It's going to be very, very different. Very, very different. Een analyse van de retoriek van Donald Trump aan de hand van de LTI van Victor Klemperer

Paula Gruppelaar
Analyse van de politieke retoriek van de Amerikaanse president Donald Trump aan de hand van het boek "LTI Notizbuch eines Philologen" door de Duitse filoloog Victor Klemperer.

Trumps taalgebruik roept herinneringen op aan retoriek van de nazi's

" "

De Amerikaanse president Donald Trump valt vaak niet alleen op door wat hij zegt, maar ook door hoe hij het zegt. Zijn retoriek is dan ook cruciaal voor hoe hij zich als president presenteert: vernieuwend en enkel gericht op de gewone man. Dit maakt hem tot de ultieme populist en anti-establishmentpoliticus.

 

De Duitse filoloog Victor Klemperer onderscheidt in het boek LTI: Notizbuch eines Philologen (1947) de drie kenmerken van de nazitaal. LTI staat voor Lingua Tertii Imperii: de taal van het Derde Rijk. Zij was revolutionair, simplistisch en hyperbolisch. De politieke taal van de nazi’s was radicaal anders dan de politieke taal uit de voorgaande Weimarjaren. Deze taal was (bewust) versimpelend om aansprekend te zijn voor de massa. Overdrijving hoorde bij deze taal omdat het Duitse volk geïmponeerd moest worden – om niet te zeggen voor de gek gehouden moest worden.

Deze drie kenmerken komen terug bij Trump. Ook Trump lijkt er heel bewust voor te kiezen om niet te praten als enig ander Amerikaans politicus: hij vermijdt beleidstaal of politiek conventionele taal ten allen tijde. In plaats daarvan windt hij zich tijdens zijn rally’s vaak ter plekke op over een onderwerp en vormt dit vervolgens de leidraad van zijn toespraken. 
Bovendien is Trumps retoriek ook simplistisch: hij gebruikt simpelere woorden, herhaalt deze woorden eindeloos en versimpelt zijn syntax. Hij weigert complexe vraagstukken op consequente wijze te benoemen en suggereert met zijn oneliners dat hij voor alles een oplossing bij de hand heeft. Zo heeft deze stijl een enorm effect. 

Door simpel te spreken zorgt hij er niet alleen voor dat meer mensen hem (menen te) begrijpen. Hij komt zo ook betrouwbaar en authentiek over. Dit versterkt hij bovendien door vaak en bij voorkeur off-script te spreken. Zijn ultrakorte zinnen maken een vastberaden en zelfverzekerde indruk, maar zijn nooit beargumenteerd of genuanceerd:

I told you so! The European Union just slapped a Five Billion Dollar fine on one of our great companies, Google. They truly have taken advantage of the U.S., but not for long!
(Twitter 19 juli 2018)

Het is dan ook niet gek dat hij voor Twitter kiest om met zijn kiezers te communiceren. Twitter is immers ingericht op impulsiviteit, simpliciteit en uiterst geschikt voor controverse. Bovendien geeft Twitter hem de positie van de outsider ten opzichte van de mainstream media, een positie die hij ook politiek gezien graag kiest.

Tenslotte zijn Trumps uitspraken vaak overdreven of regelrecht leugenachtig (alternative facts): hij overdrijft met cijfers en hij noemt zowat alles amazing of beautiful. Dit hangt samen met de emotionaliteit van zijn retoriek. Ook als president blijft hij als een verontwaardigde actievoerder tekeer gaan en presenteert hij zich en handelt hij als daadkrachtige CEO van de Verenigde Staten:

“In less than two years, my administration has accomplished more than almost any administration in the history of our country.”
(Trump tijdens zijn toespraak tot de Algemene Vergadering van de VN, 25 september 2018)  

Dit betekent zeker niet dat Trump een nazi is. In Hitlerduitsland was de nazitaal een schakel in de totalitaire staatsmachine. Dit is bij Trump geenszins het geval. Trump richt zich juist tegen zijn eigen staat, met name tegen uitvoeringsorganisaties, zoals bijvoorbeeld de FBI. Hij benadrukt op deze manier eens te meer zijn outsiderspositie.

Toch kan men zich afvragen welke gevaren deze nieuwe politieke taal met zich meebrengen. Zijn we beland in een post-truth world? Waar meningen en feiten in elkaar overlopen? Waar de verontwaardiging het altijd wint van het verantwoordelijkheidsgevoel? Waar de president van het machtigste land op aarde zich gedraagt en spreekt als verongelijkte kleuter?

The Fake News Media is going Crazy! They make up stories without any backup, sources or proof. Many of the stories written about me, and the good people surrounding me, are total fiction. Problem is, when you complain you just give them more publicity. But I’ll complain anyway!
(Twitter 19 juli 2018) 

Trumps "Fake News" doet denken aan de naziterm lügenpresse. De term werd door de propagandisten in de nazitijd gebruikt om journalisten die hun kritiek uitten op het regime te discrediteren.Trump heeft hetzelfde motief want hij gebruikt de term "Fake News" om de mainstream media, die hun kritiek uiten op Trump, zwart te maken. Tegelijkertijd presenteert hij zichzelf als de "truth teller", degene die de Amerikanen vertelt hoe het eigenlijk is.


Trump spreekt, net zoals Hitler in de jaren ’30, een nieuwe politieke taal. Deze nieuwe taal maakt een belangrijk deel uit van de constructie van zijn presidentiële identiteit en lijkt te staan voor een soort garantie dat hij als authentiek persoon de 'corrupte' en 'ineffectieve' politiek van Washington kan veranderen. Maar deze nieuwe taal brengt ook gevaren met zich mee. En hiervoor waarschuwde ook Victor Klemperer al in de jaren ’30: “De LTI onderscheidt zich door de toename van het superlativisme, maar ook door een bewuste kwaadaardigheid, want het loopt overal gewetenloos op bedrog en verdoving uit.” 

 

 

 

 

Bibliografie

Anderson, B. (2017). Tweeter-in-Chief: A Content Analysis of President Trump’s Tweeting Habits. Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 8(2), pp. 36–47.

Barbe, K. (2007). Victor Klemperer : the accidental sociolinguist. Journal Of Sociolinguistics, 11(4), pp. 505–519

Black, E. (23 juni 2016). Comparing the speaking styles of Clinton and Trump — and what it reveals about their minds. MinnPost. Geraadpleegd op https://www.minnpost.com/eric-black-ink/2016/06/comparing-speaking-styl…- clinton-and-trump-and-what-it-reveals-about-their-m

Blow, C. (1 mei 2017). Trump’s Degradation of the Language. The New York Times. Geraadpleegd op https://www.nytimes.com/2017/05/01/opinion/donald-trump- degradation-of-the-language.html

Blow, C. (17 juli 2017). Trump Savagely Mauls the Language. The New York Times. Geraadpleegd op https://www.nytimes.com/2017/07/17/opinion/donald-trump- english-language-.html?_r=0&mtrref=undefined&assetType=opinion

Bunneghem, M. (2010). Taal als getuige van onheil: Bij Victor Klemperers Lingua Tertii Imperii. Streven. Geraadpleegd op: http://streventijdschrift.be/taal-als- getuige-van-onheil/

Childers, T. (1990). The Social Language of Politics in Germany: The Sociology of Political Discourse in the Weimar Republic. The American Historical Review, 95(2). Oxford University Press. Geraadpleegd op http://www.jstor.org/stable/2163754

Claes, L. (2008). "Ich will Zeugnis ablegen, und exaktes Zeugnis": Historischer undpersönlicher Wert von Victor Klemperers Tagebüchern 1933 - 1945.(Masterthesis, Universiteit Gent, België). Geraadpleegd op https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/307/037/RUG01- 001307037_2010_0001_AC.pdf

Cohen, N. (5 februari 2017). Trump’s lies are not the problem. It’s the millions who swallow them who really matter. The Guardian. Geraadpleegd op https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/feb/05/donald-trump-lies…Image removed.

Davidson Sorkin, A. (16 maart 2016). Donald Trump and the Super Tuesday II View from Mar-a-Lago. The New Yorker. Geraadpleegd op https://www.newyorker.com/news/amy-davidson/donald-trump-and-the-super-…

Davies, S. (10 januari 2004). In linga veritas. The Guardian. Geraadpleegd op https://www.theguardian.com/books/2004/jan/10/biography.highereducation2

Denby, D. (15 december 2015). The Plot Against America: Donald Trump’s Rhetoric.The New Yorker. Geraadpleegd op https://www.newyorker.com/culture/cultural- comment/plot-america-donald-trumps-rhetoric

Downie, J. (6 mei 2018). Giuliani stumbles into another fiasco. The Washington Post.Geraadpleegd op https://www.washingtonpost.com/blogs/post- partisan/wp/2018/05/06/giuliani-stumbles-into-another- fiasco/?noredirect=on&utm_term=.fa3baae221c2

Eskenazi, M & Schumacher E. (2016). A Readability Analysis of Campaign Speeches from the 2016 US Presidential Campaign. Geraadpleegd op https://arxiv.org/abs/1603.05739

Goemaere, A. (2017). De extravagante zakenman versus de beheerste politica: Een retorisch onderzoek naar het gebruik van humor en hyperbolen. (Masterthesis, Universiteit Antwerpen, België). Geraadpleegd op http://anet.be/submit.phtml?UDses=76416723%3A714513&UDstate=1&UDmod e=&UDaccess=&UDrou=%25Start:bopwexe&UDopac=opacuantwerpen&UDext ra=c:lvd:14525364

Renaissance self-fashioning: From More to Shakespeare.

Haberman, M. (22 januari 2017). The numbers game of Donald Trump. The New York Times. Geraadpleegd op https://www.nytimes.com/2017/01/22/us/donald-trump- numbers-game.html

Image removed.

Debate: 1st Presidential Debate Between Donald Trump and Hillary Clinton. (2016). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-first-debate-clinton-septembe…

Image removed.

Double-plus effective. (18 juni 2016). The Economist. Geraadpleegd op https://www.economist.com/news/books-and-arts/21700610-why-donald-trump…

Image removed.Image removed.

Greenblatt, S. (2005).

Image removed.

Chicago: The University of Chicago Press.

69

Henkemans, A. (2013). "The use of hyperbole in the argumentation stage". OSSA Conference Archive. pp. 1–9. Geraadpleegd op https://scholar.uwindsor.ca/ossaarchive/OSSA10/papersandcommentaries/159

Heumakers, A. (5 januari 2001). Woorden als bakstenen. NRC. Geraadpleegd op https://www.nrc.nl/nieuws/2001/01/05/woorden-als-bakstenen-7524868- a1241955

Ignatius, D. (4 augustus 2016). Why facts don’t matter to Trump’s supporters. The Washington Post. Geraadpleegd via https://www.washingtonpost.com/opinions/why-facts-dont-matter-to-trumps…- 0324760ca856_story.html?utm_term=.57c728daa103

Image removed.

My Next Guest Needs No Introduction with2018. Netflix, www.netflix.com/watch/80209188?

Orwell, George (2010). Politics and the English Language.Language and politics: Major themes in English studies

Klemperer, V. (1970). LTI: Notizbuch eines Philologen. Leipzig: Reclam. Klemperer, V. (1997). Tot het bittere einde. Dagboek, 1933-1945. Amsterdam: Atlas. Klemperer, V. (2004). LTI: De taal van het Derde Rijk. Amsterdam: Atlas.

Klemperer, V., Klemperer, H., & Nowojski, W. (1997). Ich will Zeugnis ablegen bis zum letzten: Tagebücher 1933-1945. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft..

Kuttner, R. (2017). Orwell, Hitler And Trump. The Huffington Post. Geraadpleegd op https://www.huffingtonpost.com/entry/orwell-hitler-and- trump_us_58851781e4b070d8cad35b8c

Leith, S. (13 januari 2017). Trump’s rhetoric: a triumph of inarticulacy. The Guardian. Geraadpleegd op https://www.theguardian.com/us- news/2017/jan/13/donald-trumps-rhetoric-how-being-inarticulate-is-seen-as- authentic

Martin, J. (2014). Politics and rhetoric: a critical introduction. London : Routledge. Taylor & Francis Group.

“It's a Whole New Ball Game Now.”
David Letterman

, seizoen 1, aflevering 1,

Image removed.Image removed.

In Joseph, J. (Ed.),. (Vol. 4) London:Routledge.

Meyer, T. (19 oktober 2017). Has Trump drained the swamp in Washington? Politico.Geraadpleegd op https://www.politico.com/story/2017/10/19/trump-drain- swamp-promises-243924

Mieder, W. (2000). 'In lingua veritas' : proverbial rhetoric in Victor Klemperer's diaries of the Nazi years (1933-1945). Western Folklore, 59(1). pp. 1–31.

Moyer, J. (18 maart 2016). Trump’s grammar in speeches ‘just below 6th grade level,’ study finds. The Washington Post. Geraadpleegd op https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2016/03/18/trumps- grammar-in-speeches-just-below-6th-grade-level-study- finds/?utm_term=.835e5ebfa546

MSNBC. (15 september 2017). Language Expert: Donald Trump's Way Of Speaking Is 'Oddly Adolescent' | The 11th Hour | MSNBC. [Video File]. Geraadpleegd op https://www.youtube.com/watch?v=phsU1vVHOQIn

North, A. (31 mei 2017). Donald Trumps Twitter Comedy. The New York Times.Geraadpleegd op https://www.nytimes.com/2017/05/31/opinion/donald-trumps- twitter- comedy.html?mtrref=undefined&gwh=35F7C286DA66AAA224FB4AA2A70D3 276&gwt=pay&assetType=opinion

Nunn, G. (11 november 2016). Winning words: the language that got Donald Trump elected. The Guardian. Geraadpleegd op: https://www.theguardian.com/media/mind-your-language/2016/nov/11/winning- words-the-language-that-got-donald-trump-elected

Oborne, P. & Roberts, T. (2017). How Trump Thinks: His Tweets and the Birth of a New Political Language. London: Head of Zeus. Geraadpleegd op https://books.google.be/books?id=_wk- DgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=trump+language&hl=nl&sa=X&ved=0ah UKEwiT9- Kloe7ZAhWBsRQKHV3TDUwQ6AEIPjAD#v=onepage&q=trump%20languag e&f=false

Ott, B. (2017). The age of Twitter: Donald J. Trump and the politics of debasement,Critical Studies in Media Communication, 34(1), pp. 59–68, DOI: 10.1080/15295036.2016.1266686

Persson, M. (21 januari 2018). Silicon Valley creëerde de eerste Twitter-president. Nu kijkt het de andere kant op. De Volkskrant. Geraadpleegd op https://beta.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/silicon-valley-creeerde-d…- twitter-president-nu-kijkt-het-de-andere-kant-op~b0ce62ba/

Power, S. (21 september 2017). What makes propaganda more dangerous today? The New York Times. Geraadpleegd op https://www.nytimes.com/2017/09/19/opinion/samantha-power-propaganda-fa…- news.html

Press Conference: Donald Trump in New York. (2017). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-press-conference-new-york-ny-…- 11-2017

Pruden, W. (23 februari 2017). Trumpspeak, a language rich in adjectives. The Washington Times. Geraadpleegd op https://www.washingtontimes.com/news/2017/feb/23/donald-trumps-speech- features-superlatives/

Ramdharie, S. (20 januari 2018). Tweeter in chief: waarom Twitter Trumps lievelingswapen is. De Volkskrant. Geraadpleegd op https://www.volkskrant.nl/tech/tweeter-in-chief-waarom-twitter-trumps- lievelingswapen-is~a4560749/

Reilly, K. (10 september 2016). Read Hillary Clinton's 'Basket of Deplorables' Remarks About Donald Trump. TIME. Geraadpleegd op http://time.com/4486502/hillary-clinton-basket-of-deplorables-transcrip…

Reiss, H. (1998). Victor Klemperer (1881-1960): reflections on his 'Third Reich' diaries. German Life And Letters, 51(1), pp. 65–92

Remarks: Donald Trump Hosts a Roundtable in West Virginia on Tax Reform. (2018). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-remarks-tax- roundtable-west-virginia-april-5-2018

Reznikov, A. (2001). George Orwell's Theory of Language. Indiana, USA: iUniverse. Geraadpleegd op https://books.google.be/books?id=_CEUCFrKhl0C&pg=P A78&lpg=P A78&dq= der+fluch+des+superlativs&source=bl&ots=KIvnkO1cRq&sig=oM59Dd0TY10 mxu0aPvsf95XlQAc&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwi38umxzYzaAhVBPRQKH QO9B54Q6AEIPT AD#v=onepage&q=der%20fluch%20des%20superlativs&f=f alse

Roox, I. (31 januari 2018). Twitterpresident Trump kiest voor verzoenende toon in eerste State of the Union. De Standaard. Geraadpleegd op http://www.standaard.be/cnt/dmf20180131_03331087

Savoy, J. (2016). Trump’s and Clinton’s Style and Rhetoric During the 2016 Presidential Election. Journal of Quantitive Linguistics, pp. 1–20. DOI: 10.1080/09296174.2017.1349358

Schmitz-Berning, C. (2007). Vokabular des Nationalsozialismus. De Gruyter. Geraadpleegd op https://books.google.be/books?id=d5r7Vrz3UgIC&dq=schmitz- berning&lr=&hl=nl&source=gbs_navlinks_s

Sclafani, J. (2018). Talking Donald Trump. a sociolinguistic study of style, metadiscourse, and political identity. London: Routledge, Taylor and Francis Group.

Shugerman, E. (9 januari 2018). Trump speaks at level of 8-year-old, new analysis finds. Independent. Geraadpleegd op https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-lan…- level-speaking-skills-age-eight-year-old-vocabulary-analysis-a8149926.html

Speech: Donald Trump Delivers Remarks on the Opioid Crisis. (2018). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-opioid-crisis-manchest…- march-19-2018

Speech: Donald Trump Delivers a Speech at the CPAC Conference. (2018). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-cpac- conference-february-23-2018

Speech: Donald Trump Delivers a Speech on Tax Reform in Ohio. (2018) Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-tax-reform- ohio-february-5-2018

Speech: Donald Trump in Las Vegas, NV. (2016). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-las-vegas-nv-february-…

Speech: Donald Trump in Tampa, FL. (2016). Geraadpleegd op

https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-tampa-fl-october-24-20…

Speech: Donald Trump on Tax Reform in St. Charles, Missouri. (2017). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-tax-reform-st- charles-missouri-november-29-2017

Speech: Donald Trump on Tax Reform in St. Charles, Missouri. (2017). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-tax-reform-st- charles-missouri-november-29-2017

Speech: Donald Trump Speaks at a Political Rally in Phoenix, AZ. (2017). Geraadpleegd op https://factba.se/transcript/donald-trump-speech-maga-rally- phoenix-arizona-august-22-2017

Spice, B. (16 maart 2016). Most Presidential Candidates Speak at Grade 6-8 Level. Geraadpleegd op https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2016/march/ speechifying.html

Stallaert, C. (2010). Naar eigen beeld en gelijkenis. Antwerpen: Garant.

Tarnoff, B. (9 november 2016). The triumph of Trumpism: the new politics that is here to stay. The Guardian. Geraadpleegd op https://www.theguardian.com/us- news/2016/nov/09/us-election-political-movement-trumpism

The full text of Donald Trump's inauguration speech. (20 januari 2017). The Guardian. Geraadpleegd op https://www.theguardian.com/world/2017/jan/20/ donald-trump-inauguration-speech-full-text

Thomas, C. (1990). The Social Language of Politics in Germany: The Sociology of Political Discourse in the Weimar Republic. The American Historical Review, 95(2). pp. 331–358. Geraadpleegd op http://www.jstor.org/stable/2163754?seq=1&cid=pdf-reference#references _tab_contents

Thompson, M. (2016). Enough Said: What’s gone wrong with the language of politics? New York, NY: St. Martin's Press.

Thompson, M. (2017). Politics and Language in the Age of Trump. [Audio-opname lezing] Geraadpleegd op http://www.lse.ac.uk/website- archive/newsAndMedia/videoAndAudio/channels/publicLecturesAndEvents/play er.aspx?id=3885

Thompson, M. (27 augustus 2016). From Trump to Brexit rhetoric: how today's politicians have got away with words. The Guardian.https://www.theguardian.com/books/2016/aug/27/from-trump-to-brexit-rhet…- how-todays-politicians-have-got-away-with-words

Trump, D. J. (27 juni 2017). So they caught Fake News CNN cold, but what about NBC, CBS & ABC? What about the failing @nytimes & @washingtonpost? They are all Fake News! [Twitter post]. Geraadpleegd op https://twitter.com/realDonaldTrump/status/8796825472356515

Trump, D. J. (18 augustus 2017). The Obstructionist Democrats make Security for our country very difficult. They use the courts and associated delay at all times. Must stop! [Twitter post]. Geraadpleegd op https://twitter.com/realDonaldTrump/status /898528795308642304

Trump, D. J. (24 oktober 2017).

Trump, D. J. (5 januari 2018). Well, now that collusion with Russia is proving to be a total hoax and the only collusion is with Hillary Clinton and the FBI/Russia, the Fake News Media (Mainstream) and this phony new book are hitting out at every new front imaginable. They should try winning an election. Sad! [Twitter post]. Geraadpleegd op https://twitter.com/realDonaldTrump/status/ 949287555660500992Image removed.

Trump, D. J. (18 oktober 2017). Democrat Congresswoman totally fabricated what I said to the wife of a soldier who died in action (and I have proof). Sad! [Twitterpost]. Geraadpleegd op https://twitter.com/realDonaldTrump/status/
920611770775064576

Isn't it sad that lightweight Senator Bob Corker, who couldn't get re-elected in the Great State of Tennessee, will now fight Tax Cuts plus! [Twitter post]. Geraadpleegd op https://twitter.com/realdonaldtrump/status/922817539251556353

Trump, D. J. (15 april 2018). Unbelievably, James Comey states that Polls, where Crooked Hillary was leading, were a factor in the handling (stupidly) of the Clinton Email probe. In other words, he was making decisions based on the fact that he thought she was going to win, and he wanted a job. Slimeball! [Twitter post]. Geraadpleegd op https://twitter.com/realdonaldtrump/status/ 985483513704124416

Trump, D. J. (4 mei 2018). NBC NEWS is wrong again! They cite “sources” which are constantly wrong. Problem is, like so many others, the sources probably don’t exist, they are fabricated, fiction! NBC, my former home with the Apprentice, is now as bad as Fake News CNN. Sad! [Twitter post]. Geraadpleegd op https://twitter.com/realDonaldTrump/status/992354530510721025

Trump, D. (1987). The Art of the Deal. Geraadpleegd op https://books.google.nl/books?id=CTB8DQAAQBAJ&pg=PT118&dq=the+art+o f+the+deal+publicity&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwiDuYSf5KLaAhUusKQKHQW2Db8Q6AEIKDAA#v=onepage&q=Good%20publicity%20is%20preferable %20to%20bad&f=false

Van Rompaey, P. (8 november 2018). Trumps lesje in (on)welsprekendheid. De Standaard. Geraadpleegd op http://www.standaard.be/cnt/dmf20171107 _03175443

Washington Post. (11 juli 2017). This linguist studied the way Trump speaks for two years. Here’s what she found. [Video File] Geraadpleegd op https://www.youtube.com/watch?v=cpxCl8ylJgE

Watt, R. (2000). "Landsersprache, Heeressprache, Nazisprache?" Victor Klemperer and Werner Krauss on the Linguistic Legacy of the Third Reich. The Modern Language Review, (2), pp. 424–436. DOI:10.2307/3736143

Young, J. W. (2005). From LTI to LQI: Victor Klemperer on Totalitarian Language.German Studies Review, 28(1), pp. 45–64. John Hopkins University Press.

Universiteit of Hogeschool
Master in het Vertalen
Publicatiejaar
2018
Promotor(en)
Dr. Frank Albers
Kernwoorden