Educatief en muzische spel in de kleuterklas over de Eerste Wereldoorlog: 'Mijn naam is Rémi'

Delphine De Hulsters Margot Declercq
Herdenking 14-18 in de kleuterklasIn het kader van hun bachelorproef gingen Margot Declercq en Delphine De Hulsters, twee derdejaarsstudenten aan VIVES Tielt, op zoek naar een zinvolle manier om de Eerste Wereldoorlog in de kleuterklas aan bod te laten komen. Geen simpele opdracht, maar zeker haalbaar.‘Is de Eerste Wereldoorlog een kleuterthema?’ zal rond deze tijd van het jaar wel een veel gestelde vraag zijn in vele leraarskamers in België. Dat onderzochten Margot en Delphine dan ook. Het resultaat? Zeker en vast!

Educatief en muzische spel in de kleuterklas over de Eerste Wereldoorlog: 'Mijn naam is Rémi'

Herdenking 14-18 in de kleuterklas

In het kader van hun bachelorproef gingen Margot Declercq en Delphine De Hulsters, twee derdejaarsstudenten aan VIVES Tielt, op zoek naar een zinvolle manier om de Eerste Wereldoorlog in de kleuterklas aan bod te laten komen. Geen simpele opdracht, maar zeker haalbaar.

‘Is de Eerste Wereldoorlog een kleuterthema?’ zal rond deze tijd van het jaar wel een veel gestelde vraag zijn in vele leraarskamers in België. Dat onderzochten Margot en Delphine dan ook. Het resultaat? Zeker en vast! De kleuters staan ervoor open en weten soms zelf al verassend veel over deze oorlog, het is een thema dat leeft. Evenwel is het geen gemakkelijk en eenvoudig thema. Hoe kan je die Eerste Wereldoorlog nu aanbieden op een speelse, leerrijke,  aanvaardbare en vooral en begrijpbare manier voor kleuters. 

Hiervoor werd een muzisch spelbord ontwikkeld rond een kleuter van hun eigen leeftijd, zes jaar, die leeft in Tielt. Dat is dan ook de plaats waar deze bachelorproef werd uitgevoerd. Rémi, de kleuter, heeft ook een familie, een hond en maakt heel veel mee in Tielt. Hij leert de kleuters via zeven brieven wat meer over verschillende onderwerpen. Deze zijn onder andere ‘eten en drinken’, ‘speelgoed’ maar ook ‘honden’, ‘monumenten’ en ‘de school’. De kleuters leren via leefwereld-gebonden onderwerpen meer over het leven in de Eerste Wereldoorlog. Na ieder verhaal komen een twee tot drietal muzische verwerkingsactiviteiten die de kleuters de opgedane informatie laat verwerken. Dit zijn knutselen, muziek maken, dansen, zingen, …

Een belangrijke factor die de betrokkenheid stimuleert is echter ook ‘de verloren foto.’ Toen Rémi vluchtte uit zijn eerste huis, verloor hij een belangrijke foto van zijn familie. Toen hij hem terugvond was hij kapot. Gedurende het spelbord moeten de kleuters  de stukjes terug verzamelen, door een activiteit goed uit te voeren. Op het einde kunnen ze de ganse foto terug maken.

Rémi neemt de kleuters mee in zijn leefwereld maar maakt steeds een concrete link met hun leefwereld. Het is allemaal heel bevattelijk voor de kleuters . Margot en Delphine merkten dan ook op dat de kleuters hier heel betrokken en geïnteresseerd in waren. Het was zeker een meerwaarde om zo een thema eens aan te brengen in de kleuterklas. Uiteindelijk moet je niet altijd vasthouden aan de klassieke thema’s en mag het best eens uitdagend zijn besluiten ze. Wereldoorlog I in de kleuterklas? ZEKER EN VAST!

Bibliografie

De Geest, J., & De Gryse, P. (1999). Het front in kleur. Brussel: Gemeentekrediet.Jacobs, P. (2013, 11 23). Op het front van de kunst. de standaard.Langley, A., & Langley, N. (2012). De grote oorlog voor kleine kinderen. Leuven: Davidsfonds uitgeverij.Lanoye, T. (2005). De meeste gedichten. Amsterdam: Prometheus.Martini, A. (sd). Picasso en het kubisme. Alphen: Atrium.Barend Van Heusden, E. c. (2013, oktober 1). Cultuur in de spiegel vlaanderen en Nederland. Groningen.Adriaansens, I. (2009). Odon: oorlogsdagboek van een ijzerfrontsoldaat. Tielt: Lannoo.Chielens, W. (2006). De kijkkast van Kobe. Hasselt: Clavis.Fonds Mercator . (/). Avant-garde in Rusland 1900-1935. /: /.Rudi Ailiet, B. D. (1998). Kunstenaars uit het Tieltse. Tielt : Lannoo.Sabam Belgium. (2002). Kunst in ballingschap. /: /.Fonds Mercator . (/). Avant-garde in Rusland 1900-1935. /: /.Schaepdrijver, S. D. (2013). De Groote oorlog: het koninkrijk België tijdens de Eerste Wereldoorlog. Antwerpen: Atlas Contact.Definitie en memorie van toelichting. (sd). Opgeroepen op 02 04, 2014, van herinneringseducatie: http://www.herinneringseducatie.be/DefinitieMemorievanToelichting/tabid… treurende vrouwen. (sd). Opgeroepen op 05 06, 2014, van wereldoorlog1418: http://www.wereldoorlog1418.nl/oorlogsmonumenten-pietas/index.htmlTielt HK AOK 4 in foto's. (sd). Opgeroepen op 05 15, 2014, van eerstewereldoorlog-2014-2018.nl: http://www.eerstewereldoorlog-2014-2018.nl/thread-1949.htmlDe eerste wereldoorlog in 1914- 1918. (sd). Opgeroepen op 02 24, 2014, van Wereldoorlog1818: http://www.wereldoorlog1418.nlForum Eerste Wereldoorlog. (sd). Opgeroepen op 05 02, 2014, van forumeerstewereldoorlog.nl: http://forumeerstewereldoorlog.nl/viewtopic.php?p=278281Geschiedenis 24. (sd). Opgeroepen op 02 14, 2013, van Geschiedenis 24: http://www.geschiedenis24.nl/nieuws/2008/november/Liedjes-uit-de-Eerste… modernisme: Otto Dix. (sd). Opgeroepen op 02 15, 2014, van Kunst modernisme: http://kunst-modernisme.blogspot.be/2013/07/otto-dix.html(sd). Opgeroepen op 05 12, 2014, van Standbeelden: http://www.standbeelden.be/standbeeld/2582(sd). Opgeroepen op 05 1, 2014, van albhistory: http://www.ablhistoryforum.be/viewtopic.php?f=58&t=1269Cobrakunst. (sd). Opgeroepen op 04 30, 2014, van Cobra: http://cobra.be/cm/cobra/kunst/1.1793008Groote oorlog voor kleine helden. (sd). Opgeroepen op 02 25, 2014, van Davidsfonds: http://www.davidsfonds.be/publisher/edition/detail.phtml?id=2956BP ‘Kunst als hefboom voor herinneringseducatie’ Margot Declercq & Delphine De Hulsters70Kleurplaten Eerste Wereldoorlog. (sd). Opgeroepen op 02 16, 2014, van Schoolplaten.com: http://www.schoolplaten.com/kleurplaten-eerste-wereldoorlog-c453.htmlKu… aan het WOI front. (sd). Opgeroepen op 02 23, 2014, van Historien: http://www.historien.nl/kunstenaars-aan-het-wo1-front/Monumenten WOI. (sd). Opgeroepen op 05 24, 2014, van Marialoop.be: http://www.marialoop.be/monu.htmlOorlogsmonumenten Adinkerke. (sd). Opgeroepen op 05 16, 2014, van tracesofwar: http://nl.tracesofwar.com/artikel/23942/Oorlogsmonument-Adinkerke.htmWe… en de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog. (sd). Opgeroepen op 04 26, 2014, van wo1.be: http://www.wo1.be/nl/geschiedenis/gastbijdragen/militaire-en-burgerlijk…. (sd). Opgeroepen op 02 20, 2014, van Laurentii.be: http://www.laurentii.be/WO1.htmLauterslager, P. (sd). Opgeroepen op 03 25, 2014, van Canonsociaalwerk.be: http://www.canonsociaalwerk.be/1923_wagenbaan/Lauteslager.pdfOorlog in woord en beeld wereldoorlog 1. (sd). Opgeroepen op 02 05, 2014, van Youtube: http://www.youtube.com/watch?v=thZ0ZacKMVQavant-garde. (sd). Opgeroepen op februari 15, 2014, van Wikipedia: www.wikipedia/avant-garder.becultuureducatie . (sd). Opgeroepen op februari 19, 2014, van canoncultuur: www.canoncultuur.beHuuf, J. (sd). Lili Marleen – mooiste liefdeslied aller tijden. Opgeroepen op februari 19, 2014, van verbond Vos: http://vosnet.org/lili-marleen-mooiste-liefdeslied-aller-tijdenkunst in oorlogstijd . (sd). Opgeroepen op februari 19, 2014, van van amateurkunsten: http://www.wak.be/24Last post. (sd). Opgeroepen op februari 19, 2014, van vijde line : http://www.vijfdelinie.be/historiek/M_frame_historiek_last_post.htmMons…, D. (2006, november 30). Kunsteducatie in de meest zuivere vorm is een van de meest essentiële processen die het leven aangaan. (r. S. Goot, Interviewer)Agenda 2014-18. (sd). Opgeroepen op 02 04, 2014, van be14-18: http://www.be14-18.be/nl/evenementen/agendaHandleiding leerkracht. (sd). Opgeroepen op 02 03, 2014, van 1418herdacht: http://www.1418herdacht.be/nl/project/kinderen in bezet gebied. (sd). Opgeroepen op februari 8, 2014, van Meetjesland : http://meetjesland.kindereninbezetgebied.be/galerij. (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van national geographic: https://www.nationalgeographic.nl/fotografie/foto/menenpoortloopfiets kleurplaten . (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van loopfietsen : https://www.loopfietsen.nl/kleurplaten/Menenpoort in Ieper krijgt opknapbeurt. (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van msn: Menenpoort in Ieper krijgt opknapbeurtmobilisatie . (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van canon van moederdijk : http://canonvanmoerdijk.nl/mobilisatie/over gevoelens. (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van gls de driehoek: http://www.glsdedriehoek.be/over-gevoelensBP ‘Kunst als hefboom voor herinneringseducatie’ Margot Declercq & Delphine De Hulsters71sociale talenten . (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van sociale talenten : http://www.albertschweitzer.net/sociale_talenten.htmDepartement onderwijs. (sd). muzische vorming. Opgeroepen op februari 10, 2014, van leertuin: www.leertuin.be/menu.../muzische%20vorming/muzische_vorming.pdfsta boven pesten . (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van sta boven pesten : http://stabovenpesten.webklik.nl/page/verschil-tussen-plagen-en-pestens… Mechelen plakbrief. (sd). Opgeroepen op april 17, 2014, van stadarchief: http://stadsarchief.mechelen.be/nl/press/index.htmlReynebeau, M. (2014, 01 18). Oorlog, zoals die altijd al werd verteld. De standaard.http://kw.knack.be/west-vlaanderen/nieuws/algemeen/samenleving/eerste-w… 34, jaargang 34 /). kunst in de Eerste Wereldoorlog. Vlaanderen , pp. 205-213.Steunpunt diversiteit en leren i.o.v. proeftuinen . (/). rapporteren . zie wat ik kan?, /.Hove, J. V. (2013, oktober 19). De tedere tovenaar. De Standaard, p. /.Hove, J. V. (2013, november 08). Luizen, ratten en bommen. De Standaard, p. /.Hove, J. V. (2013, maart 03). Voor een betere wereld. De Standaard, p. /.Jacobs, P. (2013, november 23). Op het front van de kunst. De Standaard, p. /.Keymeulen, K. V. (2013, maart 09). Kleurrijke kunst vol optimisme . De Standaard, p. /.Kock, C. D. (2014, januari 30). Ik ben een kosmopoliet . De Standaard, p. /.onbekend. (2012, juni 01). '1917' doet alle fronten aan. De Standaard, p. /.Reynebeau, M. (2013, oktober 31). De heldinnen van het thuisfront . De Standaard, p. /.Reynebeau, M. (2014, 01 18). Oorlog, zoals die altijd al werd verteld. De standaard.Vantyghem, P. (2013, oktober 31). Diepe smart in het soldatenhart. De Standaard, p. /.Dekeyzer, B. (2010). Education through art. Kunst- en cultuureducatie als motor van leren. Garant uitgevers.Van Panhuis, F. (2005, 08 31). Autonome kunsteducatie in geïntegreerd curriculum voor voortgezet onderwijs.(sd). Opgeroepen op 05 26, 2014, van Farm8.staticflickr.com: http://farm8.staticflickr.com/7333/9100986331_c364bd28b3_b.jpg(sd). Opgeroepen op 05 06, 2014, van l2.yimg.com: http://l2.yimg.com/sk/3770/9103981872_53126565d1_b.jpg(sd). Opgeroepen op 05 03, 2014, van farm.staticflickr.com: http://farm3.staticflickr.com/2890/9103981290_48120b4697_b.jpgBelevings…. (sd). Opgeroepen op 05 13, 2014, van Tielt.be: http://www.tielt.be/site/Toerisme/BelevingsruimteTieltinWOI.aspxCher Ami. Cher ami. http://www.wereldoorlog1418.nl/oorlogsnieuws/images/cher-ami.jpg.Dodenr… Belgische militairen. (sd). Opgeroepen op 03 25, 2014, van inflandersfield.be: http://www.inflandersfields.be/nl/woi-in-vlaanderen/dodenregister/belgi… ‘Kunst als hefboom voor herinneringseducatie’ Margot Declercq & Delphine De Hulsters72farm4. (sd). Opgeroepen op 05 23, 2014, van farm4.staticflickr: http://farm4.staticflickr.com/3739/9103981748_f91bf827af_b.jpgKinderen tijdens WOI. (sd). Opgeroepen op 05 06, 2014, van HetdagelijkseleventijdensWOI: http://hetdagelijksleventijdenswoi.weebly.com/groep-5-kinderen-tijdens-…- The mule track. (sd). Opgeroepen op 02 15, 2014, van Spartacus-educational.com: http://spartacus-educational.com/ARTnashmules.jpgPiëta's treurende vrouwen. (sd). Opgeroepen op 05 06, 2014, van wereldoorlog1418: http://www.wereldoorlog1418.nl/oorlogsmonumenten-pietas/index.htmlWOI. (sd). Opgeroepen op 05 26, 2014, van Inventaris.onroerenderfgoed.be: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/woi/relict/149

Universiteit of Hogeschool
Kleuteronderwijs
Publicatiejaar
2014
Deel deze scriptie