Eten & drinken, van dagelijkse kost tot partie plezier

Karen Luyckx Heidi Luyckx
Een thesis van Heidi Luyckx, stadsgids, afgestudeerd (school)jaar 2017-2018 met een zeer verrassende inhoud voor een niet alledaags publiek.

Over Voedsel in Antwerpen, een rondleiding voor kinderen rond 10 jaar, Stadsgids Heidi Luyckx

impressieHet schooljaar 2017-2018 is afgelopen. De lichting stadsgidsen die het tot het einde heeft volgehouden, heeft ondertussen de badge ontvangen en een deel van hen zijn al officieel als gids aan het werk.

Het waren moeilijke, maar boeiende jaren... al zeg ik dit als toeschouwer. Ik mocht van op de "eerste tribune" mee beleven dat de opleiding veel energie en wilskracht eiste, maar het verschil tussen een echte stadsgids en een hobbyist valt meteen op wanneer je beiden aan het woord laat.

Ik laat jullie toe om het Woord vooraf, het Woord van dank en tenslotte ook de keuzebepaling van de thesis van Heidi Luyckx, afgestudeerd stadsgids in het (school-)jaar 2017/2018, te kunnen doornemen. Uiteraard is de thesis zelf en -zoveel meer nog- de rondgang in Antwerpen zeer verrassend en allesbehalve saai te noemen. Kan jij een bende tieners gedurende uren door de stad loodsen en geboeid laten luisteren bij iedere halte die je inlast? Verdringen ze zich om zo dicht mogelijk bij je te staan om zeker niks te missen? Weinigen zullen het haar nadoen... en voorlopig houdt ze het bij die ene rondgang van enkele maanden geleden. Die ene groep, die de primeur hadden hierbij aanwezig te mogen zijn, heeft echt een unieke kant van Antwerpen te zien en te proeven gekregen, Dat zij ervan genoten hadden, was te merken aan de vele complimentjes achteraf.

Laat ons een tipje van de sluier oplichten en overgaan tot het lezen van de woorden vooraf en de inleiding...meer kan en mag ik ook niet prijsgeven, het is immers niet van mijn hand!

Ik wens jullie veel leesplezier en ik hoop dat jullie zelf ook eens de kans zullen krijgen, te kunnen genieten van deze plezierige rondgang, onder begeleiding van stadsgids Heidi Luyckx. Per kind worden één of twee begeleiders toegelaten...

Keuze van onderwerp Voeding hebben we dagelijks nodig. Dat maakt dat mensen vaak met voeding bezig zijn. Afhankelijk van de voeding en de hoeveelheid, besteden ze hieraan toch dagelijks aardig wat tijd. Inkopen doen, de bereiding, tafel dekken, eten, verteren, afwassen, conserveren. Meer en meer mensen proberen terug een beetje zelfvoorzienend te zijn en telen groenten en fruit in hun eigen tuin, op hun terras of via gemeenschappelijke projecten. Vegetarisme en veganisme kennen een enorme succes, mensen denken meer en meer na over de impact van hun eetgewoontes op het klimaat. Zo zijn we ook bewuster van de verpakking van onze voeding, hoe ons voedsel verwerkt en getransporteerd wordt, waar het vandaan komt, hoe/of het behandeld is met pesticiden, insecticiden, hormonen, … De schandalen in de voedingsindustrie, en zeker in de vleesindustrie, laten niemand onberoerd; dioxine-kippen, gestresseerde varkens, mishandelde runderen, … of ponyvlees in lasagne, hondenvlees uit China. Sinaasappels uit Zuid-Afrika, asperges uit Chili, appels uit Nieuw-Zeeland, hoeft dit nu echt van zo ver te komen? Wat is er mis met seizoensgroenten uit eigen streek? Als we gaan uit eten, verwachten we toch ook meer en meer dat de chef met verse eigen producten werkt. Het is zo heerlijk om te kuieren over de plaatselijke markt, te genieten van de lokale en artisanale producten. Mensen kiezen steeds vaker voor ambachtelijke bereidingen, zowel voor eten als voor drinken. We kiezen ervoor om in onze vrije tijd uitgebreid te koken, getuigen de vele kookprogramma’s en -zenders. Wat vroeger de dagelijkse taak van de huisvrouw was, is vandaag een familie- of vriendenaangelegenheid. Het aanbod van workshops over het plukken van wilde kruiden, veganistische gerechten, of oosterse koken groeit flink. Ieder weekend kan je wel naar een foodtruck-festival of een ander soort culinair evenement. Voeding wordt ook vaker een spektakel waar het publiek als slotact mag proeven. Een goed muziekfestival zal de dag van vandaag niet alleen een frietkot en hamburgerkraam uitnodigen om aan de behoeften van de hongerige feestvierders te voldoen, daar nemen zij al lang geen genoegen meer mee. En pintjes uit plastic wegwerpbekers is gewoon vandaag ‘not done’. De soorten bier, of gin, die tegenwoordig op ambachtelijke wijze gemaakt worden, vinden steeds makkelijker hun weg naar het lustige publiek. Zelfs in de grote supermarkten stijgt het aanbod ambachtelijke en streekproducten. Dat ik al vele jobs heb gedaan in de voedingssector heeft waarschijnlijk ook bijgedragen tot mijn keuze. Ik was reeds werkzaam bij een vleesverwerkend bedrijf, bij een importeur van fruit, ben sous-chef geweest bij een bekende foodtruck en werk nu voor een internationale wijnhandelaar. De liefde voor voeding is daarbij alleen maar toegenomen. Met eten en drinken als titel valt dus enorm veel te doen.  Onderzoek naar huidige aanbod Eerder dit jaar volgde ik de leerrijke rondleiding met Hilde Eykens van Antwerpen Anders ‘Geen water bij de wijn, maar boter bij de vis’. Zij leidde ons rond in het historische centrum van Antwerpen, waar straatnamen als Melkmarkt, Lange Koepoortstraat, Graanmarkt en Suikerrui een indicatie geven van de vroegere activiteiten aldaar. 1
1 ​http://www.antwerpenanders.be/GeenWaterBijDeWijn.html  
Stadsgids Carolien Krijnen biedt een rondleiding ‘Chocolat in ‘t Stad’ en geeft tevens chocoladeworkshops in haar atelier. 2 De tentoonstelling in het MAS (2-16-2017) en het boek ‘Antwerpen à la carte” waren/zijn een bron van inspiratie voor enkele rondleidingen en workshops.  Met een beetje zoekwerk vind je dus wel een redelijk uitgebreid aanbod van rondleidingen over eten, maar ik heb de indruk dat het voornamelijk zoetigheden en in het bijzonder chocolade-tours zijn. En ik heb al helemaal niets gevonden specifiek voor kinderen. Doelgroep Kinderen zijn het doelpubliek, omdat hiervoor eigenlijk maar een zeer beperkt aanbod is. Het is wel een doelpubliek met specifieke noden. Zij verstaan nog niet alle woorden of actualiteiten, zij hebben nog niet de kennis en achtergrond die een volwassene heeft en zij hebben toch bijzondere aandacht nodig met betrekking tot bijvoorbeeld veiligheid en betrokkenheid. Daarom probeer ik de rondleiding basic te houden, het hoofddoel is dat zij het verschil kennen tussen dagelijkse gezonde voeding en snoep of fastfood als snack/sporadische hap. Je hoeft geen uitgebreide geschiedenislessen te geven of te ver uit te wijden over de actualiteit, daar snappen zij niets van en ze gaan dat ook niet onthouden. We moeten er toch een vrolijke leuke rondleiding van kunnen maken, dus niet te veel saaie argumenten aanbrengen.  Kinderen en jongeren kunnen hun aandacht ook niet zo lang bij de les houden als volwassenen. Daarom tracht ik de rondleiding zo interactief mogelijk op te stellen, zodat zij zelf actief kunnen deelnemen aan de wandeling door middel van vraag en antwoord. Aan de hand van open vragen, zodat ze zelf dienen na te denken of te verbeelden, en heel soms ja-nee vragen, waaruit ik hun enthousiasme kan afleiden en meten. Er wordt natuurlijk ook heel veel geproefd, dat is wel de bedoeling van de rondleiding en ik denk dat dit de culinaire interesse rond voeding wel kan stimuleren. Het zien eten, doet eten. Onder invloed van de groep staan ze meer open om nieuwigheden te proberen. Daarbij is het natuurlijk ook een actieve bezigheid. Zeker het proeven van lekkere hapjes en in het bijzonder van zoete hapjes zorgt toch voor een beetje ontspanning. Daarbij is af en toe een kleine pauze ingelast om te verpozen en om met elkaar in gesprek te gaan of te spelen en elkaar zo te leren kennen. Misschien maken ze wel nieuwe vrienden.  Keuze van het traject Ik heb een uitgebreide studie gedaan over alle wijken van de Antwerpse binnenstad, die allen zeer boeiende verhalen en stopplaatsen hebben. Toch koos ik voor de historische binnenstad, omdat het aanbod daar toch spectaculair groter is en alle stopplaatsen dichter bij elkaar gelegen zijn. Deze wijk ken ik ook het beste vanwege de opdracht voor onze mondeling eindexamen, een rondleiding door de historische kern van Antwerpen. Het Zuid was mijn tweede optie. Deze wijk heb ik goed leren kennen vanwege onze peer-to-peer opdracht waarbij we in groep een rondleiding dienden te maken met start en einde aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen. Hier waren de mogelijkheden ook heel uitgebreid. Het was dus een zeer moeilijke keuze. 
2 ​http://chocalicious.be/  
Wandeling/traject Het aanbod in de historische kern van Antwerpen is ontzettend groot. Ik heb dus echt moeten filteren en elimineren. “Kill your darlings” is een schrijfadvies dat ik zeer ter harte heb moeten nemen. Maar dan nog, dit is bijzonder moeilijk. Ik heb toch getracht om een evenwicht te zoeken tussen dagelijkse voeding en snoep/snacks en hierbij ook een gevarieerd assortiment aan te bieden. Toch blijft Antwerpen de chocolade-hoofdstad, daarbij zijn we ook met kinderen op stap die meestal toch verlekkerd zijn op chocolade. Dus ja, chocolade komt meer dan één keer aan bod. Maar ook hier heb ik hartverscheurende keuzes moeten maken.  Toch is mijn rondleiding groot en zijn de stops en proeverijtjes talrijk. Enerzijds omdat ik hierbij met de opdracht in het hoofd zat om 30 pagina’s te halen, zonder te veel moeilijke en voor kinderen oninteressante verhalen te vertellen. Dit geeft natuurlijk ook de mogelijkheid om, wanneer het te druk zou zijn bij de éne zaak, je ongestoord kan overgaan naar de volgende zaak, zonder dat het doelpubliek het gevoel krijgt iets te hebben gemist. Je kan het betreden van een zaak en het proeven natuurlijk aanpassen aan de stemming en de aandacht van de kinderen. Wordt het allemaal te veel, dan slaan we hier en daar een gelegenheid over. Het traject is lang, maar kinderen zijn nog jong en er wordt genoeg gestopt, zodat ze niet de indruk zullen krijgen een grote wandeling te moeten doen. Het hele traject bedraagt geen 3 kilometer, wat eigenlijk voor kinderen (10 jaar) toch een haalbare afstand moet zijn.  Het traject loopt ook grotendeels langs verkeersluwe wegen, wat het risico op ongelukken ook beperkt. Een enkele keer passeren we verkeersdrukke kruispunten, daar dienen we dan wel heel aandachtig te zijn voor de veiligheid van de kinderen. "
 
 
 
 
 

Bibliografie

door Heidi Luyckx

Universiteit of Hogeschool
Stadsgids
cvo
Publicatiejaar
2018
Promotor(en)
Karen Luyckx
Kernwoorden