Kwaliteitsvolle en evidence-based verpleegkundige zorg bij patiënten na STEMI

Eveline Herpigny Jana Sleeckx Tine Herygers Carolien Wils
Tijdens de uitwerking van onze bachelorproef ontwikkelden wij een zorgpad en een app voor patiënten na STEMI. De app bevat informatie over wat de patiënt heeft meegemaakt, risicofactoren, symptomen, informatie over de in te nemen medicatie... Het zorgpad bevat alle nodige handelingen en onderzoeken die de verschillende diensten die met STEMI-patiënten in contact komen moeten uitvoeren.

Ontwikkeling van een zorgpad en app voor patiënten na STEMI

In deze bachelorproef werd getracht een antwoord te geven op de vraag welke zorg STEMI-patiënten geboden moet worden om een optimaal herstel te bevorderen. Er werd ons vanuit de afdeling waar wij elf weken stage gelopen hebben gevraagd een zorgpad uit te werken. Dit zorgpad diende het ganse traject van de patiënt te behelzen. Het laatste decennium is de gezondheidswetenschap immers sterk bezig met kwaliteitsvolle zorg. Eén aspect hieraan is het uniformiseren en optimaliseren van zorg volgens de recentste inzichten.

Het mortaliteitscijfer door cardiovasculaire aandoeningen ligt ondanks alle technische revoluties nog steeds hoog. Acute myocardinfarcten zijn hier geen uitzondering op. De meest dodelijke zijn de myocardinfarcten die gekenmerkt worden door een ST-elevatie.

Sinds het begin van de 21e eeuw werken ziekenhuizen steeds meer met zorgpaden. Op die manier kan door iedereen dezelfde, wetenschappelijk onderbouwde, zorg geboden worden. Het zorgpad heeft zijn meerwaarde reeds in meerdere wetenschappelijke studies aangetoond. Zo toonde onderzoek aan dat het correct gebruik van een zorgpad complicaties kan voorkomen en de mortaliteit kan dalen.

Een ander belangrijk aspect aan acute myocardinfarcten met ST-elevatie is de secundaire preventie die de patiënt aangeboden krijgt. Het risico op een recidief myocardinfarct is immers groot indien de patiënt zijn levensstijl niet verandert.

Deze bachelorproef werd opgedeeld in twee luiken: een theoretisch en een praktisch luik. Beide luiken werden opgesteld na een uitvoerige literatuurstudie.

In het theoretische luik werd in een eerste hoofdstuk het begrip STEMI bekeken. Hoewel dit een medisch onderwerp is, is het ook belangrijk om als verpleegkundige op de hoogte te zijn van het wat, de symptomen, hoe de arts de diagnose stelt, de mogelijke behandelingen en de mogelijke complicaties. Vaak stelt de patiënt zijn vragen immers aan de verpleegkundige in plaats van aan de arts. Het is ook mogelijk dat de patiënt de uitleg van de arts niet volledig begrepen heeft. Het is dan erg belangrijk dat de verpleegkundige de patiënt correct kan informeren.

In het tweede hoofdstuk werd een blik geworpen op het concept zorgpad. Er werd niet enkel gekeken wat een zorgpad is en de voor- en nadelen ervan, maar ook het door Vanhaecht geïntroduceerde 7-fasenmodel. Aanvankelijk was het de bedoeling om deze zeven fasen volledig te doorlopen voor het uitwerken van het zorgpad. Uiteindelijk bleken de laatste fases niet meer haalbaar voor deze bachelorproef door tijdsgebrek.

Het laatste hoofdstuk van het theoretische luik beschouwt alle noodzakelijke elementen bij STEMI. Hier werden de medische en financiële kanten van het zorgpad bekeken. De verpleegkundige kant werd uitgewerkt in het praktische luik. Er werden eveneens heel wat emails verzonden naar andere ziekenhuizen om te informeren naar hun zorg bij STEMI-patiënten. De hoofdconclusie hier was dat er slechts heel weinig ziekenhuizen zijn waar voor patiënten met een acuut myocardinfarct met ST-elevatie zorg wordt aangeboden volgens een zorgpad.

In het praktische luik werd door twee studenten een zorgpad ontwikkeld. Hiervoor werden de databanken zorgvuldig uitgeplozen. Op die manier werd een zorgpad gemaakt dat bestaat uit twee papieren van A3-formaat dat telkens recto verso bedrukt is. De eerste A3 omvat de eerste dag. Tijdens dag nul passeert de patiënt niet enkel de dienst spoedgevallen, maar hij komt ook terecht in de katheterisatiezaal waarna hij naar de coronary care unit wordt gebracht. Het tweede A3-papier start op de tweede dag op de dienst coronary care unit. De twee dagen daarna verblijft de patiënt op de  afdeling cardiologie. Voor al deze verschillende afdelingen werd de optimale zorg volgens de literatuur opgeschreven. De verpleegkundige dient elke handeling die hij/zij doet aan te vinken wanneer de actie gedaan is. Het zorgpad werd volledig ontwikkeld volgens de lay-out die voor andere klinische paden in dit ziekenhuis gebruikt wordt.

De twee andere studenten ontwikkelden een gezondheidsapp. Hier werd voor de patiënt duidelijk op een rij gezet wat hij juist heeft meegemaakt, wat de risicofactoren zijn, welke medicatie er voorgeschreven kan worden, mogelijke complicaties en op welke alarmsignalen hij moet letten. Daarnaast wordt er gehamerd op secundaire preventie. Dit is volgens alle wetenschappelijk onderzoek namelijk erg belangrijk. Dit gaat onder andere over voeding, rookstop, fysieke activiteiten en het belang van cardiale en psycho-sociale revalidatie.

Tot onze spijt kon door omstandigheden het zorgpad niet in de praktijk getest worden. De toekomst zal dus moeten uitwijzen of de theorie over de meest optimale zorg ook uitvoerbaar is in de praktijk. Eventuele kinderziektes zullen op een later punt opgelost moeten worden. De grootste uitdaging hierbij zal waarschijnlijk de samenwerking tussen verschillende afdelingen, vanaf de dienst spoedgevallen tot het ontslag op de afdeling, zijn. Verder hoeft het geen betoog dat de medische wereld een wereld is die steeds in ontwikkeling is. Om die reden dient een zorgpad op regelmatige basis herbekeken te worden.

De gezondheidsapp is sinds 21 mei 2018 te downloaden. Op dit moment is dit enkel mogelijk voor smartphones die draaien op Android OS. Acute myocardinfarcten treffen uiteraard ook veel ouderen die geen smartphone bezitten. We denken echter dat het naar de toekomst toe een goede zet is om patiënteninformatie niet langer via brochures, maar via de digitale weg aan te bieden.

Bibliografie

Aertsen, M., & van Dullemen, A.H. (2014). De genderparadox. De Verpleegkundig specialist, 9 (3), 20-23

Aeyels, D., Van der Veken, L., & Vanhaecht, K. (2016). 7-fasenmodel voor de ontwikkeling, implementatie, evaluatie en opvolging van zorgpaden. Uitdieping voor transmurale zorg. Leuven: Netwerk Klinische Paden.

Aeyels, D., Van Vugt, S., Sinnaeve, P.R., Panella, M., Van Zelm, R., Sermeus, W., & Vanhaecht, K. (2016). Lack of Evidence and Standardization in Care Pathway Documents for Patients with ST-elevated Myocardial Infarction. European Journal of Cardiovascular Nursing, 15 (3), e45-e51. Doi: 10.1177/1474515115580237/cnu.sagepub.com

Agentschap Zorg en Gezondheid. (2014). Cijfers over doodsoorzaken (2014). Geraadpleegd op 27 november 2017 via https://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers- over-doodsoorzaken-2014

Agentschap Zorg en Gezondheid. (2014). Evolutie sterftecijfer (1999-2014). Geraadpleegd op 27 november 2017 via https://www.zorg-en-gezondheid.be/evolutie- sterftecijfers-1999-2014

Ahmed, M. (2015). A guide to STEMI (ST-elevation myocardial infarction) Heart Attacks. Geraadpleegd op 27 november 2017 via https://myheart.net/articles/stemi/

American Heart Association. (2017). Patent Foramen Ovale. Geraadpleegd op 24 april 2018 via http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions

Aniza, I., Saperi, S., Zafar, A., Aljunid, S.M., Wan Norlida, I., Oteh, M.,..., & Hamat, H. (2016). Implementation of Clinical Pathways in Malaysia: can Clinical Pathways improve the Quality of Care? International Medical Journal, 23 (1), 47-50.

Algemeen Ziekenhuis Sint Lucas Gent. (2013). Zorgpaden STEMI spoedgevallen. Gent. Algemeen Ziekenhuis Turnhout. (2015). Hartfalen (Brochure). Geraadpleegd op 14 april

2018 via file:///C:/Users/carol/Downloads/hartfalen.pdf

Algemeen Ziekenhuis Turnhout. (2015). Rookstopbegeleiding (Brochure). Geraadpleegd op 14 april 2018 via www.ccazt.be/Brochures/Pati%C3%ABnteninformatie%20Rookstopbegeleiding.p…

Algemeen Ziekenhuis Turnhout. (2015). Gezonde voeding bij hart- en vaatziekten (Brochure). Geraadpleegd op 14 april 2018 via www.ccazt.be/Gezonde%20hart- %20en%20vaatvriendelijke%20voeding%20(1.0).pdf

Algemeen Ziekenhuis Turnhout. (2015). Hartrevalidatie (Brochure). Geraadpleegd op 14 april 2018 via www.ccazt.be/Brochures/Pati%C3%ABnteninformatie_Hartrevalidatie.pdf

Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie. (2018). Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium. Geraadpleegd op 24 april 2018 via http://www.bcfi.be/nl/start

Bosker, H.A., van Dijkman, P.R.M. (2008). Leidraad cardiologie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

75

Bosmans, R. (2017). Cardiovasculaire problematiek: specifieke verpleegkundige zorgen. Onuitgegeven nota's bij een cursus voor het derde jaar van de opleiding verpleegkunde, Thomas More Hogeschool, Departement verpleegkunde Turnhout.

Capet, F., & Van Oyen, H. (2001). Ischemische hartaandoeningen: huidige toestand en aanbreng voor een gezondheidsbeleid. Geraadpleegd op 27 november 2017 via http://docplayer.nl/9526850-Ischemische-hartaandoeningen.html

Cebrick Grossman, J. (2016). Cardiac Rehabilitation Enrollment and the Impact of Systematic Nursing Interventions for Postmyocardial Infarction and Stent Patients. Clinical Nursing Research, 25 (4), 378-390.

Cheah, J. (2000). Clinical Pathways – an Evaluation of its Impact on the Quality of Care in an acute care general Hospital in Singapore. Singapore Medical Journal, 41 (7), 335- 346.

Daniëls, M. (2009). Acute coronaire syndromen: Definitie, pathofysiologie, symptomatologie en diagnostiek. Jeroen Bosch Ziekenhuis. Geraadpleegd op 11 november 2017 via http://icverpleegkundige.com/files/acuutcoronaisyndr.pdf

De Araújo Gouveia, V., Danyelle Teodósio de Melo, T., Christophe Du Barrière Mendes, C., & Jairo Teixeira da Silva, J. (2015). Presentation of predicting symptoms of acute coronary syndrome in men and woman. Journal of Nursing UFPE, 9 (12), 1301-1309

Deneckere, S., Euwema, M., Van Herck, P., Lodewijckx, C., Panella, M., Sermeus, W., & Vanhaecht, K. (2012). Care Pathways lead to better Teamwork: Results of a Systematic Review. Social Science & Medicine, 75, 264-268. doi: 10.1016/j.socscimed.2012.02.060

Domus medica. (2008). Globaal cardiovasculair risicobeheer. Epidemiologie. geraadpleegd op 27 november 2017 via https://www.domusmedica.be/documentatie/richtlijnen/overzicht/cardiovas…- horizontaalmenu-381.html

Drift, M. (2012). Eet meer goede vetten. Tijdschrift Voor Praktijkondersteuning, 7(4), 94-97.

EOS Wetenschap. (z.j.). De nieuwe voedingsdriehoek. Geraadpleegd op 4 april 2018 via https://www.eoswetenschap.eu/voeding/de-nieuwe-voedingsdriehoek

European Pathway Association. (z.j.). About EPA. Geraadpleegd op 1 november 2017 via http://e-p-a.org/about-epa/goal/

European Society of Cardiology. (2017). 2017 ESC Guidelines for the Management of Acute Myocardial Infarction in Patients presenting with ST-segment Elevation. European Heart Journal, 2017 (00), 1-66. doi: 10.1093/eurheartj/ehx393

El Baz, N., Middel, B., van Dijk, J.P., Oosterhof, A., Boonstra, P.W., & Reijneveld, S.A. (2007). Are the Outcomes of Clinical Pathways evidence-based? A critical Appraisal of Clinical Pathway Evaluation Research. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 13, 920- 929. doi: 10.1111/j.1365-2753.2006.00774.x

Gibson, C.M., & Corbalan, R. (2018). Fibrinolysis for Acute ST-elevation Myocardial Infarction: Initiation of Therapy. Geraadpleegd op 20 mei 2018 via https://www.uptodate.com/contents/fibrinolysis-for-acute-st-elevation-m…- infarction-initiation-of-therapy

Green, S.M., Haukoos, J.S., & Schriger, D.L. (2016). How to measure the Glasgow Coma Scale. Annals of Emergency Medicine 70, 158-160. doi: 10.1016/j.annemergmed.2016.12.016

76

77 Hall, C., Murphy, M., & Scanlon, A. (2017). Cardiac Rehabilitation in the Acute Care

Setting: Integrative Review. Australian Critical Care, 30, 99-106.
Hamm, C.W., & Braunwald, E. (2000). A Classificationof Unstable Angina Revisited.

Circulation, 102, 118-122. Doi: 10.1161/01.CIR.102.1.118

Hartstichting. (z.j.). Gids hartinfarct. Hartinfarct herkennen. Geraadpleegd op 7 februari 2018 via https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/gids-hartinfarct/harti…- herkennen?tab=3

Hartstichting. (z.j.). Gids hartinfarct. Medicijnen na een hartinfarct. Geraadpleegd op 8 februari 2018 via: https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/gids- hartinfarct/diagnose-en-behandeling/medicijnen-na-een-hartinfarct

Hartstichting. (z.j.). Gids hartinfarct. Behandeling van je hartinfarct. Hartrevalidatie na een hartinfarct. Geraadpleegd op 13 maart 2018 via: https://www.hartstichting.nl/hart- en-vaatziekten/gids-hartinfarct/behandeling-van-je-hartinfarct/hartrevalidatie-na-een- hartinfarct

Hartstichting. (z.j.). Gids hartinfarct. Je leven weer oppakken. Geraadpleegd op 4 april 2018 via https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/gids-hartinfarct/je-le…- weer-oppakken?tab=1

Hartstichting. (z.j.). Gids hartinfarct. Hartrevalidatie na een hartinfarct. Geraadpleegd op 4 april 2018 via https://www.hartstichting.nl/hart-en-vaatziekten/gids- hartinfarct/diagnose-en-behandeling/hartrevalidatie-na-een-hartinfarct

Hoekstra, T. (2009). Evaluatie rapportage klinische paden. Kwaliteit in zorg, 5, 22-25. Horton, S., & Augustin, S. (2013). Activated Clotting Time (ACT). Methods in Molecular

Biology, 992, 155-167. doi: 10.1007/978-1-62703-339-8_12

Huang, Z., Dong, W., Ji, L., Yin, L., & Duan, H. (2015). On local Anomaly Detection and Analysis for Clinical Pathways. Artificial Intelligence in Medicine, 65, 167-177. doi: 10.1016/j.artmed.2015.09.001

Ibanez, B., James, S., Agewall, S., Antunes, M.J., Bucciarelli-Ducci, C., Bueno, H.,..., & Widimsky, P. (2017). 2017 ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction in patients presentingwith ST-segment elevation: The Task Force for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation of the European Society of Cardiology (ESC). European Heart Journal, 393, 1– 66. Doi: 10.1093/eurheartj/ehx393

Jochems, A.A.F., & Joosten, F.W.M.G. (2016). Coëlho: Zakwoordenboek der Geneeskunde (32e druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Jonkers-Jacobi F, & Janssen P. (2011). Opsporting verzocht met de herziene NHG- standaard Hartfalen. Tijdschrift Voor Praktijkondersteuning, 6(1), 7-11.

Jukema, J.W., Verheugt, F.W.A. (2008). Leerboek atherotrombose. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Kempens Hartcentrum. Veelgestelde vragen. Geraadpleegd op 20 april 2018 via https://kempenshartcentrum.be/veelgestelde-vragen/

Kohn, L.T., Corrigan, J.M., & Donaldson, M.S. (1999). To err is human: building a safer Health System. Washington DC: National Academic Press.

Kübbler-Ross, E., & Kessler, D. (2006). Over rouw: de zin van de vijf stadia van rouwverwerking. Amsterdam: Ambo.

Lawal, A.K., Rotter, T., Kinsman, L., Machotta, A., Ronellenfitsch, U., Scott, S.D.,..., & Groot, G. (2016). What is a Clinical Pathway? Refinement of an operational Definition to identify Clinical Pathway Studies for a Cochrane Systematic Review. BMC Medicine, 14: 35. doi: 10.1186/s12916-016-0580-z

Levine, G., Bates, E., Blankenship, J., Bailey, S., Bittl, J.,..., & Ting, H. (2015). Focused Update on Primary Percutaneous Coronary Intervention for Patients With ST-Elevation Myocardial Infarction. Guideline for percutaneous coronary intervention. doi.org/10.1161/CIR.0000000000000336

Linden. (2009). Zakboek ziektebeelden Cardiologie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Logo Kempen. Hartvriendelijke voeding. Tips en tricks voor gezonde hart- en bloedvaten. Geraadpleegd op 20 april 2018 via http://logokempen.be/sites/default/files/materialfiles/15_FolderHartvri…

Malone, J.R., Fontenla, M., Bick, D., & Seers, K. (2007). Protocol Based Care Evaluation Project: Report for the national coordinating Centre for NHS Service Delivery and Organisation R&D. Geraadpleegd op 17 november 2017 via http://www.netscc.ac.uk/hsdr/files/project/SDO_FR_08-1405-078_V01.pdf

Mohammady, M., Atoof, F., Sari, A.A., & Zolfaghari, M. (2013). Bed Rest Duration after Sheath Removal following Percutaneous Coronary Interventions: a Systematic Review and Meta-analysis. Journal of Clinical Nursing, 23, 1476-1485. doi: 10.1111/jocn.12313

Mumma, B.E., Diercks, D.B., Wilson, M.D., & Holmes, J.F. (2015). Association between Treatment at an ST-segment elevation myocardial infarction Center and neurologic Recovery after out-of-hospital Cardiac Arrest. American Heart Journal, 170 (3), 516- 523. doi: 10.1016/j.ahj.2015.05.020

Natarajan, P., Jaffer, F.A., & Sabatine, M.S. (2014). MGH Cardiology board review. London: Springer-Verlag.

Natsukawa, T., Sawano, H., Natsukawa, M., Yoshinaga, Y., Sato, S., Ito, Y., ..., & Kai, T. (2015). At what Level of Unconsciousness is Mild Therapeutic Hypothermia indicated for Out-of-Hospital Cardiac Arrest: a Retrospective, Historical Cohort Study. Journal of Intensive Care, 3 (1), 38. doi: 10.1186/s40560-015-0104-5

Nederlandse Vereniging voor Cardiologie. Acuut hartinfarct: verpleegkundige checklist STEMI. Geraadpleegd op 24 februari 2018 via http://nvvcconnect.nl/acs/toolkit-acs

Netwerk Klinische Paden. (2014). Historiek. Geraadpleegd op 1 november 2017 via https://nkp.be/zorgpaden/historiek

Netwerk Klinische Paden. (2015a). Definitie. Geraadpleegd op 2 november 2017 via https://nkp.be/zorgpaden/definitie

Netwerk Klinische Paden. (2015b). Leuven Klinisch Pad Kompas. Geraadpleegd op 14 november 2017 via https://nkp.be/zorgpaden/pad_kompas

Oosterhof I., & Lien Gho A. (2015). Voedingsaspecten bij hartfalen. Bijzijn XL, 8(9), 28- 35.

Rawshani, A. (2017). ECG localization of myocardial infarction, ischemia and coronary artery occlusion. Geraadpleegd op 13 maart 2018 via https://ecgwaves.com/localization-localize-myocardial-infarction-ischem…- artery-occlusion-culprit-stemi/

RIZIV. Zorgtrajecten. Geraadpleegd op 7 mei 2018 via www.zorgtraject.beet

78

Rotter, T., Kinsman, L., James, E., Machotta, A., Willis, J., Snow, P., & Kugler, J. (2012). The Effects of Clinical Pathways on professional Practice, Patient Outcomes, Length of Stay, and Hospital Costs: Cochrane Systematic Review and Meta-Analysis. Evaluation & the Health Professions, 35 (1), 3-27. doi: 10.11177/0163278711407313

Rubens M., & Wesseling E. (2012). Leven met een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Rutten, F., Bakx, C., Bruins Slot, M.H.E., van Casteren, B.C.A.M., Derks, C.J.T., Rambharose, V.R.,... Bouma, M. (2012). NHG-Standaard acuut coronair syndroom (eerste herziening). Geraadpleegd op 27 november 2017 via https://www.henw.org/index.php/archief/volledig/id5164-nhg-standaard-ac…- coronair-syndroom-eerste-herziening.html#epidemiologie

Rutten, F., Bakx, C., Bruins Slot, M.H.E., van Casteren, B.C.A.M., Derks, C.J.T., Rambharose, V.R.,... Bouma, M. (2012). NHG-Standaard acuut coronair syndroom (eerste herziening). Geraadpleegd op 16 maart 2018 via https://www.nhg.org/standaarden/volledig/nhg-standaard-acuut-coronair-s…- eerste-herziening#idm127296

Sa’aleek, M.A.A., Nader, S., Saleh, M.Y.N., & Darawad, M. (2016). The Impact of Prolonged Bed Rest after Percutaneous Coronary Interventions in Terms of Vascular Complications and Other Patients’ Outcomes. Middle East Journal of Nursing, 10 (2), 9- 15.

Sandau, K.E., Funk, M., Auerbach, A., Barsness, G.W., Blum, K., Cvach, M.,..., & Wang, P.J. (2017). Update to Practice Standards for Electrocardiographic Monitoring in Hospital Settings: A Scientific Statement from the American Heart Association. Circulation, 136, e273-e244. doi: 10.1161/CIR.0000000000000527

Sandesara, P.B., Lambert, C.T., Gordon, N.F., Fletcher, G.F., Franklin, B.A., Wenger, N.K., & Sperling, L. (2015). Cardiac Rehabilitation and Risk Reduction. Time to “rebrand and reinvogarate”. Journal of the American College of Cardiology, 65 (4). doi: 10.1016/j.jacc.2014.10.059

Sermeus, W., Vleugels, A., Vanhaecht, K., Alewaters, H., Glorieux, A., Van Gerven, E., Heyrman, J., Aertgeerts, B., De Lepeleire, J., Peers, J. (2009). Onderzoek naar de toekomst van transmurale zorgpaden binnen Vlaanderen. Geraadpleegd op 4 december 2017 via https://www.zorg-en- gezondheid.be/sites/default/files/atoms/files/2009%20KUL- rapport%20Transmurale%20Zorgpaden%20(incl%20bijlagen).pdf

Silva C.J.B., Silva M.E.S., Reis F.F., Miranda G.C.O., Santos L., & Lima D.V.M. (2016). Bed Bath for Infarcted Patients: Crossover of the Hydrothermal Control 40°C versus 42.5°C. Online Brazilian Journal of Nursing, 15 (3), 341-350.

Sleeman, K.E., Koffman, J., Bristowe, K., Rumble, C., Burman, R., Leonard, S.,..., & Higginson, I.J. (2015). "It doesn't do the Care for you": a qualitative Study of Health Care Professionals' Perceptions of the Benefits and Harms of integrated Care Pathways for End-of-Life-Care. BMJ Open, 5:e008242. doi: 10.1136/bmjopen-2015-00824

Stegeman, N. (2013). Voeding bij gezondheid en ziekte (6e
Stergiopulos, K., & Brown, D.L. (2014). Evidence-based Cardiology Consult. London:

Springer.

Stub, D., Smith, K., Bernard, S., Nehme, Z., Stephenson, M., Bray, J.E.,..., & Kaye, D.M. (2015). Air versus Oxygen in ST-Segment Elevation Myocardial Infarction. Circulation. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.114.014494

79

80 Universitair Ziekenhuis Antwerpen. (2015). Klinisch pad thoracale pijn – acuut coronair

syndroom. Antwerpen.
Van der Spek, J.P. (2015). Acuut coronair syndroom. Bijzijn XL, 8 (3), 12-18

Vanhaecht, K., De Witte, K., Panella, M., & Sermeus, W. (2009). Do Pathways lead to better organized Care Processes? Journal of Evaluation in Clinical Practice, 15, 782-788.

Vanhaecht, K., De Witte, K., & Sermeus, W. (2007). The Care Process Organisation Triangle: a Framework to better understand how Clinical Pathways work. Journal of integrated Care Pathways, 11, 1-8.

Vanhaecht, K., Ovretveit, J., Elliott, M.J., Sermeus, W., Ellershaw, J., & Panella, M. (2012). Have we drawn the wrong Conclusions about the Value of Care Pathways? Is a Cochrane Review appropriate? Evaluation & the Health Professions, 35 (1), 28-42. doi:10.1177/0163278711408293

Vanhaecht, K., Panella, M., Van Zelm, R.T., & Sermeus, W. (2010). An Overview on the Concept and History of Care Pathways as complex Interventions. International Journal of Care Pathways, 14, 117-123.

Vanhaecht, K., & Sermeus, W. (2003). The Leuven Clinical Pathway Compass. Journal of Care Pathways, 7, 2-7.

Vanhaecht, K., Sinnaeve, P., Schoors, D., Claeys, M., Gevaert, S., & Aeyels, D. (2015). CP4ACS: Care pathways for Acute Coronary Syndrome. UZ Leuven. Geraadpleegd op 11 november 2017 via http://www.cp4acs.org/cp4acs/

Vanhaecht, K., Van Gerven, E., Deneckere, S., Lodewijckx, C., Panella, M., Vleugels, A., & Sermeus, W. (2011). 7-fasenmodel voor de ontwikkeling, implementatie, evaluatie en continue opvolging van zorgpaden. Tijdschrift voor Geneeskunde, 67 (10), 473-481.

Van Olmen, B. (2017). Cardiovasculaire problematiek: inleiding in de elektrocardiologie voor verpleegkundigen. Onuitgegeven nota's bij een cursus voor het derde jaar van de opleiding verpleegkunde, Thomas More hogeschool, Departement verpleegkunde Turnhout.

Vlaams Indicatorenproject. (z.j.). Wat is een accreditatie? Geraadpleegd op 2 november 2017 via https://www.zorgkwaliteit.be/vragen/wat-een-accreditatie

Vlaams Instituut Gezond Leven. (z.j.). De Beweegdriehoek. Geraadpleegd op 4 april 2018 via https://www.gezondleven.be/themas/beweging-sedentair- gedrag/bewegingsdriehoek

Vlaams Instituut Gezond Leven. (z.j.). De Voedingsdriehoek. Geraadpleegd op 4 april 2018 via https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsdriehoek

Zachariasse, J.M., Seiger, N., Rood, P.P.M., Alves, C.F., Freitas, P., Smit, F.J.,..., Moll, H.A. (2017). Validity of the Manchester Triage System in Emergency Care: a prospective observational Study. Public Library of Science One, 12 (2), e0170811. doi: 10.1371/journal.pone.0170811

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in de verpleegkunde
Publicatiejaar
2018
Promotor
Rita Bosmans
Kernwoorden