Facebook mama's. Een kwalitatieve studie naar het Facebookgebruik van moeders met tieners

Viktorien van Loon
Facebook mama's. De rol van Facebook binnen het moederschap.De masterproef 'Facebook mama's' onderzocht welke rol Facebook speelt binnen het moederschap van moeders met tieners. Facebook lijkt al een tijdje niet enkel meer gebruikt te worden om contacten te onderhouden met familie en (uit het oog verloren) vrienden. Facebook is een vaste waarde geworden binnen het dagelijks leven.

Facebook mama's. Een kwalitatieve studie naar het Facebookgebruik van moeders met tieners

Facebook mama's. De rol van Facebook binnen het moederschap.

De masterproef 'Facebook mama's' onderzocht welke rol Facebook speelt binnen het moederschap van moeders met tieners. Facebook lijkt al een tijdje niet enkel meer gebruikt te worden om contacten te onderhouden met familie en (uit het oog verloren) vrienden. Facebook is een vaste waarde geworden binnen het dagelijks leven. We komen thuis van school en gebruiken Facebook om een groepswerk tot een goed einde te brengen, om te kijken of dat leuke winkeltje nog iets nieuws binnen heeft, of om zelf iets te koop aan te bieden in de vele verkoopgroepen die te vinden zijn op Facebook. Maar hoe zit dat met mama's? Waarvoor gebruiken zij Facebook?

Er werden diepte-interviews afgelegd bij 16 moeders van tieners tussen de 12 en 14 jaar om dit te weten te komen. Zo werd er in deze studie onder andere gekeken naar wat er gebeurt wanneer moeder en kind elkaar vinden op Facebook. Hoe de offline relatie tussen moeder en kind zich voortzet online. Eerst en vooral nemen moeders de tijd om het kind wegwijs te maken op Facebook. De privacyinstellingen worden overlopen, er wordt uitgelegd hoe je berichten en foto's plaatst en hoe je privéberichtjes verstuurd. Dit wordt gedaan omdat kinderen vaak al op een zeer jonge leeftijd om een Facebookprofiel komen vragen. Mama's zien het daarom niet altijd meteen zitten om hun kinderen toe te laten op Facebook. Ze zijn vaak bezorgd dat hun kind vreemde personen zou toevoegen of te veel persoonlijke informatie deelt. Daarom hebben ze graag een beetje toezicht op wat hun kind zoal doet op Facebook. Zo kan er bijvoorbeeld gevraagd worden aan zoon of dochter om inkomende vriendschapsverzoeken aan de mama te laten zien. Personen die de moeder niet kent of waar ze geen goed gevoel bij heeft worden dan niet aanvaard. Sommige moeders weten ook graag het wachtwoord van zoon of dochter, zodat ze er toezicht op kunnen houden wanneer ze dit nodig achten.

Wanneer moeders de vraag gesteld werd welke rol Facebook speelt binnen hun moederschap dan werd er vaak geantwoord dat ze Facebook gebruiken om hun kind(eren) een beetje te controleren en in het oog te houden. Wanneer ze bevriend zijn met hun kinderen op Facebook krijgen ze automatisch zicht op wat er speelt in het leven van hun zoon of dochter. Als ze dan iets zien verschijnen wat hen zorgen baart, kunnen ze het kind hier eventueel over aanspreken. Indien ze beschikken over het wachtwoord van hun kind(eren) kan er nog een stapje verder gegaan worden. Dan hebben moeders ook de mogelijkheid om de privéberichten te lezen. Dit wordt soms gedaan wanneer men ziet dat het kind toch vriendschapsverzoeken aanvaardt van personen waar de moeder geen goed gevoel bij heeft. Er wordt niet altijd iets gedaan met het wachtwoord van het kind. Gewoon de mogelijkheid om in te grijpen, mocht er zich iets raars voordoen, stelt hen gerust.

Maar wanneer doet er zich iets raars voor? Wanneer gaan moeders bewust het profiel van hun kind controleren? Hier speelt de bezorgdheid rond pesten een verklarende rol. Pesten is een topic dat vaak aan bod komt in de media waardoor moeders zich er bewust van zijn dat pesten niet stopt eens de kinderen thuis zijn. Pesten loopt door via sociale media als Facebook en moeders gebruiken Facebook dan ook als middel om eventueel pestgedrag op te sporen. Moeders in deze situatie merken dat er iets scheelt met hun kind, maar wanneer ze hun kind hierover aanspreken blijft enig reactie uit. Het is dan dat moeders te rade gaan op Facebook en het profiel van het kind bekijken of de privéberichten openen.

Facebook wordt ook gebruikt als een extra vorm van communicatie binnen het gezin. Zowel binnenshuis als buitenshuis kunnen er praktische berichtjes gestuurd worden naar elkaar. Kinderen durven via Facebook wel eens polsen of ze wat langer mogen opblijven, mama's daarentegen roepen hun kroost weleens aan tafel via Facebook. Het is leuk en luchtig converseren met elkaar vanwege de hoge funfactor die Facebook met zich meedraagt. Denk maar aan de vele grappige emoticons die je naar elkaar kan sturen, of filmpjes en foto's die je met elkaar kan delen. Toch kunnen er ook diepere conversaties plaatsvinden op Facebook. Zo halen sommige moeders aan dat Facebook door hun kind(eren) soms gebruikt wordt om iets te vragen of vertellen wat ze niet meteen face-to-face durven aan te kaarten. Mama's denken dat het voor kinderen soms makkelijker is om dingen via een chatvenster te vertellen eerder dan rechtstreeks. Voor gescheiden moeders speelt Facebook nog een extra rol. Via Facebook kunnen zij (stiekem) contact blijven houden met hun zoon of dochter wanneer deze bij de vader verblijft.

Verder kan Facebook ook gebruikt worden als een meer praktisch hulpmiddel binnen het ouderschap. Elke moeder gebruikt Facebook op haar eigen manier. Zo zijn er verschillende Facebookgroepen waar men lid van kan worden, denk bijvoorbeeld aan ruil- en verkoopgroepen waar ze oude kledij van hun kind(eren) in kwijt kunnen. Er kunnen ook nieuwe vriendschappen ontstaan met andere moeders, bijvoorbeeld met de moeders van klasgenoten van hun kinderen. Zo kan er wel eens met elkaar gechat worden om schoolgerelateerde zaken te bespreken. Kortom, Facebook kan een zeer uitgebreide rol spelen in het leven van moeders met tieners. Het vormt een onderdeel van het dagelijks leven waardoor Facebook zich ook een weg baant binnen het ouderschap. De rol van moeder krijgt ook een online-invulling wanneer kinderen hun weg vinden naar Facebook. 

Bibliografie

Bibliografie

Arthur, S., & Nazroo, J. (2003). Designing Fieldwork Strategies and            Materials. In J. Ritch, & J.      Lewis (Reds.), Qualitative Research Practice: A Guide for Social Science Students            and      Researchers (pp. 109-137). London: SAGE Publications Ltd.

Ball, H., Wanzer, M.B., & Servoss, T.J. (2013). Parent-Child           Communication on Facebook:            Family Communication Patterns and Young Adults' Decisions to "Friend" Parents. Communication Quarterly, 61(5), pp. 615-629.

Balswick, J.O., & Macrides, C. (1975). Parental Stimulus for           Adolescent Rebellion.             Adolscence,             10(38), pp. 253-266.

Barclay, L., Everitt, L., Rogan, F., Schmied, V., & Wyllie, A. (1997).          Becoming a mother: an           analysis of women's experience of           early motherhood. Journal of Advanced Nursing, 25(),         pp.       719-728.

Bargh, J. A., & McKenna, K.Y.A. (2004). The Internet and Social Life. Annual Review of Psychology, 55(1), pp. 573-590.

Bartholomew, M. K., Schoppe-Sullivan, S. J., Glassman, M., Kamp             Dush, C., & Sullivan, J.          (2012). New parents'            Facebook        use at the transition to parenthood. Family Relations,            61(), p. 455-469.

Bernhardt, J.M., & Felter, E.M. (2004). Online pediatric information           seeking among mothers of      young children: results from a           qualitative study using focus groups. Journal            of Medical       Internet Research, 6(1), z.p.

boyd, d.m., Ellison, N.B. (2008). Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship.        Journal of Computer-Mediated         Communication, 13(), pp. 210-230.

Brady, E., & Guerin, S. (2010). "Not the romantic, all happy, coochy          coo experience": a qualitative             analysis of interactions on an             Irisch parenting website. Family Relations, 59(), pp. 14-27.

Burke, M., Adamic, L. A., & Marciniak, K. (2013) Families on        Facebook. Paper gepresenteerd op     Seventh International    AAAI Conference on Weblogs and Social Media van 08-     11.07.2013 in Cambridge, Massachusetts, USA.

Child, J.T., Haridakis, P. M., & Petronio, S. (2012). Blogging           privacy rule orientations, privacy       management, and content deletion practices: The variability of online privacy       management    activity at different stages of social media use.       Computers in Human Behavior, 28(), pp.      1859-1872.

Child, J.T., Petronio, S., Agyeman-Budu, E.A., & Westermann, D.A.           (2011). Blogg scrubbing:        Exploring triggers that change     privacy rules. Computers in Human   Behavior, 27(), pp.      2017-2027.

Child, J.T., & Westermann, D.A. (2013). Let's Be Facebook Friends:           Exploring Parental Facebook Friend Requests from a          Communication Privacy Management (CPM)            Perspective.     Journal of Family Communication, 13(), pp. 46-59.

Clark, D.B., Thatcher, D.L., & Maisto, S.A. (2004). Adolescent       Neglect and Alcohol Use        Disorders in Two-Parent Families. Child Maltreatment, 9(4), pp. 357-370.

Coleman, J.S. (1988). Social Capital in the Creation of Human        Capital. The American Journal           of             Sociology, 94(), pp. 95-          120.

Corbin, J., & Strauss, A. (1990). Grounded Theory Research:          Procedures, Canons and Evaluative    Criteria. Zeitschrift für   Soziologie, 19(6), pp. 418-427.

Coyne, S.M., Padilla-Walker, L.M., Day, R.D., Harper, J. &             Stockdale, L. (2014). A Friend           Request from Dear Old Dad:             Associations Between Parent-Child Social Networking          and      Adolescent Outcomes. Cyberpsychology, Behavior And        Social Networking, 17(1), pp. 8-13.

Coyne, S.M., Padilla-Walker, L.M., Fraser, A.M., Fellow, K., &       Day, R.D. (2014). "Media       Time = Family Time": Positive           Media Use in Families With Adolescents. Journal of             Adolescent Research, 29(5), pp. 663-688.

Doty, J., & Dworkin, J. (2014). Parents' of adolescents use of social           networking sites. Computers   in Human Behavior, 33(), pp.      349-355.

Dowdell, E.B. (2013). Use of the Internet by parents of middle        school students: Internet rules,           risky             behaviours and online            concerns. Journal of Psychiatric and Mental Health             Nursing, 20(), pp. 9-16.

Drentea, P., & Moren-Cross, J.L. (2005). Social capital and social support on the web: the             case     of an internet mother site.     Sociology of Health and Illness, 27(), pp. 920-943.

Ellison, N.B., Steinfield, C., & Lampe, C. (2007). The Benefits of   Facebook "Friends": Social     Capital and College             Students' Use of Online Social Networks. Journal of            Computer-       Mediated Communication, 12(), pp. 1143-   1168.

Fingerman, K.L. (2009). Consequential Strangers and Peripheral      Ties: The Importance of         Unimportant Relationships. Journal            of Family Theory and Review, 1(), pp. 69-86.

Garcia-Mainar, I., Molina, J.A., & Montuenga, V.M. (2011). Gender           Differences in             Childcare:        Time Allocation in Five European   Countries. Feminist Economics, 17(1),           pp. 119-150.

Gibson, L., & Hanson, V.L. (2013). 'Digital Motherhood': how does           technology support new          mothers? Paper gepresenteerd op CHI 2013: changing perspectives 27.04-02.05.2013           in         Parijs, Frankrijk.

Granovetter, M. (1983). The Strength of Weak Ties: A Network Theory Revisited.             Sociological    Theory, 1(), pp. 201-233.

Greydanus, D.E., Pratt, H.D., Patel, D.R., & Sloane, M.A. (1997). The rebellious adolescent:         Evaluation and Management    of        Oppositional and Conduct Disorders. Adolescent      Medicine, 44(6), pp. 1457-1485.

Hall, W.,& Irvine V. (2009). E-communication among mother of infants and toddlers in a             community-based cohort: a          content analysis. Journal of Advanced Nursing, 65(1),         pp.       175-183.

Hargittai, E. (2008). Whose Space? Differences Among Users and Non-Users of Social     Networks         Sites. Journal of Computer-Mediated Communication, 13(), pp. 276-297.

Hawk, S.T., Keijsers, L., Hale, W.W., & Meeus, W. (2009). Mind Your Own Business!      Longitudinal    Relations Between Perceived Privacy Invasion and Adolescent-Parent Conflict.          Journal of       Family Psychology, 23(4), pp. 511-520.

Haythornthwaite, C. (2005). Social networks and internet     connectivity effects. Information,      Communication & Society, 8(2), pp. 125-147.

Helliwell, J.F., & Putnam, R.D. (2004). The social context of well-being. Philosophical Transactions        of the Royal Society, 359(1449), pp. 1435-1446.

Jang, J., & Dworkin, J. (2014). Does social network site use matter for mothers? Implications for             bonding and bridging social capital. Computers in Human Behavior, 35(), pp. 489-         495.

Joinson, A.N. (2008). 'Looking at', 'Looking up' or 'Keeping up with'           People? Motives and Uses of Facebook. Paper gepresenteerd op CHI 2008: Online Social Networks 05-10.04.2008 in         Florence, Italië.

Kanter, M., Afifi, T., & Robbins, S. (2012). The Impact of Parents "Friending" Their Young         Adult Child on Facebook on Perceptions of Parental Privacy Invasions and Parent -            Child   Relationship Quality. Journal of Communication, 62(),             pp. 900-917.

Koch, L.C., Niesz, T., & McCarthy, H. (2014). Understanding and Reporting Qualitative Research:           An Analytical Review and Recommendations for Submitting Authors.        Rehabilitation Counseling Bulletin, 57(3), pp. 131-143.

Kumar, P., & Schoenebeck, S. (2015). The modern day baby book:            enacting good mothering and             stewarding privacy on            Facebook. Paper gepresenteerd op ACM conference on       Computer             Supported Cooperative Work and Social Computing van 14-18.05.2015     in Vancouver,             Canada.

Lee, S. (2012). Parental restrictive mediation of children's internet use: Effective for what and for            whom? New media & society,         0(0), pp. 1-16.

Lee, S., & Chae, Y. (2007). Children's Internet Use in a Family        Context: Influence on Family             Relationships and Parental Mediation. CyberPsychology & Behavior, 10(5), pp. 640-       644.

Legard, R., Keegan, J., & Ward, K. (2003). In-depth Interviews. In J.          Ritchie, & J. Lewis (Reds.),    Qualitative Research Practice: A Guide for Social Science Students and Researchers (pp. 138-           169). London: SAGE Publications Ltd.

Liau, A.K., Khoo, A., & Ang, P.H. (2008). Parental Awareness and             Monitoring of Adolescent       Internet Use. Curr Psychol, 27(), pp. 217-233.

Livingstone, S., & Helsper, E.J. (2008). Parental Mediation of          Children's Internet Use. Journal of     Broadcasting & Electronic Media, 52(4), pp. 581-599.

Lye, D.N. (1996). Adult-Child Parent Relationships. Annual Review            of Sociology, 22(), pp.            79-       102.

Madden, M., Lenhart, A., Cortesi, S., Gasser, U., Duggan, M., Smith,          A., & Beaton, M.        (21.05.2013). Teens, Social Media, and       Privacy. [13.12.2014, PewResearch Internet Project:             http://www.pewinternet.org/2013/05/21/teens-social-media-and-privacy/].

Madden, M., Cortesi, S., Gasser, U., Lenhart, A., & Duggan, M. (20.11.2012). Parents, teens and             online privacy.           [26.11.2014, PewResearch Internet Project:   http://www.pewinternet.org/2012/11/20/parents-teens-and-online-privacy/].

Madge, C., & O'Connor, H. (2006). Parenting gone wired: empowerment of new mothers on the   internet? Social & Cultural Geography, 7(2), pp. 199-220.

McDaniel, B.T., Coyne, S.M., & Holmes, E.K. (2012). New Mothers           and Media Use: Associations Between Blogging, Social Networking, and Maternal Well-Being. Matern Child Health         J,         16(), pp. 1509-1517.

Mesch, G.S. (2003). The Family and the Internet: The Israeli Case. Social Science Quaterly, 84(4), pp.     1038-1050.

Miller, A.D., & Edwards, W.K. (2007). Give and Take: A Study of Consumer Photo-Sharing Culture        and Practice. Paper gepresenteerd op CHI 2007: Photo Sharing 28.04-      03.05.2007 in San       Jose, USA.

Morris, M.R. (2014). Social Network Site Use by Mothers of Young             Children. Paper gepresenteerd            op CSCW' 14 van 15-19.02.2014 in Baltimore, USA.

Nathanson, A.I. (1999). Identifying and Explaining the Relationship           Between Parental Mediation   and Children's Aggression. Communication Research, 26(2), pp. 124-143.

Nathanson, A.I. (2001). Parent and Child Perspectives on the           Presence and Meaning of Parental      Television Mediation.       Journal of Broadcasting & Electronic Media, 45(2),            pp. 201-220.

Nathanson, A.I., Eveland, W.P., Park, H., & Paul, B. (2002).           Perceived Media Influence and          Efficacy as Predictors of Caregivers' Protective Behaviors. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 46(3), pp. 385-410.

Nichols, S., Nixon, H., Pudney, V.,& Jurvansuu, S. (2009). Parents             resourcing children's early      development and learning. Early Years, 29(2), pp. 147-161.

O'Connor, H., & Madge, C. (2004). 'My mum is thirty years out of date': the role of the internet in the      transition to motherhood. Community, Work & Family, 7(3), pp. 351-      369.

Opgenhaffen, M., Vandenbosch, L., Eggermont, S., & Frison, E. (2012). Parental mediation

            of television viewing in the context of changing parent-child            relationships: A latent             growth curve analysis in early and middle adolescence. Journal of Children and Media, 6(4), pp. 2-16.

Padila-Walker, L.M., Coyne, S.M., & Fraser, A.M. (2012). Getting a High-Speed Family    Connection: Associations Between Family Media Use and Family Connection. Family             Relations, 61(), pp. 426-440.

Paxton, P. (1999). Is Social Capital Declining in the United States? A Multiple Indicator Assessment.        The American Journal of Sociology, 105(1), pp. 88-127.

Plantin, L., & Daneback, K. (2009). Parenthood, information and support on the internet: a literature        review of research on      parents and professionals online. BMC Family          Practice, 10(34), pp.   1-12.

Putnam, R.D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. New     York: Simon & Schuster.

Ritchie, J., Lewis, J., & Elam, G. (2003). Designing and Selecting Samples. In J. Ritchie, & J. Lewis         (Reds.), Qualitative Research Practice: A Guide for Social Science Students            and      Researchers (pp. 77-108). London: SAGE Publications      Ltd.

Shin, W., & Huh, J. (2011). Parental mediation of teenagers' video game playing: Antecedents and             consequences. New media & society, 13(6), pp. 945-962.

Tein, J., Roosa, M.W., & Michaels, M. (1994). Agreement between             Parent and Child Reports on   Parental Behaviors. Journal of             Marriage and Family, 56(2), pp. 341-355.

Vandewater, E.A., Park, S., Huang, X., & Wartella, E.A. (2005). "No-You Can't Watch That":       Parental Rules and Young Children's Media Use. American Behavioral Scientist, 48(5), pp.      608-623.

Vitak, J., Ellison, N.B., & Steinfield, C. (2011). The Ties That Bond: Re-Examining the Relationship         between Facebook Use and Bonding Social Capital. Paper gepresenteerd op the 44th          Hawaï International Conference on System Sciences van 04-        07.01.2011 in Hawaï.

Waizenhofer, R.N., Buchanan, C.M., Jackson-Newsom, J. (2004). Mothers' and Fathers' Knowledge        of Adolescents' Daily Activities: Its Sources and Its Links With Adolescent     Adjustment.     Journal of Family Psychology, 18(2), pp. 348-   360.

Walker, S.K., Dworkin, J., & Connell, J.H. (2011). Variation in       parent use of information and             communications technology: does quantity matter? Family & Consumer Sciences   Research Journal, 40(2). pp. 106-119.

Wang, R., Bianchi, S.M., & Raley, S.B. (2005). Teenagers' Internet Use and Family Rules: A         Research Note. Journal of Marriage and Family, 67(5), pp. 1249-1258.

Warren, R. (2003). Parental Mediation of Preschool Children's         Television Viewing. Journal of          Broadcasting & Electronic Media, 47(3), pp. 394-417.

West, A., Lewis, J., & Currie, P. (2009). Student's Facebook            'friends': public and private spheres. Journal of Youth Studies, 12(6), pp. 615-627.

Williams, A.L., & Merten, M.J. (2011). iFamily: internet and social media technology in the family           context. Family & Consumer    Sciences Research Journal, 40(2), pp. 150-170.

Wood, J.T. (2010). Gendered Lives: Communication, Gender, & Culture. Boston: Wadsworth

Yardi, S., & Bruckman, A. (2011). Social and Technical Challenges           in Parenting Teens' Social      Media Use. Paper gepresenteerd op CHI 2011 van 07-12.05.2011 in      Vancouver, Canada.

Young, K. (2011). Social Ties, Social Networks and the Facebook Experience. International Journal       of Emerging Technologies and Society, 9(1), pp. 20-34.

 

Universiteit of Hogeschool
Communicatiewetenschappen
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Share this on: