Zorgverlening bij een traumatische geboorte: de ervaringen van moeders en vaders met een prematuur geboren baby in de Neonatale Intensieve Zorg

Cindy Sabbe
Bij een traumatische bevalling, zoals een premature bevalling, komen vaak verschillende gevoelens kijken. Deze gevoelens kunnen de betrokkenheid bij de zorg en de relatie met de verpleegkundigen beïnvloeden. Voor ouders is het belangrijk dat ze gezien worden als de primaire zorgverlener voor het kind en dat ze gerespecteerd worden. Doordat de ouders al zeer vroeg gescheiden worden van de baby kan dit voor de ouders allerlei vragen oproepen in verband met de hechting tussen de ouders en het kind. Daar een premature bevalling heel wat gevoelens met zich mee brengt, ervaren ouders dit als een emotionele rollercoaster. Daarnaast ervaren moeders de opname van hun kind in de Neonatale Intensieve Zorg anders dan vaders. Dit betekent dat vaders en moeders op een verschillende manier kunnen omgaan met de vroeggeboorte van hun kind. Tenslotte is het belangrijk dat de Neonatale Intensieve Zorg en de context van de ouders, de ouders ondersteunen tijdens deze ingrijpende gebeurtenis.

From a tiny spark may burst a mighty flame

Als je als ouder een kindje verwacht, ben je dolgelukkig en denk je al na over hoe je kindje eruit zal zien. Als het moment dan eindelijk is aangebroken dat je je kindje in je armen kan houden, komen er verscheidene emoties los. Je wilt dan ook enorm graag je kindje tonen aan je familie en vrienden. Maar niet voor alle ouders loopt dit zoals verwacht.

Zo bevallen een aantal moeders te vroeg, waardoor hun baby nog niet voldoende ontwikkeld is. Dit wil zeggen dat ze een tijdje in het ziekenhuis moeten verblijven en meer specifiek in de Neonatale Intensieve Zorg. Ze kunnen hun kindje maar even vasthouden vooraleer ze het terug in de couveuse moeten leggen, waardoor ze hun kindje niet kunnen voorstellen aan iedereen.

Premature bevallingen

Wanneer een baby geboren wordt vóór de 37ste zwangerschapsweek, spreekt men over een premature bevalling. Doordat dit een zwangerschapscomplicatie is en er mogelijks een levensbedreigende situatie ontstaat voor de baby en/of de moeder, ervaren moeders en vaders dit als een traumatische bevalling.

Emotionele rollercoaster

Wanneer een baby prematuur geboren is, wekt dit bij de ouders verschillende gevoelens op. Ze zijn opgetogen omdat hun baby geboren is, maar ook verdrietig omdat ze niet zeker zijn wat de toekomst zal brengen.

Hechting tussen ouders en baby

Wanneer een baby prematuur geboren wordt, krijgt hij veel prikkels door de ziekenhuisomgeving, zoals de geluiden van de verschillende toestellen. Maar doordat moeders en vaders de kans krijgen om te kangoeroeën met hun kind, kan de hechting gestimuleerd worden. Vaders ervaren hun tijd in de Neonatale Intensieve Zorg eerder als start van een relatie met hun kind, terwijl moeders dit eerder als hulpeloosheid ervaren. Moeders zijn eerder terughoudend uit angst dat hun kind zal overlijden.

Ervaringen van moeders en vaders

Tenslotte zijn er ook verschillen tussen vaders en moeders en hoe deze de opname in de Neonatale Intensieve Zorg ervaren. Vaders kunnen bijvoorbeeld veel hebben aan de steun van verpleegkundigen, terwijl moeders meer hebben aan de steun die ze krijgen van hun partner. Daarnaast voelen vaders zich eerder als een toeschouwer en hebben ze weinig controle over hun emoties wanneer ze hun baby voor het eerst zien. Ook zijn er verschillen aanwezig op vlak van ouderschap. Moeders ervaren meer controle en verantwoordelijkheid en hebben meer bevestiging nodig. Terwijl vaders gemakkelijk de zorg kunnen overlaten aan de verpleegkundigen zodat ze een balans vinden tussen werk en familie.

Dit alles wil dus zeggen dat ouders nood hebben aan psychologische begeleiding. Het is heel belangrijk om een eerlijk, zorgzaam en steunend gesprek aan te gaan met de ouders. Hierdoor wordt stilgestaan bij de gevoelens van zowel de moeders als de vaders en wordt informatie aan hen gegeven. Ouders vinden het dan ook heel belangrijk om geïnformeerd te worden over de oorzaken en gevolgen van de vroeggeboorte.

De ouders kunnen hun prematuur geboren baby niet in hun armen houden, terwijl ze dit wel graag zouden willen. Ouders krijgen vaak te horen dat de toekomst onzeker is en dat ze niet weten of hun kindje het zal halen. Als ouder zou je je dit niet kunnen voorstellen, terwijl dit voor sommige ouders heel reëel is.

Bibliografie

Aliabadi, F., Kamali, M., Borimnejad, L., Rassafiani, M., Rasti, M., Shafaroodi, N., … Askari Kachoosangi, R. (2014). Parental self-support: A study of parents’ confront strategy when giving birth to premature infants. Medical Journal of the Islamic Republic of Iran28(82). Geraadpleegd van https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4301256/

Arnold, L., Sawyer, A., Rabe, H., Abbott, J., Gyte, G., Duley, L., Ayers, S., & Very Preterm

Birth Qualitative Collaborative Group. (2013). Parent's first moments with their very preterm babies: a qualitative study. BMJ Open, 3(4), 1-7. doi:10.1136/bmjopen-2012-002487

Authentic Dialogue and ethical behavior. (2017, 27 December). Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://phdessay.com/authentic-dialogue-and-ethical-behavior-2/

Blencowe, H., Cousens, S., Chou, D., Oestergaard, M., Say, L., Moller, A. B., Kinney, M., & Lawn, J. (2013). Born Too Soon: The global epidemiology of 15 million preterm births. Reproductive Health, 1O(1), 1-14. doi:10.1186/1742-4755-10-S1-S2

Booth, N. (2011). Becoming a parent to an infant requiting neonatal intensive care. Geraadpleegd van http://researchonline.ljmu.ac.uk/6095/1/549428.pdf

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa

Business Jargons. (2016, 9 juli). What are the Psychological Factors Influencing Consumer Behavior? . Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://businessjargons.com/psychological-factors-influencing-consumer-…

Busse, M., Stromgren, K., Thorngate, L., & Thomas, K. A. (2013). Parent responses to Stress: PROMIS in the NICU. Critical Care nurse, 33, 52-60. doi:10.4037/ccn2013715

Cammu, H. (2009). Broos aan de start: prematuur geboren. Geraadpleegd van http://www.vvoc.be/doc/Broos%20aan%20de%20start.pdf

Crommar, C. (2018). Nieuw boek voor vaders (Herz. ed.). Antwerpen, Belgium: Garant.

Dadkhahtehrani, T., Eskandari, N., Khalajinia, Z., & Ahmari-Tehran, H. (2018). Experiences of fathers with inpatient premature neonates: Phenomenological interpretative analysis. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 23, 71-78. doi:10.4103/ijnmr.IJNMR_21_17

Data preparatie. (2016, 1 april). Geraadpleegd 9 juni 2019, van http://www.datamining4u.nl/data-preparatie.php

Davis, D. L., & Tesler Stein, M. (2004). Parenting Your Premature Baby and Child: The Emotional Journey. Geraadpleegd van https://books.google.be/books?id=MqiApdP8FP4C&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

de Larivière, M. (Red.). (z.d.). Mijn verblijf op NICU, een dapper begin. Amsterdam: Mercis bv.

Demeyer, J. (2009-2010). Inventarisatie van de noden en behoeften van ouders van vroeggeboren baby's. Geraadpleegd van https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/460/263/RUG01-001460263_2011_000…

Devlieger, R., Martens, E., Martens, G., Van Mol, C., Cammu, H., & Vzw Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie (SPE). (2017). Perinatale activiteiten in Vlaanderen 2016. Geraadpleegd van https://www.zorg-en-gezondheid.be/sites/default/files/atoms/files/SPE-jaarverslag%202016.pdf

Dutta, S., Mahajan, R., Kagrawal, S., Nehra, R., & Narang, A. (2016). Stress in Fathers of Premature Newborns Admitted in a Neonatal Intensive Care Unit. Indian Pediatrics53, 311–313. Geraadpleegd van https://www.indianpediatrics.net/apr2016/311.pdf

Encyclo.nl. (z.d.). Encyclopedie - Nederlandstalig. Geraadpleegd 7 juni 2019, van https://www.encyclo.nl/

Ethisch comité . (2015, 30 maart). Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://www.uza.be/ethisch-comite

European Foundation for the Care of Newborn Infants (EFCNI). (2009-2010). Too Little, Too Late: Why Europe should do more for preterm infants. Geraadpleegd van http://www.efcni.org/fileadmin/Daten/Web/Brochures_Reports_Factsheets_Position_Papers/benchmarking_report/EFCNI_report_light_copyright.pdf

Fegran, L., & Hesleth, S. (2009). The parent–nurse relationship in the neonatal intensive care unit context – closeness and emotional involvement. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 23, 667-673. doi:10.1111/j.1471-6712.2008.00659.x

Fernandes, N. G. V., & Silva, E. M. B. (2015). Parent's experience during the hospitalization of the preterm infant. Revista de Enfermagem Referência, 4, 107-115. doi:10.12707/RIV14032

Finoulst, M., Kind en Gezin, & Vlaamse Vereniging voor Ouders van Couveusekinderen (VVOC). (2010). Te vroeg geboren: Groeiboekje voor ouders van premature kinderen.. Geraadpleegd van https://www.kindengezin.be/img/groeiboekjeNEW.pdf

Flacking, R., Lehtonen, L., Thomson, G., Axelin, A., Ahlqvist, S., Hall Moran, V., Ewald, U., Dykes, F., & The SCENE group. (2012). Closeness and separation in neonatal intensive care. Acta Paediatrica, 101, 1032-1037. doi:10.1111/j.1651-2227.2012.02787;x

Ghadery-Sefat, A., Abdeyazdan, Z., Badiee, Z., & Zargham-Boroujeni, A. (2016). Relationship between parent-infant attachment and parental satisfaction with supportive nursing care. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 21(1), 71-76. doi:10.4103/1735-9066.174756

Hagen, I. H., Iversen, V. C., & Svindseth, M. F. (2016). Differences and similarities between mothers and fathers of premature children: a qualitative study of parents’ coping experiences in a neonatal intensive care unit. BMC Pediatrics16(1). https://doi.org/10.1186/s12887-016-0631-9

Hall, S., Ryan, D. ., Beatty, J., & Grubbs, L. (2015). Recommendations for peer-to-peer support for NICU parents. Journal of Perinatology35(1), 9–13. https://doi.org/10.1038/jp.2015.143

Ireland, J., Khashu, M., Cescutti-Butler, L., van Teijlingen, E., & Hewitt-Taylor, J. (2016). Experiences of fathers with babies admitted to neonatal care units:A review of the literature. Journal of Neonatal Nursing22(4), 171–176. Geraadpleegd van http://eprints.bournemouth.ac.uk/24795/1/Ireland%20NICUdads%20proof%20r…

Kadivar, M., & Mozafarinia, S., (2013). Supporting Fathers in a NICU: Effects of the HUG Your Baby Program on Fathers’ Understanding of Preterm Infant Behavior. The Journal of Perinatal Education22(2), 113–119. https://doi.org/10.1891/1058-1243.22.2.113

Mortelmans, D. (2013). Handboek kwalitatieve onderzoeksmethoden (Herz. ed.). Leuven, België: Acco.

Mosher, S. L. (2018). Care Coordination in the NICU: Implementing Family-Centered Nursing Care for Optimal Outcomes. Geraadpleegd van https://books.google.be/books?id=HhZZDwAAQBAJ&pg=PA51&lpg=PA51&dq=partner+mother+support+NICU&source=bl&ots=virHU3whge&sig=ACfU3U10TWc2tb5iMedsze_l3fTYRHfcMg&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwi20ObvibriAhVHZVAKHd1TARUQ6AEwDHoECAgQAQ#v=onepage&q=partner&f=false

Mundy, C. A. (2010). Assessment of Family Needs in Neonatal Intensive Care Units. American Journal of Critical Care19(2), 156-163. doi:10.4037/ajcc2010130

Neckebroeck, C., Vanderstraeten, I., & Verhaeghe, M. (2015). Onderzoeksvaardigheden: Voor onderwijs, zorg en welzijn. Antwerpen: De Boeck.

Neonatale Intensieve Zorg. (2017). Studentenbrochure [Brochure]. Geraadpleegd op 10 april 2018, van https://www.uzgent.be/nl/home/Lists/PDFs%20Opleiding/Neonatale-intensieve-zorg.pdf

Neonatologie UZ Leuven. (z.d.). Ontwikkelingsgerichte zorg: zorg op maat van jullie baby [brochure]. Geraadpleegd 14 april 2018, van https://www.uzleuven.be/files/Neonatologie/Patientenzorg/comfortverpleging.pdf

Newnham, C., & Milgrom, J. (2019, 22 maart). Dads: premature birth and premature babies. Geraadpleegd 26 mei 2019, van https://raisingchildren.net.au/pregnancy/premature-birth/premature-labo…

Obeidat, H. M., Bond, E. A., & Callister, L. C. (2009). The Parental Experience of Having an Infant in the Newborn Intensive Care Unit. The Journal of Perinatal Education, 18(3), 23-29. doi:10.1624/105812409X461199

Oei, ik groei. (2018, 3 december). À terme - Zwanger ABC. Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://www.oeiikgroei.nl/abc/a-terme/

Onderzoekseenheden (onderzoekseenheid). (z.d.). Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://hulpbijonderzoek.nl/online-woordenboek/onderzoekseenheden/

Poppe, L. (z.d.). Wat is een brus. Geraadpleegd op 16 juli 2019, van http://www.broersenzussen.be/wegwijs/definitie-brus/

Preedy, V. R., & Watson, R. R. (1970, 1 januari). Psychological Functioning. Geraadpleegd 7 juni 2019, van https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-0-387-78665-0_…

Psychological trauma. (z.d.). Geraadpleegd 7 juni 2019, van https://www.sciencedaily.com/terms/psychological_trauma.htm

Raisingchildren.net.au. (2019, 25 maart). Premature babies: eight tips for family and friends. Geraadpleegd 30 mei 2019, van https://raisingchildren.net.au/newborns/premature-babies/neonatal-inten…

Russell, G., Sawyer, A., Rabe, H., Abbott, J., Gyte, G., Duley, L., & Ayers, S. (2014). Parents’ views on care of their very premature babies in neonatal intensive care units: a qualitative study. BMC Pediatrics14(1). https://doi.org/10.1186/1471-2431-14-230

Spinelli, M., Frigerio, A., Montali, L., Fasolo, M., Spada, M. S., & Mangili, G. (2016). 'I still have difficulties feeling like a mother': The transition to motherhood of preterm infants mothers. Psychology & Health31(2), 184-204. doi:10.1080/08870446.2015.1088015

Upton, J. (1970, 1 januari). Psychosocial Factors. Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-1-4419-1005-9_…

UZ Gent. (2018c, maart). Broers en zussen op Neonatale Intensieve Zorgen [Brochure]. Geraadpleegd op 16 november 2018, van https://www.uzgent.be//nl/home/Lists/PDFs%20patienteninformatiefolders/Broers-en-zussen-op-Neonatale-intensieve-zorg.pdf

UZ Gent. (2018d, 23 oktober). Folders voor patiënten. Geraadpleegd op 16 november 2018, van https://www.uzgent.be/nl/zorgaanbod/mdspecialismen/neonatologie/Paginas/folders-voor-patienten.aspx

UZ Gent. (2018e, 16 november). Neonatale intensieve zorg opent nieuwe ouderlounge. Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://www.uzgent.be/nl/actueel/nieuws/Paginas/opening-ouderlounge-neo…

UZ Gent. (2018a, 23 oktober). Ondersteuning aan familie. Geraadpleegd op 16 november 2018, van https://www.uzgent.be/nl/zorgaanbod/mdspecialismen/neonatologie/Paginas/ondersteuning-aan-familie.aspx

UZ Gent. (2018b, mei). Praktische informatie voor ouders. Geraadpleegd op 16 november 2018, van https://www.uzgent.be//nl/home/Lists/PDFs%20patienteninformatiefolders/…

UZ Gent. (2013, november). Sociale dienst voor patiënten van het Kinderziekenhuis en de dienst Neonatologie [Brochure]. Geraadpleegd op 16 november 2018, van https://www.uzgent.be//nl/home/Lists/PDFs%20patienteninformatiefolders/Sociale-dienst-KZH.pdf

Valizadeh, L., Zamanzadeh, V., Akbarbegloo, M., & Sayadi, L. (2012). Importance and Availability of Nursing Support for Mothers in NICU: A Comparison of Opinions of Iranian Mothers and Nurses. Iran J Pediatr22(2), 191–196.

van der Pal, S. M., & Walther, F. J. (2008). Ervaringen met ontwikkelingsgerichte zorg voor te vroeg geboren kinderen in een Nederlandse setting. Tijdschrift Kindergeneeskunde76(4), 165–171. Geraadpleegd van https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2FBF03078199.pdf

Verhaest, Y., Vliegen, N., Luyten, P., Vanhole, C., & Naulaers, G. (2009). Nood aan psychologische begeleiding bij vroeggeboorte, een miskend multitrauma in de kiem van het ouderschap. Tijdschrift Klinische Psychologie, 39, 12-18. Geraadpleegd van http://www.vvoc.be/doc/artikel_verhaest_et_al.pdf

Veronez, M., Alves Barbosa Borghesan, N., Aparecida Martins corrêa, D., & Harumi Higarashi, I. (2017). Experience of mothers of premature babies from birth to discharge: notes of field journals. Revista Gaúcha de Enfermagem38(2). https://doi.org/10.1590/1983-1447.2017.02.60911

Wat is een lactatiekundige. (z.d.). Geraadpleegd 9 juni 2019, van https://www.minime.nl/artikelen/612/wat-is-een-lactatiekundige

Whittington, C. Y. (2010). Parental perceptions of touch between parents and infants in the neonatal intensive care unit. Geraadpleegd van https://lib.dr.iastate.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2273&context=etd

Wielenga, J. (2007). Ontwikkelingsgerichte zorg op de IC Neonatologie. Nederlands Tijdschrift Voor Evidence Based Practice5, 146–149. https://doi.org/10.1007/BF03071215

World Health Organization. (2003). Kangaroo mother care: A practical guide. Geraadpleegd van http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/42587/9241590351.pdf;js…

Universiteit of Hogeschool
Toegepaste Psychologie
Publicatiejaar
2019
Promotor(en)
Sigrid Bosteels
Kernwoorden
Share this on: