In de mazen van het visnet

Dylan Vynck
Deze scriptie probeert een alternatief op oplossing te bieden op de problematische gevolgen van de aanlandplicht op de Vlaamse visserijsector. Deze Europese wetgeving die onrust opwekt creëert volgens enkelen vissterfte, terwijl de wet net visverspilling moet tegengaan.

Vissen doe je vanachter het bureau

Een selecte groep Belgische mannen vaart dag in en dag uit op zee om verse vis op uw bord te brengen. Wanneer deze vissers met hun sleepnetten de vis aan boord brengen, vangen zij ook een hoop vis die wettelijk te klein is. De matrozen gooien die gewoon weer de zee in, maar de opkomst van een nieuwe Europese wet wil dit veranderen. Tot ontsteltenis van onze Belgische vissers dwingt de aanlandplicht hen om al die te kleine vis aan boord te houden en aan land te brengen. Volgens de vissers is dit praktisch onhaalbaar en zal deze wet de Belgische visserijsector kapotmaken.

 

De aanlandplicht ontstond in 2010 toen een verontwaardigde maatschappij – opgebouwd uit groene ngo’s, burgers en nationale bekendheden – daar bij de Europese Unie op aandrong. Te kleine vis, de zogenaamde bijvangst, stierf aan boord van vissersschepen en verdween dood terug in zee. Deze voedselverspilling en vissterfte kon niet blijven duren. Het Europees parlement maakte hier werk van en keurde in 2014 de aanlandplicht goed. Die wet eist dat alle vissersschepen elke gevangen vis aan land moet brengen. Ze werd echter nog niet volledig in de praktijk doorgevoerd. Elk jaar implementeert de Europese Unie een nieuw onderdeel van de aanlandplicht, zodat de Europese visserijsectoren zich kunnen aanpassen.

Sinds de invoering van de aanlandplicht klinkt er heel wat protest. Enkele mariene biologen, Europese parlementsleden en vissers trekken aan de alarmbel. Zij zien een hele hoop problematische gevolgen van de aanlandplicht. Niet alle gevangen vis sterft aan boord van een schip, enkel een bepaald percentage. Hoeveel vis daadwerkelijk sterft, wordt nog druk onderzocht. Daarbij dient de te kleine vis die aan land wordt gebracht niet ter consumptie voor mensen, maar wordt ze vernietigd of in dierenvoedsel gemengd. Tot slot sterft nu álle te kleine vis, wat dus nog meer vissterfte veroorzaakt. De aanlandplicht lijkt in dat opzicht zijn doel voorbijgeschoten te zijn en mist slagkracht.

 

Groener vissen

Naast vissterfte tegengaan, moet de aanlandplicht de visserijsector ook aanzetten tot het ontwikkelen en gebruiken van milieuvriendelijkere en duurzamere visserijtechnieken. Alle spelers rond de aanlandplicht zijn een voorstander van innovatieve visserijtechnieken. Alleen kosten die ontwikkelingen veel tijd en geld. Terwijl de aanlandplicht de vissers daartoe moet stimuleren, klagen zij over hoe drastisch deze stimulans wel niet is. Hierdoor raken ze de hoge hoeveelheid opgelegde regels en wetten beu. Terwijl groene ngo’s en enkele Europese parlementsleden eisen dat de vissers het moeten proberen, fronsen mariene biologen en enkele andere parlementsleden de wenkbrauwen en zien vissers hierdoor de toekomst somber in.

 

Alternatieven of oplossingen

Het is noodzakelijk dat alle partijen met elkaar samenwerken en overeenkomen. De aanlandplicht is er en zal ook blijven tot de nieuwe Europese verkiezingen in 2019. Daarom is het belangrijk om te zoeken hoe iedereen tevreden kan blijven. Terwijl de oppositie hun best doen om de pijn te verzachten, voeren mariene biologen zo snel als ze kunnen onderzoek uit naar innovatieve visserijtechnieken. Zo staat bijvoorbeeld de pulskor, een nieuwe vorm van visserij waarbij gebruik gemaakt wordt van stroomstootjes, klaar om door te breken. Of er kan verder onderzoek gevoerd worden naar een Europese programma van restocking, waarbij Europa vis aan land kweekt en die vis dan later in zee uitzet. In het verleden paste België dit al succesvol toe op tong en tarbot. De meeste Europese lidstaten blijken ervaring en kennis te hebben met visteelt, dus is een Europese piste iets om over na te denken.

Bibliografie

Literatuurlijst

(sd). Opgehaald van sumwing: http://www.sumwing.nl/

(2004, september 2). Opgehaald van Greenpeace: http://www.greenpeace.nl/news/luguber-zeebanket-toont-gevolg/

(2010). Opgehaald van viskids: http://www.viskids.nl/wp-content/uploads/2010/02/boomkorvisserij1.jpg

(2015, september 17). Opgehaald van Marine Management Organisation: https://www.gov.uk/government/publications/demersal-landing-obligation-…

(sd).Aanvoer per vangstgebied in % van de totale vangst van Belgische vissers. ILVO, http://www.lekkervanbijons.be/vis/aanvoer-vangstgebieden-en-seizoen.

Belga. (2005, 05 16). Vissers krijgen steun tegen hoge brandstofprijzen. Opgehaald van VILT: http://www.vilt.be/index.php/nl_BE/news/show/id/83814

Bothe. (2014, juni 30). Platvissen en haring in de Noordzee doen het goed. Opgehaald van WageningenUR: http://www.wageningenur.nl/nl/nieuws/Platvissen-en-haring-in-de-Noordze…

Commissie, E. (2001). Visserij in Europa Nr. 9.

Commissie, E. (2003). EUROPESE COMMISSIE “Herziening van het GVB: koers naar een duurzame visserij”, Visserij in Europa nr. 16, april 2003, 9-10.

Commissie, E. (2003). EUROPESE COMMISSIE, “Herziening van het GVB: koers naar een duurzame visserij”, Visserij in Europa.

Commissie, E. (2003). Visserij in Europa Nr. 12-13.

Commissie, E. (2013, december 11). VERORDENING (EU) Nr. 1380/2013 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. Opgehaald van http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32013R1380…

Commission, E. (sd). 1 januari 2015: the landing obligation. Opgehaald van http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/fishing_rules/landing-obligation/inde…

Commission, E. (2011). Impact Assessment Studies related to the CFP. http://ec.europa.eu/fisheries/documentation/studies/discards/report_en….

Commission, E. (sd). Multi-annual plans . Opgehaald van Fisheries : http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/fishing_rules/multi_annual_plans/inde…

CVO, E. P. (2014). UITVOERINGSAGENDA INVOERING AANLANDPLICHT . CVO, EZ, PFA.

Daan, D. (2000). Uitzetten van gekweekte tarbot in de. nieuwsbrief Vis-à-Vis Departement Zeevisserij, p. 2.

Dalen, P. V. (2016, mei 3). Interview Europees Parlementslid Peter Van Dalen. (D. Vynck, Interviewer)

De scholbox. (sd). Opgehaald van Ecomare.nl: http://www.ecomare.nl/nl/ecomare-encyclopedie/mens-en-milieu/visserij/v…

Delbare Daan, N. N. (2014, mei 21). Hoofdstuk 2 - aquacultuur. Opgehaald van Compendiumkustenzee.be: http://www.compendiumkustenzee.be/sites/compendiumkustenzee.be/files/pu…

Depestele J., P. H. (sd). Het Vlaams paneel als antwoord. Opgehaald van ILVO: http://pure.ilvo.vlaanderen.be/portal/files/4238903/2016_Depestele_Vlaa…

Depestele, J. (2015). “An integrated impact assessment of trammel net and beam trawl fisheries. België.

Depestele, J. (2016, mei 4). Interview met marien bioloog Jochen Depestele. (D. Vynck, Interviewer)

D'Hulster, F. (2010). Opgehaald van ugent: http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/458/300/RUG01-001458300_2011_0001…

Discardplannen voor demersale visserijen in 2016. (2015). Opgehaald van Departement landbouw en visserij: http://lv.vlaanderen.be/nl/nieuws/discardplannen-voor-demersale-visseri…

Discards - Ongewenste bijvangst. (sd). Opgehaald van WageningUr: http://www.wageningenur.nl/nl/Dossiers/dossier/Discards-Ongewenste-bijv…

Doctoraalstudie Maarten Soetaert brengt geruststelling over pulsvisserij. (2016, januari 9). Opgehaald van Agripress: http://www.agripress.be/start/artikel/561766/nl

Domínguez, C.-P. M. (2015). Het gemeenschappelijk visserijbeleid: ontstaan en ontwikkeling. Opgehaald van http://www.europarl.europa.eu/atyourservice/nl/displayFtu.html?ftuId=FT…

Ecomare. (sd). Beschermde gebieden. Opgehaald van Ecomare.nl: http://www.ecomare.nl/nl/ecomare-encyclopedie/mens-en-milieu/visserij/v…

economie, R. (2015, september 18). Vlaamse onderzoeker wijst op negatieve effecten aanlandplicht visserij. Opgehaald van Reformatorisch Dagblad: http://www.refdag.nl/nieuws/economie/vlaamse_onderzoeker_wijst_op_negat…

Fishing, P. (sd). Platvis pulsvisserij: Resultaten onderzoek en kennisleemtes. EU, http://www.pulsefishing.eu/sites/pulsefishing.eu/files/styles/pf_image_….

Greenpeace zinkt weer keien af in Noordzee. (2015, mei 5). Opgehaald van NOS: http://nos.nl/artikel/2035277-greenpeace-zinkt-weer-keien-af-in-noordze…

Hansen, K. (2016, mei 9). Interview met Krien Hansen van Natuurpunt. (D. Vynck, Interviewer)

Hennaert, J. (2016, mei 9). Interview met reder Johan Hennaert. (D. Vynck, Interviewer)

Jaaroverzicht zeevisserijsector 2013. (2014). Opgehaald van Departement Landbouw en Visserij: http://lv.vlaanderen.be/nl/visserij/cijfers-marktoverzichten/jaaroverzi…

Kotterfoto. (sd). MDV1 Immanuel. http://kotterfoto.nl/?p=35168.

Kraan M., T. B. (2015). Perceptions of European stakeholders of pulse fishing. IMARES Wageningen UR.

Kraan, M. (2015, november 5). Samenwerken over de kloof. Waarom percepties ertoe doen. Imares WageningenUR.

Lindeboom, A. D. (2010). De ecologische effecten van de boomkorvisserij in de Noordzee: een beoordeling van een literatuurstudie uitgevoerd door Bureau Waardenburg. http://edepot.wur.nl/170249.

M., B. J. (2016, februari 12). Maakt ‘Tesla van de zee’ belofte waar? Opgehaald van Masterplan Duurzame Visserij: http://www.masterplanduurzamevisserij.nl/nl/nieuws/item/24180-maakt-tes…

mariene reservaten. (sd). Opgehaald van Greenpeace: http://www.greenpeace.org/belgium/nl/wat-doen-wij/oceanen/de-oplossinge…

MRH. (sd). Hind-Casting the Quantity and Composition of Discards by Mixed Demersal Fisheries in the North Sea. Opgehaald van plos: http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0117078

Muller, R. v. (2015, november 4). Door scholletjes naar haaien. De Telegraaf, pp. 2-3. Opgehaald van De Telegraaf: http://pure.ilvo.vlaanderen.be/portal/files/3823930/20151104_Telegraaf…

Natura 2000. (sd). Opgehaald van European Commission: http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/

Nieuws, H. L. (2015). "Actie Greenpeace brengt vissers in gevaar". Opgehaald van Het Laatste Nieuws: http://www.hln.be/hln/nl/2764/milieu/article/detail/2318109/2015/05/12/…

Polet, T. P. (2014). Opgehaald van compendiumkustenzee: http://www.compendiumkustenzee.be/sites/compendiumkustenzee.be/files/pu…

Popescu, I. (2015). De Europese visserij in cijfers. Opgehaald van europarl: http://www.europarl.europa.eu/atyourservice/nl/displayFtu.html?ftuId=FT…

Roozendaal, S. (2015, augustus 13). De zee zit weer vol vis en toch moet de visser het ontgelden. Opgehaald van Elsevier: http://www.elsevier.nl/Kennis/achtergrond/2015/8/De-zee-zit-weer-vol-vi…

Soetaert, M. (2015). Elektrisch vissen: het verkennen van de veilige grenzen. België.

Studie toont voordelen van pulsvisserij aan. (2016, april 28). Opgehaald van visserijnieuws.nl: http://visserijnieuws.punt.nl/content/2016/04/Studie-toont-voordelen-va…

To farm or not to farm? (2007, mei 16). Opgehaald van Greenpeace: http://www.greenpeace.org.uk/blog/oceans/north_sea

Unie, R. E. (2009, november 20). VERORDENING (EG) Nr. 1224/2009 VAN DE RAAD. Opgehaald van http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:343:000…

Unie, R. v. (2016). Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT betreffende de instandhouding van visbestanden en de bescherming van mariene ecosystemen door middel van technische maatregelen. Brussel: Raad van de Europese Unie.

Veldboom, M. e. (2015, juli 10). Hoe een felbevochten EU-wet onze visserij en ecologie in het nauw drijft. Opgehaald van De Correspondent: https://decorrespondent.nl/3061/Hoe-een-felbevochten-EU-wet-onze-visser…

Vilt. (2010). Twaalf Vlaamse vaartuigen vissen met duurzame sumwing. Opgehaald van Vlaams infocentrum tuin- en landbouw: http://www.vilt.be/Twaalf_Vlaamse_vaartuigen_vissen_met_duurzame_sumwing

Visserij, D. L. (2016). EVMZV: Europees Fonds voor Europese Zaken en Visserij. Opgehaald van Departement Landbouw en Visserij: http://lv.vlaanderen.be/nl/visserij/subsidies-visserij/efmzv-europees-f…

Visserij, D. L. (sd). EVF: Europees Visserijfonds. Opgehaald van Departement Landbouw en Visserij: http://lv.vlaanderen.be/nl/visserij/subsidies-visserij/evf-europees-vis…

Visserij, S. M. (Regisseur). (18 februari 2016). Pilotschip MDV 1 Immanuel - MDV documentaire 'The Horn of Hope' [Film].

Visserijnieuws. (2015, december 30). Delta Zuid kiest massaal voor Vlaams paneel. Opgehaald van Visserijnieuws.nl: http://visserijnieuws.punt.nl/content/2015/12/Delta-Zuid-kiest-massaal-…

Vlietinck, D. (2016, mei 4). Interview met reder Danny Vlietinck. (D. Vynck, Interviewer)

Voortgang Natura 2000. (sd). Opgehaald van Regiegroep Natura 2000: http://www.natura2000.nl/pages/kaartpagina.aspx

Wetenschappelijk advies over visserijbeheer. (sd). Opgehaald van europa: http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/fishing_rules/scientific_advice/index…

What is discardless? (2014). Opgehaald van Discardless.eu: http://www.discardless.eu/what_is_discardless

What is Horizon 2020? (sd). Opgehaald van Horizon 2020 The EU Framework Programme for Research and Innovation: https://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/what-horizon-2020

Zaken, M. v. (2015, december 24). Vragen en antwoorden aanlandplicht (2). Opgehaald van Visserijnieuws.nl: http://www.visserijnieuws.nl/nieuws/achtergronden/9304-vragen-en-antwoo…

Zaken, M. v. (2015, december 24). Vragen en antwoorden aanlandplicht kottersector (1). Opgehaald van Visserijnieuws.nl: http://www.visserijnieuws.nl/nieuws/achtergronden/9303-vragen-en-antwoo…

Zeevisserij, H. D. (1999). Het uitzetten van gekweekte tarbot met het oog op restocking. Oostende.

Universiteit of Hogeschool
Professionele bachelor in de Journalistiek
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Ilse Mestdagh
Kernwoorden
https://twitter.com/DylanVynck