Ervaringsdeskundigheid als middel om herstelgericht te werken op een residentiële afdeling

Jurgen Cardon
Het doel van deze bachelorproef is om een antwoord te krijgen op de vraag wat herstel betekent voor een persoon met een psychiatrische kwetsbaarheid. Of er een verschil is op vlak van psychisch welbevinden bij psychiatrische patiënten na het volgen van een WRAP programma. En tenslotte: het belang van ervaringsdeskundigheid nagaan als middel om herstelgericht te werken op een residentiële afdeling.
Probleemstelling: Het spanningsveld tussen het herstelgericht denken en handelen. De ervaringsdeskundigheid staat centraal in het herstelgericht denken, maar hoe dragen ervaringsdeskundigen bij aan een herstel?

Wellness Recovery Action Plan in Nederland  — Een herstelmethode bij psychische ontwrichting

WRAP is ontwikkeld om mensen te ondersteunen bij het benutten en ontwikkelen van eigen ervaringskennis ten behoeven van herstel en de verbetering van welbevinden en om gerichte activiteiten te ontwikkelen in de verschillende stadia van herstel, inclusief het stadium van een crisis. Veel mensen die (langdurig) leiden aan psychische ontwrichting worden afhankelijk van zorg en verliezen de eigen zorgvraag uit het oog. Zo kan een vicieuze cirkel van zorgafhankelijkheid ontstaan. WRAP helpt om dit te voorkomen en waar nodig te doorbreken. Veel mensen met een psychiatrische achtergrond leiden onder (zelf)stigmatisering die uitgaat van de beeldvorming die kleeft aan de psychiatrische diagnose (Van Weeghel, 2005). Bij het aanbieden en maken van een WRAP wordt diagnostisch taalgebruik vermeden. Door eigen ervaringen niet in termen van ziekte maar in termen van menselijke ervaringen te benoemen  ondersteunt WRAP het doorbreken van (zelf)stigmatisering. Bij het huidige klimaat waarin zelfmanagement, ambulantisering, de transities in de zorg en de daarmee gepaard gaande ontwikkeling naar ketenzorg, kunnen mensen met (ernstige) psychiatrische problematiek tussen wal en schip vallen (Van Hoof e.a., 2014). 

Bibliografie

Boumans, J. (2012). Naar het hart van empowerment Deel 2 Over de vraag wat werkt. Geraadpleegd van https://www.movisie.nl/sites/default/files/alfresco_files/Naar-het-hart…

Burgess, P., Pirkis, J., Coombs, T., & Rosen, A. (2011). Assessing the value of existing recovery measures for routine use in Australian mental health services. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 45(4), 267–280 14p. http://doi.org/10.3109/00048674.2010.549996

Cavanaugh, S. (2014). Recovery-Oriented Practice. Canadian Nurse, 110(6), 28–30 3p.

Ch. Van Audenhove. (2008). MICA De houding van toekomstige zorgverleners tegenover psychiatrische aandoeningen. Geraadpleegd van http://www.kuleuven.be/lucas/pub/publi_upload/2010-2008_3_MICA.pdf

Cook JA, Copeland ME, Floyd CB, Jonikas JA, Hamilton MM, Razzano L, … Boyd S. (2012). A randomized controlled trial of effects of Wellness Recovery Action Planning on depression, anxiety, and recovery. Psychiatric Services, 63(6), 541–547 7p. http://doi.org/10.1176/appi.ps.201100125

Corry, P. (2008). Stigma shout: service user and carer experiences of stigma and discrimination. London: Time to Change. Geraadpleegd van https://www.time-to-change.org.uk/sites/default/files/Stigma%20Shout.pdf

Deproost, E. (2014). PSYCHIATRISCHE EN GGZ VERPLEEGKUNDE IN TIJDEN VAN HERSTEL : MET HART EN ZIEL SAMEN WERKEN AAN ZELF-HERSTEL. Geraadpleegd van http://nvkvv.be/file?fle=695452&ssn=30c882ae9ddc0413c97882528de7bdc0da5…

Fukui S, Starnino VR, Susana M, Davidson LJ, Cook K, Rapp CA, & Gowdy EA. (2011). Effect of wellness recovery action plan (wrap) participation on psychiatric symptoms, sense of hope, and recovery. Psychiatric Rehabilitation Journal, 34(3), 214–222 9p. http://doi.org/10.2975/34.3.2011.214.222

Gabbidon, J., Clement, S., van Nieuwenhuizen, A., Kassam, A., Brohan, E., Norman, I., & Thornicroft, G. (2013). Mental Illness: Clinicians’ Attitudes (MICA) Scale—Psychometric properties of a version for healthcare students and professionals. Psychiatry Research, 206(1), 81–87. http://doi.org/10.1016/j.psychres.2012.09.028

Hoogedoorn, H. (2015, juni 26). Stigmatisering binnen de GGZ: Een studie naar de effecten van een workshop en de rol van ervaring, ervaringsdeskundigheid en man/vrouw verschillen op stigmatisering. Geraadpleegd van http://dspace.library.uu.nl/handle/1874/315725

Jones, N., Corrigan, P. W., James, D., Parker, J., & Larson, N. (2013). Peer Support, Self-Determination, and Treatment Engagement: A Qualitative Investigation. Psychiatric Rehabilitation Journal, 36(3), 209–214 6p. http://doi.org/10.1037/prj0000008

Jonikas, J., Grey, D., Copeland, M., Razzano, L., Hamilton, M., Floyd, C., … Cook, J. (2013). Improving Propensity for Patient Self-Advocacy Through Wellness Recovery Action Planning: Results of a Randomized Controlled Trial. Community Mental Health Journal, 49(3), 260–269. http://doi.org/10.1007/s10597-011-9475-9

Kleine Schaars, E. A. M. (2015, juni 26). Opvattingen over psychische aandoeningen: Hoe komen “wij” en “zij” dichter bij elkaar? Een interventie bij hulpverleners op de mate van continuümdenken over psychische symptomen en stigmatiserende attitudes jegens mensen met een psychische aandoening Naam: E.A.M. Kleine Schaars Studentnummer: 3583406 Thesis in het kader van de Master Klinische en Gezondheidspsychologie Cursuscode: 201100346 Universiteit van Utrecht Begeleider Universiteit van Utrecht: Dr. H.A.W. Schut Begeleider Stichting “Wat Doe Jij?”: K. Helmus Datum: 26-. Geraadpleegd van http://psychiatrie-nederland.nl/kennisbank/opvattingen-over-psychische-…

McNaught M, Caputi P, Oades LG, & Deane FP. (2007). Testing the validity of the Recovery Assessment Scale using an Australian sample. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 41(5), 450–457 8p.

Pratt, R., MacGregor, A., Reid, S., & Given, L. (2013). Experience of wellness recovery action planning in self-help and mutual support groups for people with lived experience of mental health difficulties. Thescientificworldjournal, 2013, 180587–180587. http://doi.org/10.1155/2013/180587

Smith-Merry, J., Freeman, R., & Sturdy, S. (2011). Implementing recovery: an analysis of the key technologies in Scotland. International Journal of Mental Health Systems, 5, 11–11. http://doi.org/10.1186/1752-4458-5-11

Sommer, A., Dekkers, A., & Vanderplasschen, W. (2013). De weg naar herstel. Verslaving, 9(4), 51–66. http://doi.org/10.1007/s12501-013-0037-4

van Boekel, L. C., Brouwers, E. P. M., van Weeghel, J., & Garretsen, H. F. L. (2013). Stigma among health professionals towards patients with substance use disorders and its consequences for healthcare delivery: Systematic review. Drug and Alcohol Dependence, 131(1–2), 23–35. http://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2013.02.018

van de Lustgraaf, O. (2011, december 1). Samen sterk tegen het stigma. Geraadpleegd van https://www.tilburguniversity.edu/upload/b75e5148-2785-4852-be51-91a4de…

van der Stel, J. C. (2013). Innovatie rond herstel: vragen en opgaven. In Herstel binnen de verslavingszorg. Geraadpleegd van http://link.springer.com/article/10.1007%2Fs12501-013-0032-9#page-1

van Luijtelaar, M., & Wolf, J. (2012, februari). Participatie, empowerment en herstel; een inventarisatie van meetinstrumenten. Geraadpleegd van http://www.g4-user.nl/kennisbank/notitie-meetinstrumenten-participatie-…

Van Weeghel, J., Pijnenborg, M., van ’t Veer, J., & Kienhorst, G. (2015). Handboek destigmatisering bij psychische aandoeningen. Perspectieven, principes en praktijken. uitgeverij Coutinho. Geraadpleegd van http://www.coutinho.nl/winkel/handboek-destigmatisering-bij-psychische-…

Veen, Y. S. van. (2015). Van ROM naar ROI : het gebruiken van Routine Outcome Measurement voor Routine Outcome Improvement in de behandeling van een verslavingsinstelling op Texel. Geraadpleegd van http://essay.utwente.nl/68701/

Wilson, J. M., Hutson, S. P., & Holston, E. C. (2013). Participant Satisfaction with Wellness Recovery Action Plan (WRAP). Issues in Mental Health Nursing, 34(12), 846–854 9p. http://doi.org/10.3109/01612840.2013.831505

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in de Verpleegkunde
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Dhr. De Smet Stefaan