Onderzoeksvraag: Hoe kunnen we de leerlingen van de 2e en 3e graad problematische wiskundige leerinhouden aanbieden via STEM-onderwijs zodat ze deze items beter begrijpen?

Deirdre Staessen
In het kader van onze bachelorproef voerden drie studenten een onderzoek uit naar hoe we wiskunde op een andere manier kunnen aanpakken in de klas aangezien vele kinderen hier moeilijkheden mee ervaren. Binnen het onderzoek gingen we op zoek naar het feit of de STEM-didactiek geschikt zou zijn om wiskundige moeilijkheden op een andere manier aan te bieden. We baseerden ons onderzoek op talrijke artikels, boeken en interviews met onderwijzers en directieleden en vertrekken daarbij vanuit het begrip STEM.

Wiskunde anders bekeken

Het afgelopen semester voerden drie studenten uit de lerarenopleiding bachelor lager onderwijs van VIVES een onderzoek uit naar wiskunde binnen STEM-onderwijs. Dit onderzoek vond plaats in GO! basisschool Ter Elzen in Wijtschate.

Afbeelding AIn het onderzoek gingen de studenten op zoek naar een antwoord op de onderzoeksvraag: ‘Hoe kunnen we de leerlingen van de tweede en derde graad problematische wiskundige leerinhouden aanbieden via STEM-onderwijs zodat ze deze items beter begrijpen?’ Daarbij vertrokken ze vanuit wiskundige moeilijkheden om die te koppelen aan een concrete, betekenisvolle STEM-activiteit.

Om dit onderzoek te leiden, werkten de studenten enkele activiteiten uit die toegepast werden in de tweede en derde graad in de GO! basisschool Ter Elzen. Er werden twee ontwerpweken vrijgemaakt waarbij de studenten hun activiteiten uitvoerden, bijstuurden en vooral resultaten verzamelden.

Tijdens de eerste week van hun bezoek werd er gewerkt rond één project: ‘de voedselfabriek’. Daarbij hielpen de kinderen de fabriek een handje door, in groep, een recept op te zoeken, te bereiden en te verkopen tegen een kleine winst. In dit project leerden de leerlingen zaken bij rond gewicht, hoofdrekenen, kommagetallen en bruto-tarra-netto. Ook het sociale aspect en het samenwerken met anderen werd niet achterwege gelaten.

In de tweede week zorgden de leraren in opleiding voor enkele kortere activiteiten omtrent oppervlakte, volume, gewicht en hoeken meten. Er werden dus steeds andere wiskundige moeilijkheden behandeld die de school aankaartte. Wanneer deze activiteiten uitgevoerd werden, zorgden de studenten voor een goede interactie met de kinderen. Zo stonden ze steeds stil bij het denk- en doeproces van de leerlingen. Hoe, wat en waarom iets tot stand kwam, zijn daarbij belangrijke termen die aan bod kwamen door in dialoog te treden met de leerlingen.

Bibliografie

(sd). Opgehaald van Cielen: http://www.cielen.eu/bruto-tarra-netto-5e-klas-wiskunde-uitleg.pdf

A, P. (2014). Klascement. Opgehaald van Bruto tara netto: https://www.klascement.net/docs/52047/?previous

Arteveldehogeschool. (2016). Het model. Opgehaald van arteveldehogeschool: http://www.arteveldehogeschool.be/stemvoordebasis/model#de-fysische-wer…

B.V., S. &. (2010). Oefeningen rekenen voor kinderen op de basisschool. Opgehaald van Aandacht voor rekenen.nl: http://www.aandachtvoorrekenen.nl/all/oefeningen+rekenen

Bananen smoothie. (2013, november 21). Opgehaald van Ons Kookboek: http://www.onskookboek.be/smoothie-recepten/bananen-smoothie.html

BELGA. (2016, december 9). STEM-onderwijs is veel meer dan een welvaartsmotor. De tijd.

Boer, M. d. (2015, augustus 07). 10 tips bij rekenproblemen. Opgehaald van Wijzer over de basisschool.nl: http://wijzeroverdebasisschool.nl/rekenproblemen/

Csp_Chuhail. (sd). Illustratie: Clipart - proefbuis, bol, geïsoleerde, op, white. Opgehaald van Fotosearch.nl: http://www.fotosearch.nl/CSP402/k17935593/

De Jongh, H. v. (2009). Natuur en techniek geven, praktische vakdidactiek voor het basisonderwijs. Assen: Uitgeverij Koninklijke van Gorcum.

Elzen, B. e. (2017). Welkom. Opgehaald van Basisschool en kinderdagverblijf GO! Ter Elzen: https://sites.google.com/site/bsterelzen/home

Flaticon. (2015). Illustratie: Geodriehoek school-instrument Gratis Icoon. Opgehaald van Freepik.com: http://nl.freepik.com/iconen-gratis/geodriehoek-school-instrument_72696…

Gielen, A. (2009, mei 28). Wiskunde met GeoGebra. Opgehaald van Oppervlakteformules: http://users.telenet.be/angielen/1ejaar/Delta_1B/H12/samenvatting_opper…

Gierts, B. (2015, januari 28). STEM-scholen aan het woord. Opgehaald van Leerrijk Plantyn: http://www.leerrijk.be/Artikels/index.aspx?id=c0ed8b67-e139-4862-af7c-a…

Hilde Van Houte, B. M. (2012). Goesting in school. Opgehaald van STEM op school: http://www.stemopschool.be/files/media/1377862762.pdf

Hoeken meten met geodriehoek. (2017, mei 30). Opgehaald van Computermeester.be: http://computermeester.be/geodriehoek.htm

Illustratie: Drafting Compass Icon. (2013, november 26). Opgehaald van Icons8.com: https://icons8.com/icon/49582/drafting-compass

Jan Ardies. (2014, maart 13). Students' Attitudes Towards Technology. Niet gepubliceer proefschrift.

Katrien Cnudde, M. P. (2011-2013, september - februari). Meer denken bij/over functionele wiskunde. Opgehaald van associatie kuleuven.be: http://associatie.kuleuven.be/schoolofeducation/projecten/MeerDenkenbij…

Kazou. (2010). Energizers. Leie & Schelde: Kazou.

Kazou. (2010). Groepsdynamica. Leie & Schelde: Kazou.

Kilby, J. (sd). Illustratie: Pocket calculator. Opgehaald van Studyvillage.com: http://studyvillage.com/attachments/Resources/3207-9326-pocket-calculat…

Kloeze, H. (sd). Illustratie: Tandwielen. Opgehaald van SRA.nl: https://www.sra.nl/biz/aan-de-slag

Köhler, L. (2011, november 11). Gepast betalen en teruggeven. Opgehaald van Klascement: https://www.klascement.net/docs/29297

Kristof Van de Keere, S. V. (2013). Leren is onderzoeken. Leuven: Lannoo Campus.

Lamon, S. (2005). Teaching fractions and ratios for. New York: Routledge.

Leemans, L. (2016, november 29). Vlaamse leerlingen en wiskunde: topprestaties, weinig fun. Opgehaald van Klasse.be: https://www.klasse.be/70349/timss-2016-sterk-wiskunde-niet-graag/

Leterme, D. (2007-2008). Onderwijskunde algemeen. In D. Leterme, Onderwijskunde algemeen (pp. 95-96). Brussel: Europese hogeschool Brussel. Opgehaald van https://didi1al61b.wikispaces.com/concreet+-+schematisch+-+abstract

Lewin, R. (2017). STEM activities. Opgehaald van Pinterest.com: https://www.pinterest.com/aprilbrunk/stem-activities/?lp=true

Maebe, C. (2017, april 11). Rekenproblemen bij tafels. (J. F. Staessen, Interviewer)

Martine Carbonez, F. D. (2008). Wiskundewijzer. Wommelgem: Van in.

Medialaan. (2015, juli 29). Chocomousse. Opgehaald van Koken.vtm.be: https://koken.vtm.be/sos-piet/recept/chocomousse

Ni, Y., & Zhou, Y.-D. (2005). Teaching and learning fraction and rational numbers the origins and implications of whole number bias. . In Y. Ni, & Y.-D. Zhou, Educational Psychologist (pp. 27-52).

Olivia. (2012, maart 26). Cupcakes maken met het basisrecept cupcakes. Opgehaald van Cupcakerecepten.nl: https://www.cupcakerecepten.nl/cupcakes-maken

Onderwijsraad, V. (2016). Reflectie-instrument. Opgehaald van STEM op school: www.stemopschool.be

Onderwijszorg, F. o. (sd). 1 2 3 4 5 6 problemen in de rekenontwikkeling. Tilburg: Bazalt.

P-reviews. (sd). P-reviews. Opgehaald van Een voorbeeld van onderzoekend leren: http://www.p-reviews.be/2/6/1/2/

Redactie, D. (2016, 05 05). 6 redenen om elkaar regelmatig eens goed te knuffelen. Opgehaald van Het Laatste Nieuws.be: http://www.hln.be/hln/nl/33202/Joepie/article/detail/2693914/2016/05/05…

Roy, P. V. (2016). Breuken, kommagetallen en procenten: Een didactiek voor het basisonderwijs. Opgehaald van Eekhout Academy: https://www.eekhoutacademy.be/nascholingen/detail/I16-176

Roy, P. V., Ilona Hawrijk, A. P., Vermeersch, N., & Depaepe, F. (2012-2014)). Breuken, kommagetallen en procenten: een lessenreeks voor toekomstige leerkrachten in het lager onderwijs. Opgehaald van PowerPointpresentatie KU Leuven:: https://ppw.kuleuven.be/o_en_o/CIPenT/studiedagwiskundeondw2015/ppts/20…

Sanoma. (2017). Luchtige wafels. Opgehaald van Libelle-lekker.be: https://www.libelle-lekker.be/bekijk-recept/3053/luchtige-wafels

Sanoma. (2017). Pannenkoeken. Opgehaald van Libelle-lekker.be: https://www.libelle-lekker.be/bekijk-recept/3745/pannenkoeken

scholengroep., S. R. (2014). Nieuw: STEM in de eerste graad. Opgehaald van Sint Rembert scholengroep : http://www.sint-rembert.be/media/video/nieuw-stem-de-eerste-graad

Schreuder, I. (sd). Als het onthouden van de tafels maar niet lukt. Opgehaald van Beeldend leren: http://www.beeldendleren.nl/2-uncategorised/22-als-het-onthouden-van-de…

Schutz, R. (2007-2014). Begrip wiskunde. Opgehaald van Kernerman Nederlands Leerderswoordenboek : http://www.encyclo.nl/begrip/wiskunde

Soraya Fret, H. H. (2016). Pom, Pinnemuts en een ophaalbrug: Een praktijkverhaal over STEM-onderwijs. VVKBaO, pp. 8-11.

TAL-team. (sd). Zorgbeleid basisschool de Bomgerd. Opgehaald van Breuken, procenten, kommagetallen en verhoudingen.: ww.vddungen.eu/Breuken.doc

Technopolis. (2013). Wat is STEM? . Opgehaald van Technopolis: https://www.technopolis.be/nl/fiche/stem/stem-en-stem-academiebe/wat-is…

Tommy. (2006, maart 05). Zelfgemaakte chips uit de oven. Opgehaald van Smulweb.nl: http://www.smulweb.nl/recepten/1141364/Zelfgemaakte-chips-uit-de-oven

Van der Zee, S. G. (2014). De opbrengsten van geïntegreerd wetenschap- en techniekonderwijs op de lerarenopleiding basisonderwijs. Tijdschrift voor lerarenopleiders, 36.

Velde, I. V. (2017, maart 22). Leerlingen krijgen goedgekeurde toetsen op einde basisonderwijs. Opgehaald van De Redactie.be: http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/binnenland/1.2930166

Vermeulen, W. (2013). tijdschrift voor nascholing en onderzoek van hat reken-wiskundeonderwijs. Opgehaald van Hoe kinderen kommagetallen kennen: http://www.fi.uu.nl/publicaties/literatuur/6917.pdf

Vervaet, S. D. (2014). STEM voor onderzoekend leren: Voorbeelden uit het basisonderwijs. Opgehaald van techniekacademie: https://www.techniekacademie.be/fotos/STEM-Kristof-Stephanie.pdf

Vervaet, S. M. (2015). Onderzoekend leren. Opgehaald van Didactisch kader voor de leerkracht.: www.onderzoekendleren.be

Vorming, D. O. (2014). STEM-kader voor het Vlaamse onderwijs. Opgehaald van onderwijs kiezer: https://www.onderwijskiezer.be/v2/download/STEM-kader-voor-het-Vlaamse-…

Vorming, D. O. (2014, maart). Vlaamse overheid. Opgehaald van Stem af op de toekomst. Kies voor een STEM-studie of -job. : https://www.vlaanderen.be/nl/publicaties/detail/stem-af-op-de-toekomst

Vorming, h. V. (sd). Toolkit gevalideerde toetsen basisonderwijs. Opgehaald van Onderwijs.Vlaanderen.be: http://onderwijs.vlaanderen.be/nl/toolkit-gevalideerde-toetsen-basisond…

Vosniadou, S., & Verschaffel, L. (2004). Extending the conceptual change approach to mathematics learning and teaching. In S. Vosniadou, & L. Verschaffel, Learning and Instruction (pp. 445-451).

Werbrouck, S. (2017, mei 12). Volume en hoeken. (J. Forment, Interviewer)

Wikipedia Foundation, I. (2014, november 13). Illustratie: Desktop-PC. Opgehaald van Wikipedia.org: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Desktop-PC.svg

Wikipedia Foundation, I. (2015, december 12). Inhoud. Opgehaald van Wikipedia.org: https://nl.wikipedia.org/wiki/Inhoud_(volume)

Wikipedia Foundation, I. (2016, juni 30). Hoek. Opgehaald van Wikipedia.org: https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoek_(meetkunde)

Wikipedia Foundation, I. (2016, december 25). Illustratie: Science-symbol-2. Opgehaald van Wikipedia.org: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Science-symbol-2.svg

Wikipedia Foundation, I. (2017, maart 19). Wiskunde. Opgehaald van Wikipedia.org: https://nl.wikipedia.org/wiki/Wiskunde#Definities_van_de_wiskunde

Universiteit of Hogeschool
Bachelor Lager Onderwijs
Publicatiejaar
2017
Promotor
De heer Remko Meys en mevrouw Audrey Deleu
Kernwoorden