. Minamo via http://torafu.com/works/min [geraadpleegd op 18 mei 2016]

 

BOEKEN

Antrop, M., 2007. Perspectieven op het landschap: achtergronden om landschappen te lezen en te begrijpen. Gent: Academia Press.

Barlow, M., Clarke, T., 2010. Blue gold: the battle against corporate theft of the world’s water. Toronto: McClelland & Stewart.

Carson, R., Hubbell, S., 1998. The Edge of the sea. Boston: Houghton Mifflin Harcourt.

Coleridge, S.T., 1857. The Rime of the Ancient Mariner. New York: D. Appleton.

Collings, M., 2015. The Deep. Michaelbrent Colling.

Chiras, D., 2013. Human Biology. Burlington: Jones & Bartlett Publishers.

Drozdek, A., 2013. Greek Philosophers as Theologians: The Divine Arche. United Kingdom: Ashgate Publishing.

Earle, S., 2009. The World Is Blue. Washington D.C.: National Geographic Books.

Furedi, F., 2011. Cultuur van angst. Amsterdam: Meulenhoff Boekerij B.V.

Guthrie, W.K., 1978. A History of Greek Philosophy: Volume 1, The Earlier Presocratics and the Pythagoreans. Cambridge: Cambridge University Press.

Jung, C.G., 2003. Archetypen. Rotterdam: Lemniscaat Publishers.

Krebs, R.E., 2003. The basics of earth science. Greenwood: Greenwood publishing group.

Marks, W., 2001. The Holy Order of Water: Healing the Earth’s Waters and Ourselves. Great Barrington: Steinerbooks.

Quintelier, G., 2012. Herakleitos van Efeze, filosoof van het conflict?. Gent: IMAVO.

Remmerswaal, J., 2015. Persoonsdynamica: Professioneel Omgaan Met Emoties. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Sintubin, M., 2009. De wetenschap van de aarde. Sint-Truiden: ACCO.

Strawser, M., 1997. Both/and: Reading Kierkegaard : from Irony to Edification. New York: Fordham University Press.

Vandana, S., 2002. Water wars: privatization, pollution and profit. Londen: Pluto Press

Weisman, A., 2007. The World Without Us. New York: Thomas Dunne Books.

FILM / DOCUMENTAIRE

The blue gold: world water wars. Geproduceerd door Maude Barlow, Sam Bozzo en Tony Clarke en geregisseerd door Sam Bozzo, 1u 30min, Malcolm McDowell, 2008. DVD.

ONLINE

Kaufman, D., 2015. California water crisis is a capitalist catastrophe, via https://www.liberationnews.org/california-water-crisis-capitalist-catas… [geraadpleegd op 18 januari 2016]

ICWE, 1992. The Dublin Statement on Water and Sustainable Development, via http://www.un-documents.net/h2o-dub.htm [geraadpleegd op 20 januari 2016]

Verschaffel, B., 2002. De wereld van het landschap, via http://lib.ugent.be/nl/catalog/pug01:323310 [geraadpleegd op 23 januari 2016]

Simmel, G., 1993. The philosophy of Landscape, via http://tcs.sagepub.com/content/24/7-8/20.extract [geraadpleegd op 23 januari 2016]

Murray, R.W., 2013. The Milkers, via http://www.forgottenbooks.com/readbook_text/The_Milners_or_the_River_Di… [geraadpleegd op 28 januari 2016]

Lin, M., 2016. About, via http://www.mayalin.com [geraadpleegd op 18 februari 2016]

Pragt, H., 2010. De betekenis van kleuren en de kleurensymboliek, via http://www.caborazoektochten.com/uploads/5/1/5/3/51534131/de_betekenis_… [geraadpleegd op 14 maart 2016]

Olgers, J., 2011. Het verschil en de relatie tussen het bewuste, onderbewuste en onbewuste, via http://josolgers.nl/wp-content/uploads/Voorlichting/Bewust,%20onderbewu… [geraadpleegd op 14 maart 2016]

Galicia, 2005. Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen, via http://www.galicia.be/artikels/verdrinking.pdf [geraadpleegd op 14 maart 2016]

Beernaerts, J., 2004. John Beernarts vertelt over Nemo33 via http://www.nemo33.com/nl/duiken-brussel/histoire-cours-de-plongee [geraadpleegd op 5 april 2016]

Universiteit of Hogeschool
Interieurarchitectuur
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Saidja Heynickx
Kernwoorden
Share this on: