Het klaslokaal op z'n kop: Een onderzoek naar de invloed van 'the flipped classroom' op het secundair onderwijs

Lendert Van den Broeck
Deze scriptie deed onderzoek naar de invloed van 'the flipped classroom' op het secundair taalonderwijs in Vlaanderen. Hierbij lag de focus op drie pijlers: het engagement van leerlingen tegenover hun lesvoorbereidingen, de prestaties van leerlingen en de perceptie van leerlingen en leerkrachten tegenover het concept.

Het klaslokaal op z'n kop? De relatie tussen 'the flipped classroom' en het secundair taalonderwijs

Het klaslokaal op z’n kop?

De relatie tussen ‘the flipped classroom’ en het secundair taalonderwijs

Les volgen in een omgekeerd klaslokaal is net zo aangenaam als een tekst lezen die op z’n kop staat. Tenzij je hoofd door een foutje van een verstrooide dokter per ongeluk verkeerd op je romp geplaatst is natuurlijk. Gelukkig vormt zo’n voorval doorgaans eerder de uitzondering dan de regel. Desondanks wordt de op het eerste gezicht vreemde vergelijking uiteraard niet zomaar aangehaald. Dit artikel maakt je warm voor de wondere wereld van ‘the flipped classroom’ en de rol die het secundair taalonderwijs er speelt. ‘De invloed van the flipped wat?’, hoor ik je al zeggen. Als je deze term voor het een eerst hoort, stel je er je niet veel anders bij voor dan een klaslokaal met tafels en stoelen die aan het plafond hangen en leerlingen die er koortsachtig met de zwaartekracht worstelen. Dit is gelukkig voor die arme stumperds niet het geval. Maar wat is het dan wel? Om hierop antwoord te krijgen, reizen we enkele jaren terug in de tijd…

The flipped classroom cartoon

Een reis terug in de tijd

Beenwarmers, fluffy kapsels, Madonna en G.I Joe’s… De jaren ’80 hebben een aantal zaken voortgebracht die vandaag aan populariteit hebben ingeboet. Maar originele ideeën zagen het licht die later zouden ontpoppen tot mooie vlinders. Een voorbeeld hiervan ontwikkelde zich in het brein van Wesley Baker. Al sinds 1982 speelde hij met de gedachte om bepaalde lessen buiten de klas aan te brengen via elektronische voorzieningen. Helaas waren er toen onvoldoende middelen om dit te verwezenlijken. Maar al snel ontketende er zich een ware digitale revolutie. De zogenaamde ‘learning management systems’ deden hun intrede in het schoollandschap waardoor de technologiebarrière die Baker ondervond als sneeuw voor de zon verdween. Hij maakte namelijk handig gebruik van zulk programma om zijn leerstof online beschikbaar te maken voor zijn leerlingen. Op die manier konden ze de lesinhoud raadplegen en instuderen vooraleer ze naar de klas gingen, waardoor er tijdens de lessen zelf heel wat tijd vrijkwam. Die benutte Baker onder andere door zijn leerlingen kennis te laten maken met praktische toepassingen van de leerstof en hen op een meer persoonlijke manier te begeleiden. Hij ondervond dat de uren die in de klas werden doorgebracht een pak nuttiger werden ingevuld en zijn studenten de leerstof een pak beter in de vingers hadden. Daarom besloot hij, enthousiast als hij was, om het te promoten op allerlei conferenties. Het was dan ook op één van die bijeenkomsten waar hij er voor een eerste keer naar zou verwijzen als ‘the flipped classroom’.

The flipped classroom: grafische representatie

The story continues…

Tijdens de jaren die erop volgden deed het concept veel stof opwaaien in academische kringen, maar ook verscheidene kranten, online blogs en magazines hadden er de spreekwoordelijke mond van vol. Verder doken er om de haverklap websites op die de ideologie achter ‘the flipped classroom’ promoten en ondersteunen. Maar ondanks het feit dat het begrip een opwindend nieuw onderwerp werd in de onderwijswereld (en ver daarbuiten), is er ook een keerzijde aan de medaille. De jonge leeftijd van ‘the flipped classroom’ heeft immers als neveneffect dat er weinig onderzoek voorhanden is om het gebruik ervan te onderbouwen. Bovendien bleken de reeds gedane onderzoeken zich vooral te focussen op studenten uit het hoger onderwijs die zogenaamde exacte wetenschappen zoals informatica, wiskunde en noem maar op, volgden.

‘Elk nadeel heb z’n voordeel’

Aan de andere kant kan je het fragiele karakter van de stand van zaken in het onderzoek ook opvatten als een goede motivatie om het tij te doen keren. De resultaten uit de literatuur waren immers hoopgevend. Daarom zag ik het bijna als mijn - lees op verheven toon - verdomde plicht om na te gaan of de manier van lesgeven een positieve invloed kon hebben op het secundair taalonderwijs. Dit deed ik dan ook in de vorm van een masterscriptie. 

Dit deed ik door me te focussen op drie pijlers die allen een even belangrijk plaatsje kregen in het project. Zo besteedde ik eerst aandacht aan het engagement van de leerlingen tegenover hun lesvoorbereidingen: de studenten met wie ik samenwerkte moesten telkens voor ze naar de les kwamen een PowerPoint bekijken met daarin enkele videolessen en instructies. Om na te gaan in welke mate ze dit effectief deden paste ik een simpel trucje toe dat bovendien niet veel tijd in beslag nam. Vervolgens bekeek ik of het toepassen van ‘the flipped classroom’ een positief effect had op de prestaties van de leerlingen. Of simpel gesteld: hadden de leerlingen de leerstof beter onder de knie dan in een eerder traditionele setting? Ten slotte en ‘last but not least’ werden de ervaringen van zowel de studenten als de leerkracht met het concept achterhaald en vergeleken. Dit bleek zeker geen overbodige maatregel geweest te zijn, want beide partijen verschilden af en toe grondig van mening.

Brand je na het lezen van dit artikel van nieuwsgierigheid om meer te weten te komen over de opzet en de uitkomst van het onderzoek? Dan nodig ik je graag uit om dit te ontdekken in mijn masterscriptie! Ik kan je alvast iets verklappen: het verhaal kent een mooi einde, dus je hoeft je handen niet voor je ogen te houden.

 

Bibliografie

Abeysekera, L., & Dawson, P. (2014). Motivation and cognitive load in the flipped classroom: Definition, rationale and a call for research. Higher Education Research & Development34(1), 1-14. doi:10.1080/07294360.2014.934336

Baker, J. W. (2000). The “Classroom Flip”: Using web course management tools to become the guide by the side. In J. A. Chambers (Red.), Selected papers from the 11th International Conference on College Teaching and Learning (pp. 9-17). Jacksonville, FL: Florida Community College at Jacksonville.

Baker, J. W. (2011). The origins of “The Classroom Flip”. Ongepubliceerd manuscript, Department of Media & Applied Communications, Cedarville University, Cedarville, OH.

Basal, A. (2015). The implementation of a flipped classroom in foreign language teaching. Turkish Online Journal of Distance Education16(4), 28-37. Geraadpleegd van http://dergipark.ulakbim.gov.tr/tojde/article/view/5000145971/5000133258

Bergmann, J., & Sams, A. (2012). Flip your classroom: Reach every student in every class every day. Eugene, OR: ISTE.

Bishop, J., & Verleger, M. A. (2013). The flipped classroom: A survey of the research. Paper gepresenteerd op de 2013 ASEE Annual Conference, Atlanta, GA. Geraadpleegd van http://www.theibfr.com/ARCHIVE/BEA-V6N1-2014-revised.pdf

Blair, E., Maharaj, C., & Primus, S. (2015). Performance and perception in the flipped classroom. Education and Information Technologies, 1-18. doi:10.1007/s10639-015-9393-5

Bormann, J. (2014). Affordances of flipped learning and its effects on student engagement and achievement. Geraadpleegd van http://flippedlearning.org/cms/lib07/VA01923112/Centricity/Domain/41/bo…

Bulckaert, W. (2013, maart). De meester staat op YouTube: Flipping the classroom zet de les op zijn kop. Klasse233(3), 42-45. Geraadpleegd van https://www.klasse.be/archief/flipping-the-classroom-zet-de-les-op-zijn…

Chickering, A. W, & Gamson, Z. F (1987). Seven principles for good practice in undergraduate education. American Association for Higher Education Bulletin. Geraadpleegd van http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/detail?accno=ED282491

Chin, C.A. (2014). Evaluation of a flipped classroom implementation of Data Communications Course: Challenges, insights and suggestions. Geraadpleegd van http://www.spsu.edu/cte/publications/ publications2014/sotl_2014_chin.pdf.

Cockrum, T. (2014). Flipping your English class to reach all learners: Strategies and lesson plans. New York City, NY: Routledge.

Crouch, C. H., & Mazur, E. (2001). Peer Instruction: Ten years of experience and results. Department of Physics69(9), 970-977. doi:10.1119/1.1374249

Davies, R. S., Dean, D. L., & Ball, N. (2013). Flipping the classroom and instructional technology integration in a college-level information systems spreadsheet course. Educational Technology Research and Development, 61(4), 563-580.

Day, J. A., & Foley, J. D. (2006). Evaluating a web lecture intervention in a human–computer interaction course. IEEE Transactions on Education, 49(4), 420-431.

De Winne, S., Plevoets, E., & Sels, L. (2003). Dossier methodes en technieken voor de uitbouw van organisatiepanels: Een overzicht van het onderzoeksontwerp en -opzet van PASO Flanders. Leuven, België: Katholieke Universiteit Leuven. Hoger instituut voor de arbeid / Departement TEW / Departement Sociologie.

Diersing, C. (2013, 24 november). Drew Gilpin Faust: President of Harvard University. Geraadpleegd van http://harvardpolitics.com/interviews/drew-gilpin-faust-president-harva…

Dingemanse, K. (2014, 22 oktober). Hoe verwerk je een interview in een scriptie? Geraadpleegd op 18 april, 2016, van https://www.scribbr.nl/onderzoeksmethoden/hoe-verwerk-je-een-interview-…

Dingemanse, K. (2015, 8 september). Soorten interviews. Geraadpleegd op 18 april, 2016, van https://www.scribbr.nl/onderzoeksmethoden/soorten-interviews/

Du, S.C., Fu, Z.T., & Wang, Y. (2014). The flipped classroom: Advantages and challenges. Paper gepresenteerd op the International Conference on Economic, Management and Trade Cooperation, April 12-13, Xi’an, China.

Dwyer, D.C., Ringstaff, C., Haymore, J. & Sandholtz, J.H. (1990). Teacher beliefs and practices, Part I: Patterns of change. The evolution of teachers’ instructional beliefs and practices in high-access-to-technology classrooms, First–Fourth Year Findings. Apple Classrooms of Tomorrow Research (8). Geraadpleegd van http://images.apple.com/nl/images/pdf/acotlibrary/rpt8.pdf

Edwards Prodoehl, D. (2015). Flipping first-year English: Strenghtening teacher-student conferencing through online modules. In A. G. Scheg (Red.), Implementation and critical assessment of the flipped classroom experienc (pp. 1-24). Hershey, PA: IGI Global.

Egbert, J., Herman, D., & Chang, A. (2014). To Flip Or Not To Flip? That's Not The Question: Exploring Flipped Instruction in Technology Supported Language Learning Environments. International Journal of Computer-Assisted Language Learning and Teaching (IJCALLT), 4(2), 1-10.

Enfield, J. (2013). Looking at the impact of the flipped classroom model of instruction on undergraduate multimedia students at CSUN. TechTrends, 57(6), 14-17.

EnqueteMaken.be. (z.j.). Studentenperceptie van the flipped classroom [Online enquête]. Geraadpleegd van http://www.enquetemaken.be/toonenquete.php?id=274880

Farrington, D. P., Gallagher, B., Morley, L., Ledger, R. J. S. T. L., & West, D. J. (1990). Minimizing attrition in longitudinal research: Methods of tracing and securing cooperation in a 24- year follow-up study. In D. Magnusson, & L. R. Bergman (Red.), Data Quality in Longitudinal Research (pp. 122-147). Cambridge, Groot-Brittannië: Cambridge University Press.

Findlay-Thompson, S., & Mombourquette, P. (2014). Evaluation of a flipped classroom in an undergraduate business course. Business Education & Accreditation, 6(1), 63-71. Geraadpleegd van http://search.proquest.com/docview/1446438718?accountid=14691

Fink, A. (1995). The survey kit. Londen, Groot-Brittannië: Sage Publications.

Gaughan, J. E. (2014). The flipped classroom in world history. History Teacher, 47(2), 221-244.

Grimsley, C. R. (2015). How students in a first-year composition course respond to the flipped classroom. In A. G. Scheg (Red.), Implementation and critical assessment of the flipped classroom experienc (pp. 99-118). Hershey, PA: IGI Global.

How to Flip a Class. (z.j.). Geraadpleegd van http://learningsciences.utexas.edu/teaching/flipping-a-class/how 

Inan, F., & Lowther, D. (2009). Factors affecting technology integration in K-12 classrooms: A path model. Educational Technology Research & Development, 58(2), 137-154. doi:10.1007/s11423-009-9132-y.

Johnson, L. W., & Renner, J. D. (2012). Effect of the flipped classroom model on a secondary computer applications course: Student and teacher perceptions, questions and student achievement. Geraadpleegd van https://theflippedclassroom.files.wordpress.com/2012/04/johnson-renner-…

Khan, S. (2011, maart). Salman Khan: Laten we met video het onderwijs heruitvinden [Video]. Geraadpleegd van https://www.ted.com/talks/salman_khan_let_s_use_video_to_reinvent_educa…

Kohn, K., & Hoffstaedter, P. (2015). Flipping intercultural communication practice: Opportunities and challenges for the foreign language classroom. Paper gepresenteerd op de ANTWERP CALL 2015: Task design and CALL, Antwerpen, België. Geraadpleegd van http://wwwa.fundacio.urv.cat/congressos/public/usr_docs/call_2015_confe…

Lage, M. J., Platt, G. J., & Treglia, M. (2000). Inverting the classroom: A gateway to creating an inclusive learning environment. The Journal of Economic Education, 31(1), 30-43.

Leis, A., Cooke, S., & Tohei, A. (2015). The effects of flipped classrooms on English composition writing in an EFL environment. International Journal of Computer-Assisted Language Learning and Teaching (IJCALLT)5(4), 1-15. doi:10.4018/IJCALLT.2015100103

Mason, G., Shuman, T.R., & Cook, K.E. (2013). Inverting (flipping) classrooms—advantages and challenges. Paper gepresenteerd op de 120th ASEE Annual Conference & Exposition, Atlanta, GA. 

Mazur, E. (1997). Peer instruction: A user's manual. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.

Miller, A. (2012). Five best practices for the flipped classroom. Geraadpleegd van http://www.edutopia.org/blog/ flipped-classroom-best-practices-andrew-miller.

Milman, N. B. (2012, augustus). The flipped classroom strategy: What is it and how can it best be used? Distance Learning9(3), 85+. Geraadpleegd van http://go.galegroup.com/ps/i.do?id=GALE%7CA305660562&v=2.1&u=monash&it=…

Moravec, M., Williams, A., Aguilar-Roca, N., & O’Dowd, D. K. (2010). Learn before lecture: a strategy that improves learning outcomes in a large introductory biology class. CBE-Life Sciences Education, 9(4), 473-481.

Murphree, D. S. (2014). "Writing wasn't really stressed, accurate historical analysis was stressed": Student Perceptions of In-Class Writing in the Inverted, General Education, University History Survey Course. History Teacher, 47(2), 209-219.

Pardoen, T. (2015, 22 september). De universiteit van de toekomst is online, gratis en grensoverschrijdend. Humo's Onweerstaanbare Studentenspecial, 3916(39), 6-11.

Peters, M. (z.j.). Verschillen in ontwikkeling tussen jongens en meisjes. Geraadpleegd van http://www.anababa.nl/ontwikkeling/jongens-en-meisjes/verschillen-in-on…

Phillips, C.R., & Trainor, J.E. (2014). Millenial students and the flipped classroom. Paper gepresenteerd op de ASBBS 21st Annual Conference, February 20–23, Las Vegas, NV.

Pink, D. (2010, 12 september). Think tank: Flip-thinking - the new buzz word sweeping the US. Geraadpleegd van http://www.telegraph.co.uk/finance /businessclub/7996379/Daniel-Pinks-Think-Tank-Flip-thinking-the-new-buzz-word-sweeping-the-US.html

Prensky, M. R. (2010). Teaching digital natives: Partnering for real learning. Newbury Park, CA: Corwin

Roehl, A., Reddy, S. L., & Shannon, G. J. (2013). An opportunity to engage millenial students through active learning strategies. Journal of Family & Consumer Sciences105(2), 44-49. Geraadpleegd van http://www.gaylajettshannon.com/uploads/2/4/6/7/24670334/engaging_mille…

Snowden, K. E. (2012). Teacher perceptions of the flipped classroom: Using video lectures online to replace traditional in-class lectures. Geraadpleegd van http://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc149663/m2/1/high_res_d/…

Strayer, J. (2007). The effects of the classroom flip on the learning environment: A comparison of learning activity in a traditional classroom and a flip classroom that used an intelligent tutoring system (ongepubliceerd doctoraatsproefschrift). Geraadpleegd van https://etd.ohiolink.edu/!etd.send_file?accession=osu1189523914&disposi…

Tenneson, M., & McGlasson, R. (2005, 5 november). The classroom flip: presentation on using technology in blended classrooms to free up more class time for active discussion. Paper gepresenteerd op de  Missouri Teaching and Learning Mentoring Project Best Practices Conference, Springfield, MO.

Tucker, B. (2012). The flipped classroom: Online instruction at home frees class time for learning. Education Next, 12(1), 82-83. Geraadpleegd van http://educationnext.org/the-flipped-classroom/#

Vandekerckhove, J., Dussenbroek, B., Vanhaelemeesch, P., & Cruysweegs, B. (2013). Frappant 5 Nederlands. Kalmthout, België: Pelckmans.

Vlaamse overheid: departement onderwijs en vorming. (2016, 6 april). Dataloep. Geraadpleegd van http://dataloep-publiek.vlaanderen.be/QvAJAXZfc/notoolbar.htm?document=…

Willey, K., & Gardner, A. (2013, September 16-20). Flipping your classroom without flipping out. Paper gepresenteerd op de 41 SEFI Conference, Leuven, Belgium. Geraadpleegd van https://www.academia.edu/5153284/Flipping_your_classroom_without_flippi…

Universiteit of Hogeschool
Master of Arts in de Taal- en Letterkunde: Profiel Taalkunde - 1 Taal
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Piet Van de Craen
Kernwoorden
Deel deze scriptie