Ontwikkeling van een opleidings- en begeleidingsmodule voor portfolio ondernemers

Bjorn Conings
De  crisis  die  de  afgelopen  jaren  over  Europa  heen  waaide,  heeft  ook  in  België  zijn  strepen achtergelaten. Cijfers van  de FOD Economie tonen aan dat er sinds 2009 een algemeen stijgende werkloosheidstendens in België is.Ten  tweede  toont  de  Vlaamse  zakenkrant  ‘De  Tijd’  aan  dat  ook  het  aantal  startende vennootschappen in Vlaanderen een negatieve trend volgt van 2007 tot en met 2013. Multinationals  beslissen  altijd  in  functie  van  hun  eigen  winstcijfer.  Als  het  buitenland  een  betere optie biedt, is er dus  geen garantie  dat zij actief blijven in België.

Ontwikkeling van een opleidings- en begeleidingsmodule voor portfolio ondernemers

De  crisis  die  de  afgelopen  jaren  over  Europa  heen  waaide,  heeft  ook  in  België  zijn  strepen achtergelaten. Cijfers van  de FOD Economie tonen aan dat er sinds 2009 een algemeen stijgende werkloosheidstendens in België is.Ten  tweede  toont  de  Vlaamse  zakenkrant  ‘De  Tijd’  aan  dat  ook  het  aantal  startende vennootschappen in Vlaanderen een negatieve trend volgt van 2007 tot en met 2013. Multinationals  beslissen  altijd  in  functie  van  hun  eigen  winstcijfer.  Als  het  buitenland  een  betere optie biedt, is er dus  geen garantie  dat zij actief blijven in België.  Op deze manier  beïnvloeden zijde  werkloosheid.  Een  oplossing  wordt  aangeboden  door  de  lokale  ondernemers.  Deze  kunnen  via de  invulling  van  meerdere  marktopportuniteiten  [portfolio  ondernemen]  de  tewerkstelling  doen heropleven of verbeteren. Deze studie onderzoekt de manier waarop potentiële portfolio ondernemers hun kwaliteiten kunnen ontwikkelen, dit in het kader van een opleidings- en begeleidingsmodule.Hiervoor behandelen  zowel de literatuurstudie (hoofdstuk 2), als het  praktijkonderzoek (hoofdstuk 3),  dezelfde  onderwerpen.  Er  worden  twee  stromingen  onderzocht:  de  beste  onderwijsvorm  voor ondernemers en de inhoud die een dergelijke module moet bevatten. Ten  eerste  kan  er  geconcludeerd  worden  dat  de  zakelijke  motivatie  een  ondernemer  echt onderscheidt  van  een  portfolio  ondernemer.  Er  zijn  twee  zakelijke  motivaties die  een  ondernemer aanzetten  tot  portfolio  ondernemen:  de exploitatie van  marktopportuniteiten  en  de  ondersteuning van eerdere activiteiten. Ten tweede wordt er vastgesteld welke onderwijsvorm het best past voor een ondernemer. Aan de hand van twee programma’s van VOKA en UNIZO  wordt er  besloten dat een ondernemer het liefst één maal per maand samenkomt. Dit doen ze het liefst in een beperkte groep van ongeveer vijftien deelnemers.  De  beste  manier  om  hiervan  te  leren  is  door  een  combinatie  te  voorzien  van  een theoretische  uiteenzetting  via  een  professionele  spreker  of  expert  en  een  praktijkgerichte uiteenzetting  via  ervaringsuitwisselingen.  De  verschillende  vormen  die  een  ervaringsuitwisseling kan aannemen worden verder besproken in hoofdstuk 3. Ten  derde  worden  de  referenten  besproken.  Hieruit  kan  besloten  worden  dat  een  referent  drie verschillende  vormen  kan  aannemen:  een  professor,  een  ervaringsdeskundige  van  het  te behandelen onderwerp (bijvoorbeeld een  consultant  of  advocaat)  of een vakgerichte trainer (zoals een facilitator of ondernemer).Verder  moet  de  inhoud  van  een  sessie  vooraf,  in  onderling  overleg,  worden  vastgelegd.  Hieraan gekoppeld  moet  een  organisator  ook  rekening  houden  met  de  eisen  van  een  referent  zoals  het aantal  deelnemers  en  de  klasvorm  (kring,  U-vorm  of  andere  mogelijkheden).  Andere  drempels staan vermeld in hoofdstuk 3. Ten  vierde  worden  de  verschillende  eigenschappen  opgesomd  die  een  ondernemer  moet  bezitten om  nieuwe  marktopportuniteiten  te  kunnen  herkennen  (zie  hoofdstuk  3).  Dit  onderzoek  stelt  ook vast dat de naambekendheid van de ondernemer of onderneming hiertoe kan bijdragen.Verder  worden  ook  verschillende  technieken  toegelicht  die  een  ondernemer  helpen  om  een marktopportuniteit  te  herkennen.  Zo  kan  een  ondernemer  meegaan  in  trends  of  kopiëren  van andere sectoren, maar ook andere technieken worden hier aangehaald. Ten  vijfde  wordt  de  verdere  begeleiding  van  ondernemers  besproken.  Het  herkennen  van  een opportuniteit  is  namelijk  niet  voldoende.  Bij  de  exploitatie  ervan  moet  er  rekening  worden gehouden  met verschillende aspecten, onder  meer de  juridische factoren en de juiste strategische marketingkeuze. Via een peterschapsproject worden ondernemers hierin begeleid. Tot  slot  wordt  er  een  voorstel  gedaan  voor  een  opleidings-  en  begeleidingsmodule.  Hierin  komen alle voorgaande aspecten terug en deze worden  samengevat in één module. Dit  is terug te vinden in hoofdstuk 4.

Bibliografie

1.  ArtikelsAncona,  D.G.  &  Caldwell,  D.F.  (1992).  Demography  and  design:  Predictors  of  new  productteam performance. Organization Science, 3, pp. 321-341.Antoncic  &  Hisrich  (2003).  Clarifying  the  intrapreneurship  concept.  Journal  of  Small  Business  and Enterprise Development, Vol.10, pp. 7-24.Ardichvili,  Cardozo  &  Ray  (2003).  A  theory  of  entrepreneurial  opportunity  identification  and development. Journal of Business Venturing, 18, pp. 105-123.Baron,  Robert  A.  (2006).  Opportunity  recognition  as  pattern  recognition:  How  entrepreneurs “connect the dots” to identify new business opportunities. Academy of management, pp. 104-119.Birley, S. & Westhead, P. (1993). A Comparison  of New Businesses Established by ‘Novice’ and ‘Halitual’ Founders in Great Britain. International Small Business Journal, 12, pp. 38-60.Brockhaus, R.H., Hills, G.E., Klandt,  H. &  Welsch, H.P. (Eds.) (2001). Entrepreneurship Education: a Global View. Ashgate, Burlingto, VT.Brown,  V.,  Tumeo,  M.,  Larey,  T.S.  &  Paulus,  P.B.  (1998).  Modelling,  cognitive  interactions  during group brainstorming. Small Group Research, 29, pp. 495-526.Camacho, L.M. & Paulus, P.B. (1995). The rol of social anxiousness in group brainstorming. Journal of Personality and Social Psychology, 68, pp. 1071-1080.Cohen,  S.G.  &  Bailey,  D.E.  (1997).  What  makes  teams  work:  Group  effectiveness  research  from the shop floor to the executive suite. Journal of Management, 23, pp. 239-290.Coleman, J. (1988). Social capital in the creation of human capital.American  Journal of Sociology, 97, pp. 95–120.Davidsson,  P.  &  Honig,  B.  (2003).  The  role  of  social  and  human  capital  among  nascent entrepreneurs. Journal of Business Venturing, 18(3), pp. 301–332.Dennis,  A.R.  &  Valacich,  J.S.  (1993).  Computer  brainstorms:  More  heads  are  better  than  one. Journal of Applied Psychology, 78, pp. 531-537.De  Koning,  A.  (1999).  Conceptualizing  Opportunity  Recognition  as  a  Socio-Cognitive  Process. Centre for Advanced Studies in Leadership, Stockholm.DeTienne  &  Chandler  (2004).  Opportunity  identification  and  its  role  in  the  entrepreneurial classroom:  a  pedagogical  approach  and  empirical  test.  Academy  of  Management,  Vol.3,  pp.  242-257.Diehl, M. & Stroebe, W. (1987). Productivity loss in brainstorming groups: Toward the solution of a riddle. Journal of Personality and Social Psychology, 53, pp. 497-509.Diehl,  M.  &  Stroebe,  W.  (1991).  Productivity  loss  in  idea-generating  groups:  Tracking  down  the blocking effect. Journal of Personality and Social Psychology, 61, pp. 392-403.Donckels, R. & Dupont B. (1987). Multiple Business Starters. Who? Why? What?.  Journal of Small Business and Entrepreneurship, 5, pp. 48-63.Epstein,  R.  (1985).  Animal  cognition  as  the  praxist  views  it.  Neuroscience  and  Biobehavioral Reviews, 9, pp. 623–630.Europese Commissie (2013).  Entrepreneurship education: A guide for educators. Entrepreneurship and social economy unit.Fiet, J.O. (2001). The theoretical side of teaching entrepreneurship.  Journal  of Business Venturing16 (1), pp. 1–24.Gorman,  G.,  Hanlon,  D.  &  King,  W.  (1997).  Some  research  perspectives  on  entrepreneurship education,  enterprise  education  and  education  for  small  business  management:  a  ten  year literature review. International Small Business Journal, 15 (3), pp. 56–77.Granovetter,  M.  (1973).  The  strength  of  weak  ties.  American  Journal  of  Sociology,  78  (6),  pp. 1360–1380.Granovetter,  M.  (1985).  Economic  action  and  social  structure:  The  problem  of  embeddedness. American Journal of Sociology, 91(3), pp. 481–510.Hills, G.E. (1995). Opportunity recognition by successful entrepreneurs: A pilot study.  Frontiers  of Entrepreneurship Research. Babson College, Wellesley, MA, pp. 103 – 121.Hills, G., Lumpkin, G.T. &  Singh,  R.P. (1997). Opportunity recognition: perceptions and behaviors of entrepreneurs. Frontiers of Entrepreneurship Research. Babson College, Wellesley, MA, pp. 203–218.Katz,  J.A.  (2003).  The  chronology  and  intellectual  trajectory  of  American  entrepreneurship education 1876–1999. Journal of Business Venturing 18 (2), pp. 283–300.Kerr,  N.L.  &  Bruun,  S.E.  (1983).  Dispensability  of  member  effort  and  group  motivation  losses: Free-rider effects. Journal of Personality and Social Psychology, 44, pp. 78-94.Kourilsky, M. L. (1995). Entrepreneurship education: Opportunity in search of curriculum.  Business Education Forum, 50(1).Kramer, M., Kuo, C.L. & Dailey, J.C. (1997). The impact of brainstorming techniques on sebsequent group processes: Beyond generating ideas. Small Group Research, 28, pp. 218-242.Krueger,  N.J.  &  Brazeal,  D.H.  (1994).  Entrepreneurial  potential  and  potential  entrepreneurs. Entrepreneurship Theory Pract., 19, pp. 91–104.Krueger,  N.J.,  Dickson,  P.R.  (1994).  How  believing  in  ourselves  increases  risk  taking:  perceived self-efficacy and opportunity recognition. Decis. Sci., 25, pp. 385–400.Larey,  T.S.  &  Paulus,  P.B.  (1999).  Group  preference  and  convergent  tendencies  in  groups:  A content  analysis  of  group  brainstorming  performance.  Creativity  Research  Journal,  12,  pp.  175-184.Lumpkin, G.T. & Dess, G.G. (1996). Clarifying the entrepreneurial orientation construct and linking it to performance. Academy of Management Review, 21(1), pp. 135–172.Nagasundaram, M. & Dennis, A.R. (1993). When a group is not a group: The cognitive foundation of group idea generation. Small Group Research, 24, pp. 463-489.Nemeth, C.J. (1995). Dissent as driving cognition, attitudes, and judgements.  Social Cognition, 13, pp. 273-291.Offner,  A.K.,  Kramer,  T.J.  &  Winter,  J.P.  (1996).  The  effects  of  facilitation,  recording,  and  pauses on group brainstorming. Small Group Research, 27, pp. 283-298.Oxley, N.L., Dzindolet, M.T. & Paulus, P.B. (1996). The effects of facilitators on the performance of brainstorming groups. Journal of Social Behaviour and Personality, 11, pp. 633-646.Paulus, P.B. & Dzindolet, M.T. (1993). Social influence processes in group brainstorming. Journal of Personality and Social Psychology, 64, pp. 575-586.Paulus,  P.B.,  Dzindolet,  M.T.,  Poletes,  G.  &  Camacho,  L.M.  (1993).  Perception  of  performance  in group brainstorming: The illusion of group productivity.  Personality and Social Psychology Bulletin, 19, pp. 78-89.Paulus,  P.B.,  Larey,  T.S.,  Putman,  V.L.,  Leggett,  K.L.  &  Roland,  E.J.  (1996).  Social  influence process in computer brainstorming. Basic and Applied Social Psychology, 18, pp. 3-14. Paulus,  P.B.  (2000).  Groups,  Teams,  and  Creativity:  The  Creative  Potential  of  Idea-generating Groups. International Association for Applied Psychology, 49(2), pp. 237-262.Peterman,  N.E.,  Kennedy,  J.  (2003).  Enterprise  education:  Influencing  students’  perceptions  of entrepreneurship. Entrepreneurship—Theory and Practice, 28 (2), pp. 129–144.Rasmussen,  E.A.  &  Sorheim,  R.  (2006).  Action-based  entrepreneurship  education.  Technovation,26, pp. 185-194.Shane, S. (1999). Prior knowledge and the discovery of entrepreneurial opportunities.  Organ. Sci.,11 (4), pp. 448 – 469.Shane,  S.  &  Venkataraman,  S.  (2000).  The  Promise  of  Entrepreneurship  as  a  Field  of  Research. The Academy of Management Review, Vol.25, pp. 217-226.Shepherd, D.A., & DeTienne, D.R. (2001). Discovery of opportunities: Anomalies, accumulation and alertness. Frontiers of Entrepreneurship Research, pp. 138 –148. Shepperd,  J.A.  (1993).  Productivity  loss  in  performance  groups:  A  motivation  analysis. Psychological Bulletin, 113, pp. 67-81.Snell,  S.A.  &  Dean,  J.W.  (1992).  Integrated  manufacturing  and  human  resource  management:  A human capital perspective. Academy of Management Journal, 35(3), pp. 467–504.Stasson, M.F. & Bradshaw, S.D. (1995). Explanation of individual-group performance differences: What  sort  of  “bonus”  can  be  gained  through  group  interaction?.  Small  Group  Research,  26,  pp. 296-308.Stroebe, W. & Diehl, M. (1994). Why groups are less effective than their members: On productivity losses in idea-generating groups. European Review of Social Psychology, Vol. 5, pp. 271-303.Torrance,  E.P.  (1980).  Georgia  studies  of  creative  behavior:  A  brief  summary  of  activities  and results. Creativity research: International perspective, pp. 253–271. Ucbasaran  D.  &  Westhead  P.  (2010).  The  Nature  of  Entrepreneurial  Experience,  Business  Failure and Comparative Optimism. Journal of Business Venturing, 25, pp. 541-555.Von  Hippel,  E.  (1994).  ‘‘Sticky  information’’  and  the  locus  of  problem  solving:  implications  for innovation. Manage. Sci., 40 (4), pp. 429 – 439.Ward,  T.B.,  Patterson,  M.J.,  &  Sifonis,  C..  The  role  of  specificity  and  abreaction  in  creative  idea generation. Creative Research Journal.Weinstein,  N.D.  (1980).  Unrealistic  optimism  about  future  life  events.  Journal  of  Personality  and Social Psychology, 39, pp. 806–820.Westhead, P., Ucbasaran, D., & Wright, M. (2003). Differences Between Private Firms Owned By Novice, Serial and Portfolio Entrepreneurs: Implications for Policy Makers and Practioners. Regional Studies, 37.2, pp. 187-200.Wiklund J. & Shepherd D. (2008). Portfolio entrepreneurship. Entrepreneurship : Theory & Practice, 32, pp. 701-725.Winslow, E.K. &  Solomon, G.T. (1993). Entrepreneurs: architects of innovation, paradigm pioneers and change. J. Creat. Behav., 27 (2), pp. 75 – 88.Woods, M. (1979). The brainwriting game. Creativity Network, 5, pp. 7–12.Wright, M., Robbie, K., & Ennew,  C. (1997). Serial Entrepreneurs. British Journal of Management, 8(3), pp. 251-268.2.  Boeken, eindwerken en presentatiesAmabile,  T.M.  (1988).  From  individual  creativity  to  organizational  innovation.  In  Gronhaug,  K.  & Kaufmann,  G.  (Eds.),  Innovation:  A  cross-disciplinary  perspective,  pp.  139–166.  England: Norwegian University Press.Anderson,  N.R.  &  King,  N.  (1993).  Innovation  in  organizations.  In  Cooper,  C.L.  &  Robertson,  I.T. (Eds.),  International  review  of  industrial  and  organizational  psychology,  Vol.  8,  pp.  1-34. Chichester, UK: Wiley.Andrews, F.M. (1979). Scientific productivity. Cambridge, UK: Cambridge University Press.Argote, L., Gruenfeld, D. & Naquin, C. (2000). Group learning in organizations. In Turner, M. (Ed.), Groups at work: Advances in theory and research, pp. 369-411. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.Beuls,  J.  (2012).  Ondernemen  een  nooit  eindigende  succes-story??  [Masterproef].  Universiteit Hasselt, departement bedrijfseconomische wetenschappen.Bundy, W.M. (2002).  Innovation, creativity, and discovery in modern organizations. Westport, CT: Quorum.Casson, M. (1982). The Entrepreneur. Totowa, NJ: Barnes and Noble.Csikszentmihalyi,  M.  &  Sawyer,  K.  (1995).  Creative  insight:  The  social  dimension  of  a  solitary moment.  In  Sternberg,  R.J.  &  Davidson,  J.E.  (Eds.),  The  nature  of  insight,  pp.  329-363. Cambridge, MA: MIT Press.Epstein, R. (1996). Cognition, creativity, and behavior. Westport, CT: Praeger.Epstein, R. (2000). The big book of creative games. New York: McGraw-Hill.Erikson, E. (1980). Identity and the life cycle. New York: W. W. Norton.Fiet,  J.O.,  &  Migliore,  P.J.  (2001).  The testing of  a model  of entrepreneurial discovery  by  aspiring entrepreneurs.  In  Bygrave,  W.D.  et  al.  (Eds.).  Frontiers  of  Entrepreneurship  Research,  pp.  1–12. Babson Park, MA: Center for Entrepreneurial Studies.Forsythe, D. R. (1990). Group dynamics. Belmont, CA: Brooks/Cole.Freeman,  A.,  &  Golden,  B.  (1997).  Why  didn’t  I  think  of  that?  Bizarre  origins  of  ingenious inventions we couldn’t live without. New York: John Wiley & Sons.Getzels, J. (1962). Creativity and Intelligence. Routledge, London.Hackman  ,  J.  R.  (1987).  The  design  of  work  teams.  In  Lorsch,  J.W.  (Ed.),  Handbook  of organizational behavior, pp. 315-342. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.Hill,  K.G.  &  Amabile,  T.M.  (1993).  A  social  psychological  perspective  on  creativity:  Intrinsic motivation  and  creativity  in  the  classroom  and  workplace.  InIsaksen,  S.G.,  Murdock,  M.C., Firestien,  R.L.  &  Treffinger,  D.J.  (Eds.),  Understanding  and  recognizing  creativity:  The  emergence of a discipline, pp. 400-431. Norwoord, NJ: Ablex.Isaksen,  S.G.  (1988).  Educational  implications  of  creativity  research:  An  updated  rationale  for creative  learning.  In  Runco,  M.A.  &  Albert,  R.S.  (Eds.),  Theories  of  creativity,  pp.  167–203. Newbury Park: Sage.Jackson,  S.E.,  May,  K.E.  &  Whitney,  K.  (1995).  Understanding  the  dynamics  of  diversity  in decision-making  teams.  In  Guzzo,  R.A.,  Salas,  E.  &  Associates  (Eds.),  Team  effectiveness  and decision –making in organizations, pp. 204-261. San Francisco: Jossey-Bass.Kay,  C.J.  (1986).  The  Identification  of  Catalysts  Preceding  Decision  Making  as  Described  by Innovators and Entrepreneurs. University of San Francisco.Kim, W.C. & Mauborgne, R. (2005). Blue Ocean Strategy. Harvard Business School.Kirzner, I.M. (1973). Competition and Entrepreneurship. University of Chicago, Chicago, IL.Levine, J. M. & Thompson, L. (1996). Conflict in groups. In Higgins, E.T. & Kruglanski, A.W. (Eds.), Social psychology: Handbook of basic principles, pp. 745-776. New York: The Guilford.McGrath,  R.G.,  &  MacMillan,  I.  (2000).  The  entrepreneurial  mindset:  Strategies  for  continuously creating opportunity in an age of uncertainty. Boston: Harvard Business School.Michalko, M. (2001). Cracking creativity: The secrets of creative genius. Berkeley, CA: Ten Speed.Osborn, A. (1957). Applied imagination. New York: Scribners.Paulus, P.B. (1989). Psychology of group influence. Hillsdale, NJ: Erlbaum.Paulus,  P.B.,  Larey,  T.S.  &  Dzindolet,  M.T.  (2000).  Creativity  in  groups  and  teams.  In  Turner,  M. (Ed.),  Groups  at  work:  Advances  in  theory  and  research,  pp.  319-338.  Hillsdale,  NJ:  Lawrence Erlbaum.Proctor, T. (1995). The essence of management creativity. London: Prentice Hall.Ray, S. & Cardozo, R. (1996). Sensitivity and creativity in entrepreneurial opportunity recognition: a  framework  for  empirical  investigation.  Sixth  Global  Entrepreneurship  Research  Conference, Imperial College, London.Schumpeter, J. (1934). Capitalism, Socialism, and Democracy. New York: Harper & Row.Sekaran,  U.  &  Bougie,  R.  (2010).  Research  Methods  for  Business:  A  Skill  Building  Approach.  New York: Wiley and Sons.Shane,  S.  (2003).  A  general  Theory  of  Entrepreneurship:  The  Individual-opportunity  Nexus. Edward Elgar.Souder, W. E. (1987). Managing new product innovations. Lexington, MA: Lexington.Stevenson,  H.H.,  Roberts,  M.J.  &  Grousbeck,  H.I.  (1985).  New  Business  Ventures  and  the Entrepreneur. Homewood, IL: Irwin.von Oech, R. (1983). A whack on the side of the head. New York: Warner.Vranken, L. & Boussu, K. (2007). Startende ondernemers in Limburg, een tijdsperspectief van twintig jaar [Masterproef].  Universiteit Hasselt, departement bedrijfseconomische wetenschappen.Wallas, G. (1926). The art of thought. London: Jonathan Cape3.  WebsitesAgentschap  ondernemen  (z.d.).  Geraadpleegd  op  12  juli  2013  via http://www.agentschapondernemen.beFlandersDC (z.d.). Geraadpleegd om 4 april 2014 via http://www.flandersdc.be/nlInnovatiecentrum (z.d.). Geraadpleegd op 14 december 2013 via http://www.innovatiecentrum.beOndernemersschool (z.d.). Geraadpleegd op 12 juli 2013 via http://www.ondernemersschool.beOprichtingen  en  stopzettingen  in  Vlaanderen  (2013).  Geraadpleegd  op  3  april  2014  via http://www.tijd.beSubsidies (z.d.). Geraadpleegd op 12 juli 2013 via http://www.vlaanderen.beSyntra (z.d.). Geraadpleegd op 12 juli 2013 via http://www.syntravlaanderen.beUnizo (z.d.). Geraadpleegd op 12 juli 2013 via http://www.unizo.beVDAB (z.d.). Geraadpleegd op 12 juli 2013 via http://www.vdab.beVlerick (z.d.). Geraadpleegd op 12 juli 2013 via http://www.vlerick.comVoka (z.d.). Geraadpleegd op 12 juli 2013 via http://www.voka.be/limburg/Werkloosheidsgraad (2014). Geraadpleegd op 3 april 2014 via economie.fgov.be/

 

Universiteit of Hogeschool
Toegepaste Economische Wetenschappen: Innovatie en Ondernemerschap
Publicatiejaar
2014
Share this on: