De legitimatie van het gebruik van geweld in het internationaal recht

Laura Rosseel
Universeel Verbod op Geweld tussen StatenWist u dat er een verbod op geweld voor staten bestaat? Die kans is klein, tenzij u iets afweet van diplomatieke relaties en het Handvest van de Verenigde Naties. Wordt dat verbod in het dagelijkse leven dan ook gerespecteerd? Niet naar behoren. Het geweld tussen staten is alomtegenwoordig: oorlogen, bombardementen, invasies etc. Het is dagelijkse kost geworden.

De legitimatie van het gebruik van geweld in het internationaal recht

Universeel Verbod op Geweld tussen Staten

Wist u dat er een verbod op geweld voor staten bestaat? Die kans is klein, tenzij u iets afweet van diplomatieke relaties en het Handvest van de Verenigde Naties. Wordt dat verbod in het dagelijkse leven dan ook gerespecteerd? Niet naar behoren. Het geweld tussen staten is alomtegenwoordig: oorlogen, bombardementen, invasies etc. Het is dagelijkse kost geworden. Maar als er een verbod op dit geweld bestaat, hoe kan het dan dat interstatelijk geweld zo frequent voorkomt?

Mogelijke argumenten voor geweldgebruikHeeft u wel eens heftig zitten discussiëren over het wel of niet kunnen van een bepaalde gewelddadige actie van een staat? Of zitten luisteren naar zo’n discussie? Argumenten als ‘de staat moet zijn burgers beschermen’ of ‘ze kunnen die mensen daar toch niet zomaar aan hun lot overlaten’ vliegen dan over tafel. Voor veel van deze argumenten valt iets te zeggen, maar het meest waardevolle argument in deze discussies gaat uit van het Handvest van de Verenigde Naties. Iedereen heeft wel eens gehoord van de VN, maar slechts weinigen weten iets over haar historie of doelstellingen. En nog minder mensen zijn op de hoogte van het verbod op geweld tussen staten dat al in 1945 door de VN ingevoerd werd.

De creatie van de Verenigde Naties, het geweldverbod en zelfverdedigingIn de eerste helft van de 20ste eeuw keek de wereld met lede ogen toe hoe twee gruwelijke wereldoorlogen miljoenen slachtoffers maakten. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog beslisten de geallieerden dat zo’n huiveringwekkende oorlogen nooit meer mochten voorkomen. Dit resulteerde in de oprichting van de Verenigde Naties: een samenwerkingsverband tussen 50 staten die in het Handvest van de VN beloofden nooit nog geweld te gebruiken tegen een andere staat. Enkel indien een staat werd aangevallen door een andere staat, mocht zij zichzelf verdedigen. Deze handeling kan men vergelijken met een twist tussen twee buurmannen: wanneer de ene de andere plots aanvalt, mag de aangevallen buurman zich ook met geweld verdedigen tegen de andere buurman die de hem een kopje kleiner probeert te maken. Het concept van zelfverdediging kan dus worden toegepast op individueel maar ook op interstatelijk niveau.

Staten die achteraf lid werden van de VN, werden ook gebonden door het verbod op geweld. Vandaag telt de VN 193 staten, waardoor het verbod in zo goed als de hele wereld geldt.

Rol van de Veiligheidsraad van de VNZelfverdediging alleen kan echter niet de grote hoeveelheid interstatelijk geweld op onze nieuwspagina’s verklaren. Terecht: de tweede mogelijkheid voor geweldgebruik is namelijk de goedkeuring van de Veiligheidsraad van de VN. Als de Veiligheidsraad beslist dat een bepaalde situatie zodanig ernstig is dat op internationaal vlak moet worden ingegrepen, kan zij een gewelddadige tussenkomst autoriseren.  Denk maar aan de eindeloze oorlog in Irak die de laatste twee decennia vele fases heeft doorlopen, denk aan Oost-Timor dat zich wilde afsplitsen van Indonesië, aan de crisis in Libië in 2011 en denk vooral aan de huidige erbamelijke situaties in Syrië, Yemen en dichter bij huis: Oost-Oekraïne. Wanneer een situatie zodanig uit de hand loopt dat een interne oplossing onmogelijk lijkt, grijpt de VN als wereldorganisatie in om de gemoederen te bedaren en landen in uitzichtloze situaties naar het licht aan het einde van de tunnel te leiden.

De aard van het beestjeDe hiervoor geschetste regeling lijkt op het eerste zicht zeer duidelijk: geweld tussen staten is verboden. Als een men toch (onrechtmatig) aangevallen wordt, dan mag men zich als staat daartegen verdedigen. Loopt het uit de hand, dan grijpt de Veiligheidsraad in. Maar regels zouden geen regels zijn als niemand ze probeert om te buigen in zijn voordeel. En dat is ook het grote probleem bij dit geweldverbod en de bijhorende uitzonderingen.

Soms lijkt geweld een gemakkelijke en voordelige manier voor een staat om bepaalde doelen te bereiken. In dat geval laat zij zich veelal niet tegenhouden door het verbod, maar bedenkt allerlei smoesjes zodat wat zij doet toch legitiem lijkt. Hier komt het heikele punt van het systeem naar boven: de schemerachtige zone met concepten die voor discussie vatbaar blijven, als gevolg van een zeer beknopte verwoording van het verbod. Het merendeel van de nieuwspunten met betrekking tot geweld, die u dagelijks ziet passeren, vallen in deze categorie van twijfelgevallen. 

Een nieuwe kijk op het nieuwsbericht?Wanneer u vanavond opnieuw kijkt naar de eindeloze reeks bombardementen en interstatelijke conflicten die in het journaal passeren, zult u toch een luttele seconde langer stilstaan bij de gebeurtenissen van de dag. U weet nu namelijk dat er wel degelijk een geweldverbod bestaat op internationaal niveau. En u weet dat heel wat staten opportunistische argumenten zullen geven voor hun toch soms zeer bedenkelijke acties. Staten vertonen – logisch – de menselijke trekjes van hun leiders: ze willen regels voor iedereen behalve zichzelf en proberen steeds achterpoortjes in hun eigen voordeel te vinden. Op de weg naar wereldvrede is er dus nog heel wat werk aan de winkel om al die achterpoortjes voor eens en voor altijd af te sluiten…

Bibliografie

Bibliografie

1              VERDRAGEN

-        Verdrag van Genève voor de verbetering van het lot der gewonden en zieken, zich bevindende bij de strijdkrachten ter velde van 22 augustus 1864,  ICRC Treaty Database, www.icrc.org/applic/ihl/ihl.nsf/Treaty.xsp?documentId=477CEA122D7B7B3DC12563CD002D6603&action=openDocument.

-        Verdrag van 29 juli 1899 voor de vreedzame beslechting van internationale geschillen, The Hague Conventions and Declarations of 1899 and 1907, Washington D.C. Carnegie Endowment for International Peace,  1915, https://archive.org/stream/hagueconventions00inteuoft - page/40/mode/2up, 41-88

-        Verdrag nopens de opening van vijandelijkheden van 18 oktober 1907, ICRC Treaty Database, www.icrc.org/applic/ihl/ihl.nsf/Treaty.xsp?documentId=BD56907463617993C12563CD002D6774&action=openDocument.

-        Verdrag Verdrag nopens de beperking van het gebruik van wapengeweld bij het innen van schulden uit overeenkomst (ook: Drago Porter Verdrag) van 18 oktober 1907, The Hague Conventions and Declarations of 1899 and 1907, Washington D.C. Carnegie Endowment for International Peace, 1915, 89-95.

-        Verdrag van Versailles van 28 juni 1919, The Avalon Project by Yale Law Library, http://avalon.law.yale.edu/subject_menus/versailles_menu.asp.

-        Verdrag van Locarno van 16 oktober 1925, LNTS, vol. 54, 291-301.

-        General treaty for the renunciation of war (ook: Kellogg-Briand Pact of Pact van Parijs) van 27 augustus 1928, LNTS, vol. 94, 59-64.

-        Handvest van de Verenigde Naties van 26 juni 1945, UNTS XVI, 1.

-        Noord-Atlantisch Verdrag van 4 april 1949, UNTS, vol. 34, 243-255.

2              RECHTSPRAAK

2.1           Internationaal Gerechtshof

2.1.1           Judgements

-        IGH, Certain expenses of the United Nations, Advisory Opinion (20 juli 1962), ICJ Reports 1962, 151.

-        IGH, Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America), Judgement (26 november 1984), ICJ Reports 1984, 392.

-        IGH, Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America), Judgement (27 juni 1986), ICJ Reports 1986, 14.

-        IGH, Legality of the Use by a State of Nuclear Weapons in Armed Conflict, Advisory Opinion (8 juli 1996), ICJ Reports 1996, 66.

-        IGH, Oil platforms (Iran v. United States of America), Judgement (6 november 2003), ICJ Reports 2003, 161.

-        IGH, Armed Activities on the Territory of the Congo (Democratic Republic of the Congo v. Uganda), Judgment (19 december 2005), ICJ Reports 2005, 168.

 

 

 

2.1.2           Advisory opinions en andere

-        IGH, Certain expenses of the United Nations, Advisory Opinion (20 juli 1962), ICJ Reports 1962, 151.

-        IGH, Legal Consequences for States of the Continued Presence of South Africa in Namibia (South West Africa) notwithstanding Security Council Resolution 276 (1970), Advisory Opinion (21 juni 1971), ICJ Reports 1971, 16.

-        IGH, Legality of the Use of Force (Yugoslavia v. Belgium), Request for the Indication of Provisional Measures (Bevel van 2 juni 1999), www.icj-cij.org

-        IGH, Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian Territory, Advisory Opinion (9 juli 2004), ICJ Reports 2004, 136.

2.2           Overige beslissingen

-        Arbitration, Naulilaa case (Portugal v. Germany), Arbitral Award (31 juli 1928), RIAA, vol. 2, 1011-1077.

-        Joegoslaviëtribunaal, Prosecutor v. Tadic, Decision on Jurisdiction (2 oktober 1995), IT-94-1-AR 72, ILM 1996, 35.

3              INTERNATIONALE ORGANISATIES

3.1           Resoluties van de Verenigde Naties

3.1.1           Algemenene Vergadering

-        Resolutie 377 (V) A. van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (3 november 1950), UN Doc. A/RES/377 (V) A (1950).

-        Resolutie 998 (ES-I) van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (4 november 1956), UN Doc. A/RES/998 (ES-I) (1956).

-        Resolutie 2625 (XXV) van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (24 oktober 1970), UN Doc. A/2625 (1970).

-        Resolutie 3314 (XXIX) van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (14 december 1974), UN Doc. A/3314 (1974).

-        Resolutie 42/22 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (18 november 1987) UN Doc. A/Res/42/22 (1987).

-        Resolutie 60/1 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (24 oktober 2005), UN Doc. A/RES/ 60/1 (2005).

-        Resolutie 65/308 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (14 juli 2011), UN Doc. A/RES/65/308 (2011).

3.1.2           Veiligheidsraad

-        Resolutie 83 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (27 juni 1950), UN Doc.S/RES/83 (1950).

-        Resolutie 84 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (7 juli 1950), UN Doc.S/RES/84 (1950).

-        Resolutie 311 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (4 februari 1972), UN Doc.S/RES/311 (1972).

-        Resolutie 418 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (4 november 1977), UN Doc. S/RES/418 (1977).

-        Resolutie 502 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (3 april 1982), UN Doc. S/RES/502 (1982).

-        Resolutie 660 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (2 augustus 1990), UN Doc. S/RES/660 (1990).

-        Resolutie 661 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (6 augustus 1990), UN Doc. S/RES/661 (1990).

-        Resolutie 665 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (25 augustus 1990), UN Doc. S/RES/665 (1990).

-        Resolutie 678 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (29 november 1990), UN Doc. S/RES/678 (1990).

-        Resolutie 687 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (3 april 1991), UN Doc. S/RES/687 (1991).

-        Resolutie 688 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (5 april 1991), UN Doc. S/RES/688 (1991).

-        Resolutie 713 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (25 september 1991), UN Doc.S/RES/713 (1991).

-        Resolutie 733 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (23 januari 1992), UN Doc. S/RES/733 (1992).

-        Resolutie 748 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (31 maart 1992), UN Doc.S/RES/748 (1992).

-        Resolutie 787 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (12 november 1992), UN Doc. S/RES/787 (1992).

-        Resolutie 816 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (31 maart 1993), UN Doc. S/RES/816 (1993).

-        Resolutie 836 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (4 juni 1993), UN Doc. S/RES/836 (1993).

-        Resolutie 841 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (16 juni 1993), UN Doc.S/RES/841 (1993).

-        Resolutie 1031 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (15 december 1995), UN Doc. S/RES/1031 (1995).

-        Resolutie 1160 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (31 maart 1998), UN Doc. S/RES/1160 (1998).

-        Resolutie 1199 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (23 september 1998), UN Doc. S/RES/1199 (1998).

-        Resolutie 1203 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (24 oktober 1998), UN Doc. S/RES/1203 (1998).

-        Resolutie 1264 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (15 september 1999), UN Doc. S/RES/1264 (1999).

-        Resolutie 1289 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (7 februari 2000), UN Doc. S/RES/1289 (2000).

-        Resolutie 1368 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (12 september 2001), UN Doc. S/RES/1368 (2001).

-        Resolutie 1744 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (20 februari 2007), UN Doc.S/RES/1744 (2007).

-        Resolutie 1766 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (23 juli 2007), UN Doc.S/RES/1766 (2007).

-        Resolutie 1970 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (26 februari 2011), UN Doc. S/RES/1970 (2011).

-        Resolutie 1973 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (17 maart 2011), UN Doc. S/RES/1973 (2011).

-        Resolutie 2036 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (22 februari 2012), UN Doc.S/RES/2036 (2012).

-        Resolutie 2124 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (12 november 2013), UN Doc.S/RES/2124 (2013).

-        Resolutie 2166 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (21 juli 2014), UN Doc. S/RES/2166 (2014).

-        Resolutie 2182 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (24 oktober 2014), UN Doc. S/RES/2182 (2014).

-        Resolutie 2204 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (24 februari 2015), UN Doc. S/RES/2204 (2015).

-        Resolutie 2216 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (14 april 2015), UN Doc. S/RES/2216 (2015).

3.2           Vergaderingen van de Verenigde Naties

-        Vergadering 392 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (24 december 1948), UN Doc. S/PV.392 (1948).

-        Vergadering 1939 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (9 juli 1976), UN Doc. S/PV.1939 (1976).

-        Vergadering 3989 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (26 maart 1999), UN Doc. S/PV.3989 (1999).

-        Vergadering 7219 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (18 juli 2014), UN Doc. S/PV.7219 (2014).

-        Vergadering 7239 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (8 augustus 2014), UN Doc. S/PV.7239 (2014).

-        Vergadering 7253 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (28 augustus 2014), UN Doc. S/PV.7253 (2014).

3.3           Press releases

3.3.1           Verenigde Naties

-        Press Release SC/6659 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (26 maart 1999).

-        Press Release SG/SM/7136 van de Secretariaat-Generaal (20 september 1999).

-        Press Release SC/11407 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (22 mei 2014).

3.3.2           Afrikaanse Unie

-        Press Release van de Afrikaanse Unie (23 juni 2014), “AMISOM Airstrikes Destroy al Shabaab Hideout’”, http://amisom-au.org/2014/06/amisom-airstrikes-destroy-al-shabaab-hideout/ (datum van raadpleging: 06.05.2015)

-        Press Release van de Afrikaanse Unie (13 september 2014), “AMISOM successfully carried out an in-depth operation on two Al-Shabaab camps in Lower Juba Region”, www.peaceau.org/uploads/press-release-amisom-13-sep-2014.pdf  (datum van raadpleging: 05.05.2015)

-        Press Release van de Afrikaanse Unie (5 oktober 2014), “Somalia National Army and AMISOM liberate coastal city of Barawe”, www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-06-10-2014-docx.pdf (datum van raadpleging: 05.05.2015).

3.3.3           Overige

-        Press Release 125 van de NAVO (22 August 2014), www.nato.int/cps/en/natohq/news_112112.htm (datum van raadpleging: 08.05.2015).

3.4           Overige bronnen van internationale organisaties

-        Resolutie tot ontbinding van de Volkenbond (18 april 1946), International Organization, Vol. 1, Afl. 1, 246-251.

-        Nota van de Voorzitter van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (31 januari 1992), UN Doc. S/23500 (1992).

-        Summit XXVI of the League of Arab States (28-29 maart 2015), onuitg.

4              RECHTSLEER

4.1           Monografieën

-        Alder, M.C., The Inherent Right of Self-Defence in International Law, Dordrecht, Springer, 2013, 221 p.

-        Alexandrov, S.A., Self-Defense Against the Use of Force in International Law, Den Haag, Kluwer Law International, 1996, 359 p.

-        Anghie, A., Imperialism, Sovereignty and the Making of International Law, Cambridge, Cambridge University Press, 2005, 356 p.

-        Aust, A., Handbook of International Law, New York, Cambridge University Press, 2010, 527 p.

-        Aust, A., Modern Treaty Law and Practice, New York, Cambridge University Press, 2007, 547 p.

-        Baehr, P.R. en Gordenker, L., De Verenigde Naties: ideaal en werkelijkheid, Amsterdam, Boom Onderwijs, 2006, 215 p.

-        Bellamy, A.J., Williams, P. en Griffin, S., Understanding Peacekeeping, Cambridge, Polity Press, 2004, 325 p.

-        Bellamy, A.J., Responsibility to Protect: The Global Effort to End Mass Atrocities, Cambridge, Polity Press, 2009, 249 p.

-        Blank, L.R. en Noone, G.P., International Law and Armed Conflict: Fundamental Principles and Contemporary Challenges in the Law of War, New York, Wolters Kluwer Law & Business, 2013, 690 p.

-        Bowett, D.W., Self-defence in International Law, Manchester, Manchester University Press, 1958, 294 p.

-        Brownlie, I., International law and the use of force by states, Oxford, Clarendon Press, 1963, 532 p.

-        Brownlie, I., Principles of Public International Law, New York, Oxford University Press, 2008, 784 p.

-        Butler, W.E. (ed.), The Non-Use of Force in International Law, Dordrecht, Martinus Nijhoff Publishers, 1989, 250 p.

-        Cassese, A. (ed.), The current legal regulation of the use of force, Dordrecht, Martinus Nijhoff Publishers, 1986, 536 p.

-        Cassese, A., International Law, New York, Oxford University Press, 2005, 558 p.

-        Chatterjee, D.K. (ed.), The Ethics of Preventive War, New York, Cambridge University Press, 2013, 255 p.

-        Chesterman, S., Just war or just peace? Humanitarian intervention and international law, Oxford, Oxford University Press, 2001, 295 p.

-        Clapham, A., Brierly’s Law of Nations, Oxford, Oxford University Press, 2012, 518 p.

-        Clapham, A. & Gaeta, P (eds.), The Oxford Handbook of International law in Armed Conflict, New York, Oxford University Press, 2014, 909 p. (545-586)

-        Cogen, M., Handboek Internationaal Recht, Mechelen, Kluwer, 2003, 490 p.

-        Conforti, B., The Law and Practice of the United Nations, Den Haag, Kluwer Law International, 1996, 310 p.

-        Decaux, E. en de Frouville, O., Droit international public, Parijs, Dalloz, 2012, 582 p.

-        Dinstein, Y., War, aggression and self-defence, New York, Cambridge University Press, 2011, 375 p.

-        Dixon, M., Textbook on international law, New York, Oxford University Press, 2005, 350 p.

-        Duursma, J., “Justifying NATO’s Use of Force in Kosovo”, LJIL 1999, afl. 2, 287-295.

-        Evans, G., The Responsibility to Protect: Ending Mass Atrocity Crimes Once and For All, Washington DC, Brookings Institution Press, 2008, 349 p.

-        Evans, M.D. (ed.), International Law, New York, Oxford University Press, 2010, 865 p.

-        Fletcher, G.P., Basic concepts of Criminal Law, New York, Oxford University Press, 1998, 223.

-        Fosdick, R.B., The League and the United Nations after fifty years: the six Secretaries-General, Newtown Connecticut, Fosdick, 1972, 203 p.

-        Franck, T.M., Recourse to Force: State Action against Threats and Armed Attacks, New York, Cambridge University Press, 2002, 205 p.

-        Gray, C., International Law and the Use of Force, New York, Oxford University Press, 2008, 455 p.

-        Grotius, H. (vertaling door Maguire, J.D.), De Jure Belli ac Pacis Libri Tres, Washington D.C., Carnegie Institution of Washington, 1913, vol. II, 946 p.

-        Henderson, C.W., Understanding International Law, Malden, Wiley-Blackwell, 2010, 164

-        Janis, M.W., An Introduction to International Law, New York, Aspen Publishers, 2003, 384 p.

-        Kelsen, H., The Law of the United Nations, London, Stevens & Sons Limited, 1951, 994 p.

-        Kelsen, H., Principles of International Law, New York, Rinehart, 1952, 461 p.

-        Klabbers, J., International Law, New York, Cambridge University Press, 2013, 350 p.

-        Kooijmans, P., Internationaal publiekrecht in vogelvlucht, Deventer, Kluwer, 2002, 391 p.

-        Lowe, V., International Law, New York, Oxford University Press, 2007, 298 p.

-        Lowe, V., Roberts, A., Welsh, J. en Zaum, D. (eds.), The United Nations Security Council and War: the Evolution of Thought and Practice since 1945, New York, Oxford University Press, 2008, 793 p.

-        Neff, S.C., War and the Law of Nations: A General History, New York, Cambridge University Press, 2005, 443 p.

-        Orakhelashvili, A., Collective Security, New York, Oxford University Press, 2011, 382 p.

-        Orford, A., International Authority and the Responsibility to Protect, New York, Cambridge University Press, 2011, 235 p.

-        Ortega y Gasset, J., The Revolt of the Masses, New York, New American Library, 1950, 141 p.

-        Ozmanczyk, E.J., Encyclopedia of the United Nations and International Agreements, London, Routledge, 2003, 4 vol.

-        Ruys, T., ‘Armed Attack’ and Article 51 of the UN Charter, New York, Cambridge University Press, 2010, 585 p.

-        Shaw, M.N., International Law, New York, Cambridge University Press, 2008, 1542 p.

-        Simma, B. (ed.), The Charter of the United Nations: a Commentary, New York, Oxford University Press, 1994, 1258 p.

-        Stürchler, N., The Threat of Force in International Law, New York, Cambridge University Press, 2007, 358 p.

-        Tsagourias, N. en White, N.D., Collective Security: Theory, Law and Practice, New York, Cambridge University Press, 2013, 481 p.

-        Van Bogaert, E.R.C., Volkenrecht, Antwerpen, Kluwer Rechtswetenschappen, 1991, 671 p.

-        Verwaest, R., Van Den Haag tot Genève: België en het internationale oorlogsrecht (1874-1950), Brugge, Die Keure, 2011, 299 p.

-        Von Elbe, J., “The evolution of the Concept of the Just War in International Law”, AJIL 1939,  665-688.

-        Wallace, R. M. M., International Law, London, Sweet & Maxwell, 2005, 370 p.

-        Webster, D., “Letter to Henry Stephen Fox”, in Shewmaker, K.E. (ed.). The Papers of Daniel Webster: Diplomatic Papers, volume 1. 1841-1843, Hanover, Dartmouth College Press, 1983, 62.

-        White, N.D. en Henderson, C. (eds.), Research Handbook on International Conflict and Security Law, Cheltenham, Edward Elgar, 2013, 685 p.

-        Ziegler, K., Völkerrechtsgeschichte, Nördlingen, C.H. Beck, 2007, 267 p.

 

 

4.2           Bijdragen in tijdschriften

-        Arend, A.C., “International Law and the Preemptive Use of Military Force”, TWQ 2003, vol. 26, afl. 2, 89-103.

-        Barbour, S.A. en Salzman, Z.A., “The Tangled Web: the Right of Self-Defense against Non-State Actors in the Armed Activities Case”, NYU J. Int’l L. & Pol. 2008, vol. 40, 53-106.

-        Bianchi, A., “The International Regulation of the Use of Force: the Politics of Interpretive Method”, LJIL 2009, afl. 4, 651-676.

-        Bowett, D., “Reprisals involving recourse to armed force”, AJIL 1972, vol.66, afl. 1, 1-36.

-        Brierly, J.L., “International Law and the Resort to Armed Force”, Cam.L.J. 1930-1932, vol. 3, 308-319.

-        Corten, O., “The Controversies over the Customary Prohibition on the Use of Force: a Methodological Debate”, EJIL 2005, afl. 5, 803-822.

-        Daalder, I., “The Use of Force in a Changing World – US and European Perspectives”, LJIL 2003, afl. 1, 171-180.

-        Delahunty, R.J., “Paper Charter: Self-defense and the failure of the United Nations Collective Security system”, Cath. U. L. Rev. 2007, vol. 56, afl. 3, 871-958.

-        Delahunty, R.J. en Yoo, J., “The ‘Bush Doctrine’: can Preventive War be Justified?”, Harv. J. L. & Pub. Pol’y 2009, vol. 32, afl. 3, 843-866.

-        Fawcett, J.E.S., “Intervention in International Law: a Study of some recent Cases”, RCADI 1961, vol. 103, afl. 2, 343-423.

-        Fitzmaurice, G., “The General Principles of International Law considered from the Standpoint of the Rule of Law”, RCADI 1957, vol. 92, afl. 2, 1-227.

-        Kelsen, H., “Collective Security and Collective Self-Defense under the Charter of the United Nations”, AJIL 1948, afl. 42, 783-796.

-        Kunz, J., “Individual and Collective Self-Defense in Article 51 of the Charter of the United Nations”, AJIL 1947, afl. 41, 872-879.

-        Kunz, J., “Bellum justum et bellum legale”, AJIL 1951, vol. 45, 528-534.

-        Linnan, D.K., “Self-defense, Necessity and UN Collective Security: United States and other views”, Duke J. Comp. & Int’l L. 1991, vol. 1, 57-122.

-        Mrazek, J., “Prohibition on the Threat and Use of Force: Self-Defence and Self-Help in International Law”, Can. Yb. Int’l. L. 1989, vol. 27, 81-111.

-        Ochoa-Ruiz, O. en Salamanca-Aguado, E., “Exploring the Limits of International Law relating to the Use of Force in Self-defence”, EJIL 2005, afl. 3, 499-524.

-        Orford, A., “The Destiny of International Law – Terrorism and the Use of Force”, LJIL 2004, afl. 3, 441-476.

-        Pellet, A., “Brief Remarks on the Unilateral Use of Force”, EJIL 2000, afl. 2, 385-392.

-        Ruys, T. (ed.), “Kenya – Somalia – Al-Shabaab attack on Westgate shopping mall in Nairobi”, JUFIL 2014, afl. 1.1, 157-158.

-        Ruys, T. (ed.), “Somalia – African Union and Somali troops battle al-Shabaab group – United States missile strike against al-Shabaab leader”, JUFIL 2014, afl. 1.2, 344-345.

-        Ruys, T. (ed.), “Ukraine – the shooting of flight MH17 – Russian intervention in eastern Ukraine”, JUFIL 2015, afl. 2.1, te verschijnen.

-        Ruys, T. (ed.), “Kenya – Somalia - attacks by al-Shabaab group and Kenyan reactions”, JUFIL 2015, afl. 2.1, te verschijnen.

-        Sadurska, R., “Threats of Force”, AJIL 1988, vol. 82, afl. 2, 239-268.

-        Schweisfurth, T., “Operations to Rescue Nationals in Third States involving the Use of Force in Relation to the Protection of Human Rights”, GYIL 1980, vol. 23, 159-180.

-        Slager, K., “Legality, Legitimacy and Anticipatory Self-Defense: Considering an Israeli Preemptive Strike on Iran’s Nuclear Program”, N.C.J. Int’l L. & Com. Reg. 2012-2013, vol. 38, afl. 1, 267-326.

-        Sofaer, A.D., “On the Necessity of Pre-emption”, EJIL 2003, afl. 2, 209-226.

-        Trapp, K.N., “Back to Basics: Necessity, Proportionality, and the Right of Self-Defence against Non-State Terrorist Actors”, Int’l & Comp. L.Q. 2007, vol. 56, afl. 1, 141-153.

-        Von Elbe, J., “The evolution of the Concept of the Just War in International Law”, AJIL 1939,  665-688.

-        Waldock, C.H.M., “The Regulation of the Use of Force by Individual States in International Law”, RCADI 1952, vol. 81, afl. 2, 451-517.

-        Walker, G.K., “The Crisis over Kuwait, August 1990 – February 1991”, Duke J. Comp. & Int’l L. 1991, vol. 1, 25-55.

-        Waxman, M., “Regulating Resort to Force: Form and Substance of the UN Charter Regime”, EJIL 2013, afl. 1, 151-189.

4.3           Bijdragen uit online media

4.3.1           Jemen

-        Malik, T. en Ramzan, B., “Intervention in Yemen and International law”, Daily Times Pakistan, 13 april 2015, www.dailytimes.com.pk/opinion/13-Apr-2015/intervention-in-yemen-and-international-law (datum van raadpleging: 04.05.2015)

-        Mourad, M. en Bayoumy, Y., “Arab summit agrees on unified military force for crises”, Reuters, 29 maart 2015, www.reuters.com/article/2015/03/29/us-mideast-arabs-communique-idUSKBN0MP06120150329.

-        Shahn, S.A., “Yemen through a legal lens”, Dawn, 6 april 2015,

www.dawn.com/news/1174185/yemen-through-a-legal-lens (datum van raadpleging 05.05.2015).

-        Turkut, E., “The Yemeni crisis: A new test for the international community”, Turkish Weekly, 1 april 2015, www.turkishweekly.net/news/182613/the-yemeni-crisis-a-new-test-for-the-international-community.html (datum van raadpleging: 04.05.2015).

-        X, “Yemen’s President Hadi asks UN to back intervention”, BBC News, 25 maart 2015, www.bbc.com/news/world-middle-east-32045984 (datum van raadpleging 04.05.2015).

-        X, “Yemen crisis: Who is fighting whom?”, BBC News, 26 maart 2015, www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 (datum van raadpleging: 19.04.2015).

-        X, “Yemen profile – overview”, BBC News, 26 maart 2015,

www.bbc.com/news/world-middle-east-14704852 (datum van raadpleging: 19.04.2015).

-        X, “UNSC members ‘stand behind’ GCC resolution on Yemen”, Al Arabia News, 31 maart 2015, http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/03/31/UNSC-members-stand-behind-GCC-resolution-on-Yemen-.html (datum van raadpleging: 05.05.2015).

4.3.2           Kenia – Al-Shabaab

-        Angira, Z. and Otsialo, M., “Another massacre in Mandera: 36 killed”, Daily Nation, 2 december 2014, www.nation.co.ke/counties/36-people-shot-dead-in-fresh-Mandera-attack/-/1107872/2541682/-/70mayr/-/index.html (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        Honan, E., “Al Shabaab kills at least 147 at Kenyan University; siege ends”, Reuters, 2 april 2015,www.reuters.com/article/2015/04/02/us-kenya-security-college-idUSKBN0MT0CK20150402 (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        Khalif, A., “Kenyan warplanes bomb targets in Southern Somalia”, Africa Review, 26 november 2014, www.africareview.com/News/Kenyan-warplanes-hit-targets-in-Southern-Somalia/-/979180/2535430/-/cm6ot9/-/index.html (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        Khalif, A., “Al-Shabaab intelligence chief killed in US air strike”, Africa Review, 31 December 2014, www.africareview.com/News/Al-Shabaab-intelligence-chief-killed-by-US-air-strike/-/979180/2574126/-/uwur2mz/-/index.html (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        Lough, R. en Macharia, J., “Kenya tells Somalia “put house in order” after mall attack”, Reuters, 1 oktober 2013, www.reuters.com/article/2013/10/01/us-kenya-attack-somalia-idUSBRE9901DA20131001 (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        Miriri, D., “Kenya Says Killed Shabaab Commanders in Air Strikes”, Reuters, 10 januari 2014, www.reuters.com/article/2014/01/10/us-somalia-conflict-strikes-idUSBREA090G320140110?feedType=RSS&feedName=everything&virtualBrandChannel=11563 (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        Obulutsa, G., “Somali Islamists execute 28 non-Muslims on Kenyan bus”, Reuters, 22 november 2014, www.reuters.com/article/2014/11/23/us-kenya-attacks-idUSKCN0J604W20141123?feedType=RSS&feedName=worldNews&rpc=69 (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        Stewart, P., ‘Exclusive: US discloses secret Somalia military presence, up to 120 troops’, Reuters, 2 juli 2014, www.reuters.com/article/2014/07/03/us-usa-somalia-idUSKBN0F72A820140703?feedType=RSS&feedName=worldNews&rpc=69 (datum van raadpleging: 05.05.2015).

-        X., “Somalia’s al-Shabab Claims Nairobi Westgate Kenya Attack”, BBC News, 22 september 2013, www.bbc.com/news/world-africa-24191606 (datum van raadpleging: 05.05.2015).

-        X., ‘Kenya “Bombs al-Shabab Bases” in Somalia’, BBC News, 23 June 2014, www.bbc.com/news/world-africa-27976201 (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        X, “Somalia Shabaab chief ‘likely dead’ in US strike”, Capital News, 3 september 2014, www.capitalfm.co.ke/news/2014/09/somalia-shabaab-chief-likely-dead-in-us-strike/ (datum van raadpleging: 05.05.2015).

-        X., “Al-Shabaab kill 28 non-Muslims on Kenya bus”, New Vision, 22 november 2014, www.newvision.co.ug/news/662102-al-shabaab-kill-28-non-muslims-on-kenya-bus.html (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        X., “Al-Shabab massacres non-Muslims at Kenya quarry”, BBC News, 2 december 2014, www.bbc.com/news/world-africa-30288137 (datum van raadpleging: 06.05.2015).

-        X., “Kenya bombs Somalia al-Shabab bases after Garissa attack”, BBC News, 6 april 2015, www.bbc.com/news/world-africa-32194722 (datum van raadpleging: 06.05.2015).

4.3.3           Rusland – Oekraïne

-        Averko, M., “Humanitarian intervention undertaken in Crimea – Analysis”, Eurasia Review, 3 maart 2014, www.eurasiareview.com/03032014-humanitarian-intervention-undertaken-crimea/ (datum van raadpleging: 01.04.2015).

-        Balmforth, R. en Macdonald, A., “Ukraine says Malaysian Airliner shot down, 295 dead: Agency”, Reuters, 17 juli 2014, www.reuters.com/article/2014/07/17/us-ukraine-crash-airplane-idUSKBN0FM1TU20140717 (datum van raadpleging: 08.05.2015).

-        Birnbaum, M., “Ukraine Forces Destroy most of a Column of Russian Military Vehicles, President Says”, The Washington Post, 15 augustus 2014, www.washingtonpost.com/world/europe/ukraine-border-guards-begin-inspecting-russian-aid-convoy/2014/08/15/27bb612a-2469-11e4-86ca-6f03cbd15c1a_story.html (datum van raadpleging: 10.05.2015).

-        Clackson, a. “Humanitarion intervention in Iraq and Ukraine: American Double Standards”, Global Research, 11 augustus 2014, www.globalresearch.ca/humanitarian-intervention-in-iraq-and-ukraine-american-double-standards/5395478 (datum van raadpleging: 02.04.2015)

-        Croft, A. en Karpukhin, S., “Russia sending aid convoy to Ukraine despite warnings of ‘invasion pretext’”, Reuters, 11 augustus 2014, www.reuters.com/article/2014/08/11/us-ukraine-crisis-idUSKBN0GA0C620140811 (datum van raadpleging: 01.04.2015).

-        Croft, A., “NATO sees significant pullback from Russian troops in Ukraine”, Reuters, 24 september 2014, www.reuters.com/article/2014/09/24/us-ukraine-crisis-nato-idUSKCN0HJ0VF20140924 (datum van raadpleging: 09.05.2015).

-        Demirjian, K. en Birnbaum, M., “Russia Escalates Tensions with Aid Convoy, Reported Firing of Artillery Inside Ukraine”, The Washington Post, 22 augustus 2014, www.washingtonpost.com/world/russian-humanitarian-convoy-enters-ukraine-despite-warnings/2014/08/22/7b14fa8e-29e1-11e4-8593- (datum van raadpleging: 08.05.2015).

-        Gowan, R., “US-Russia Duel over Humananitarian Interventions in Iraq and Ukraine”, World Politics Review, 11 augustus 2014, www.worldpoliticsreview.com/articles/13990/u-s-russia-duel-over-humanitarian-interventions-in-iraq-and-ukraine (datum van raadpleging: 01.04.2015).

-        Kelly, M.B., “289 People Killed as Passenger Plane Shot Down in East Ukraine”, Business Insider, 17 juli 2014, www.businessinsider.com/malaysian-plane-crash-russia-border-2014-7?IR=T (datum van raadpleging: 09.05.2015).

-        Luhn, A., “Russia to send humanitarian convoy into Ukraine in spite of warnings”, The Guardian, 11 augustus 2014, www.theguardian.com/world/2014/aug/11/russia-humanitarian-convoy-ukraine (datum van raadpleging 08.05.2015).

-        Polityiuk, P. en Bush, J., “Ukraine and pro-Russian separatists trade accusations as Minsk deal frays”, Reuters, 25 april 2015, www.reuters.com/article/2015/04/25/us-ukraine-crisis-casualties-idUSKBN0NG0B220150425 (datum van raadpleging: 09.05.2015).

-        Stewart, P. en Alexander, D., “Russia may be readying for new Ukraine offensive – NATO commander”, Reuters, 30 april 2015, www.reuters.com/article/2015/04/30/usa-defense-europe-idUSL1N0XR2MZ20150430.

-        Urban, M., “How many Russians are fighting in Ukraine”, BBC News, 10 maart 2015, www.bbc.com/news/world-europe-31794523 (datum van raadpleging: 10.05.2015).

-        Walker, S., ‘Russia Admits its Soldiers have been Caught in Ukraine’, The Guardian, 26 August 2014, www.theguardian.com/world/2014/aug/26/russia-admits-soldiers-in-ukraine (datum van raadpleging: 09.05.2015).

-        Walker, S., “Ukraine: Donetsk votes for new reality in country that does not exist”, The Guardian, 3 november 2014, www.theguardian.com/world/2014/nov/02/donetsk-peoples-republic-luhansk-ukraine-prime-minister-elections (datum van raadpleging: 08.05.2015).

-        X., “Russia Aid Convoy Moving into Ukraine”, Al Jazeera, 22 augustus 2014, www.aljazeera.com/news/europe/2014/08/russia-aid-convoy-moving-into-ukraine-201482282413556411.html (datum van raadpleging 08.05.2015).

-        X., “Ukraine and Pro-Russia Rebels Sign Ceasefire Deal”, BBC News, 5 september 2014, www.bbc.com/news/world-europe-29082574 (datum van raadpleging: 08.05.2015).

-        X., “Ukraine crisis: Timeline”, BBC News, 13 november 2014, www.bbc.com/news/world-middle-east-26248275 (datum van raadpleging: 08.05.2015).

-        X., “Ukraine Reports New Arrivals of Russian Supplies for Eastern Rebels”, Reuters, 26 november 2014, www.reuters.com/article/2014/11/26/us-ukraine-crisis-accusations-idUSKCN0J91IK20141126 (datum van raadpleging: 10.05.2015).

-        X., “Ukraine country profile – Overview”, BBC News, 12 februari 2015, www.bbc.com/news/world-europe-18018002 (datum van raadpleging: 10.05.2015).

-        X., “Ukraine crisis in maps”, BBC News, 18 februari 2015, www.bbc.com/news/world-europe-27308526 (datum van raadpleging: 08.05.2015).

-        X., “Russian military not in Ukraine – Putin”, Reuters, 16 april 2015, www.reuters.com/article/2015/04/16/russia-putin-ukraine-military-idUSR4N0WT05E20150416 (datum van raadpleging: 09.05.2015).

-        X., “The Ukraine crisis and NATO-Russia relations”, NATO Review, www.nato.int/docu/review/2014/Russia-Ukraine-Nato-crisis/Ukraine-crisis-NATO-Russia-relations/EN/index.htm (datum van raadpleging: 10.05.2015).

4.3.4           Syrië

-        X, “UN Security Council: Vetoes betray Syrian victims”, Human Rights Watch, 22 mei 2014, www.hrw.org/news/2014/05/22/un-security-council-vetoes-betray-syrian-victims (datum van raadpleging: 14.04.2015).

-        Hudson, A., “UN appeals for $8.4 billion for humanitarian relief to Syrians”, Reuters, 18 december 2014, www.reuters.com/article/2014/12/18/us-mideast-crisis-un-appeal-idUSKBN0JW1UD20141218 (datum van raadpleging: 01.04.2015).

-        X., “Syria profile – Overview”, BBC News, 4 mei 2015, www.bbc.com/news/world-middle-east-14703856 (datum van raadpleging: 12.05.2015).

4.3.5           Overige

-        Momtaz, D., “L’intervention d’humanité de l’OTAN au Kosovo et la règle du non-recours à la force”, International Review of the Red Cross 2000, afl. 837, www.icrc.org/fre/resources/documents/misc/5fzg3n.htm (datum van raadpleging: 26.03.2015).

-        Richter, C., “Pre-emptive Self-Defence, International Law and US Policy”, Dialogue E-journal 2003, vol.1, www.polsis.uq.edu.au/dialogue/vol-1-2-6.pdf, 55-66 (datum van raadpleging: 17.03.2015).

-        X, “US, Partner-nations conduct Humanitarian airdrop in Iraq”, Eurasia Review, 31 augustus 2014, www.eurasiareview.com/31082014-us-partner-nations-conduct-humanitarian-airdrop-iraq/ (datum van raadpleging: 01.04.2015).

-        X., “Palestinian territories profile – Overview”, BBC News, 10 december 2014, www.bbc.com/news/world-middle-east-14630174.

-        X, “Daily Chart: The Middle Eastern mesh”, The Economist, 3 april 2015, www.economist.com/blogs/graphicdetail/2015/04/daily-chart-0 (datum van raadpleging: 19.04.2015).

5              OVERIGE BRONNEN

-        Wet 14 december 1945, B.S., 1 januari 1946.

-        Yearbook of the United Nations 1946-47, New York, United Nations, vol. 1, 991 p.

-        Yearbook of the United Nations 1987, New York, United Nations, vol. 41, 1431 p.

-        International Commission on Intervention and State Sovereignty, “The Responsibility to Protect: Report of the International Commission on Intervention and State Sovereignty”, Ottawa, International Development Research Centre, december 2001.

-        Verklaring van de Russische Minister van Buitenlandse Zaken, Kiev, 22 augustus 2014, http://mid.ru/bdomp/brp_4.nsf/e78a48070f128a7b43256999005bcbb3/8cbbd5bfe558c6e344257d3c003d4df0!OpenDocument (datum van raadpleging: 08.05.2015).

Universiteit of Hogeschool
Master in de Rechten
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Share this on: