The Green-Economic European Energy Index (GEEEI): Laying the foundations for future research on energy policies in Europe

Alexander De Vriese
De hoofddoelstelling van de scriptie is om, enerzijds, een duidelijk beeld te schetsen van de huidige stand van zaken inzake het energiebeleid in de Europese lidstaten (Welke lidstaten zijn het te volgen voorbeeld?), en, anderzijds, om de relativiteit van deze beleidsprestaties te schetsen. De theoretische omkadering is die van het groen-economische en energiezekerheidsgerichte gedachtegoed. Methodologisch steunt het evaluatiekader op indicatoren.

Ecologisch leiderschap in de EU: tussen feit en fictie, theorie en praktijk

“Duitsland is de meest bestudeerde case inzake ecologisch energiebeleid, en toch biedt het slechts voor 48,7% van dergelijke onderzoeken een interessant vertrekpunt. Zelfs Polen doet het – ondanks zijn beduidend negatieve reputatie – beter met 50,7%.”

Aan het woord is Alexander De Vriese. Hij presenteerde afgelopen zomer zijn masterproef aan het Centrum voor EU-studies van de Universiteit Gent. Centraal in zijn onderzoek stond de zoektocht naar de beste vormen van groen-economisch energiebeleid in de Europese lidstaten. Zijn conclusie is eenduidig: door een ontoereikende wetenschappelijke basis, wordt er inzake energiebeleid op de verkeerde plaatsen naar inspiratie gezocht. Ook onze informele gewoonte om bepaalde lidstaten aan te duiden als de goede of de slechte leerlingen in de klas, stemt volgens de studie al te vaak niet overeen met de realiteit.

“Zelfs wanneer we louter naar de ecologische component van energiebeleid kijken, is het duidelijk dat er sprake is van een contradictie: sommige van de zogenaamde groene leiders zijn helemaal niet in de positie om zich een voorbeeldfunctie aan te meten, terwijl andere lidstaten dat – tegen de verwachting in – wel kunnen.” verduidelijkt de auteur die drie categorieën lidstaten specifiek aanhaalt in zijn werk. De Scandinavische lidstaten maken samen met Oostenrijk de eerste groep uit. Zij worden niet alleen verwacht te leiden, maar blijken dat in de realiteit ook te doen. Hetzelfde kan niet gezegd worden over de overige landen met een leider-statuut, i.e. het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Duitsland, mits deze teleurstellende prestaties moeten voorleggen. Ten slotte zijn er ook Europese lidstaten die het ondanks hun reputatie bijzonder goed doen. Letland, Italië en Slovenië kunnen tot deze groep gerekend worden, maar ook Polen. “Dit beeld verandert trouwens niet wanneer de sociaaleconomische component van energiebeleid mee in beschouwing wordt genomen, integendeel. Ook Estland steekt dan het teleurstellende trio voorbij.” aldus de student.

De politiek-wetenschappelijke studie wijst evenwel ook op de relativiteit van ecologisch leiderschap. De beleidskwaliteit inzake energie varieert namelijk niet alleen tussen de lidstaten onderling, maar ook naargelang welke aspecten en deelaspecten van energiebeleid in beschouwing worden genomen. Het onderzoek toont bijvoorbeeld aan dat het soms de slecht presterende lidstaten zijn die het hoogste scoren op een bepaald deelaspect, terwijl lidstaten die in het algemeen beter presteren, ook beduidend lage scores kunnen hebben. “We moeten dan ook af van het onzorgvuldig omspringen met veralgemenende termen als ‘groene leider’ of ‘laggard’ om aan te duiden welke landen het respectievelijk goed of slecht doen op het gebied van ecologisch beleid.” bepleit De Vriese. “Het is een gewoonweg misleidende praktijk.”

De GEEEI

Tot de bovenstaande conclusies kwam de student-politicoloog dankzij een uitgebreide literatuurstudie, enerzijds, en het ontwerp en de toepassing van een eigen evaluatiekader, anderzijds. In het eerste deel van de thesis, i.e. de literatuurstudie, lag de nadruk op de beleidsvorming rond energiezekerheid en het groen economisch gedachtegoed. Het onderzoek poneert dat deze denkkaders de laatste jaren niet alleen naar elkaar toegegroeid zijn, maar ook dominant geworden zijn in het uitdenken en uitvoeren van energiebeleid in de Europese Unie. “Toch was er nog geen enkel evaluatiekader voorhanden dat beiden inzichten combineert op een methodologisch verantwoorde manier.” aldus de auteur. “Het was tijd om daar verandering in te brengen.”

Die verandering beoogt het tweede deel van de masterproef te brengen aan de hand van de Green-Economic European Energy Index. Deze GEEEI beoogt zowel het energiezekerheid- als groen-economisch denken te omvatten, en tegelijkertijd tegemoet te komen aan de moderne methodologische vereisten voor evaluatiekaders. Het is een index die uit twee sub-indices bestaat, die elk opgebouwd zijn uit tien indicatoren. Deze sub-indices, i.e. GEEEIEco en GEEEISoc, vertegenwoordigen respectievelijk de ecologische en de sociaaleconomische dimensies van het groen-economisch denken. Het geheel is erop gericht om te zoektocht naar beste praktijkvoorbeelden te faciliteren en focust zich daarom op de uitkomsten van de verschillende energiebeleidsvormen van de achtentwintig lidstaten.

Het resultaat is één hoofdindex, twee sub-indices, een overzichtstabel per lidstaat, een scorebord per indicator, en drie methoden om het inspiratie-potentieel van de lidstaten te achterhalen. Vooral op dat laatste legt de onderzoeker de klemtoon: “Voor mij was het altijd uiterst belangrijk dat zowel de modale burger als de doorwinterde academicus met mijn index aan de slag moesten kunnen. Wie niet over de juiste middelen of kennis beschikt, kan daarom altijd de GEEEI-score van een lidstaat interpreteren als de procentuele kans dat die lidstaat interessant onderzoek zal opleveren.” De andere methoden die gegeven worden in de masterthesis zijn de gerichte aanpak, waarbij de overzichtstabellen en scoreborden worden geraadpleegd, en de holistische aanpak, waarbij de informatie uit deze beide tabellen wordt gecombineerd.

België

Met een totaalscore van 45,5 en een eenentwintigste plaats in de hoofdindex eindigt België trouwens net geen vier percentpunten onder het gemiddelde. Ook wat de sub-indices betreft, gooit België geen grote ogen. In de ecologische en sociaaleconomische sub-indices eindigt het op de, respectievelijk, vierentwintigste plaats met een score van 46,3 en veertiende plaats met een score van 44,7. Inzake de individuele indicatoren weet België enkel te scoren met zijn CO2- en GHG-intensiteit.

Bibliografie

• Agrawala, S., & Andresen, S. (2002). Leaders, pushers and laggards in the making of the climate regime. Global Environmental Change, 12, 41-51.
• Andersen, M. S., & Liefferink, D. (1997). Introduction: the impact of the pioneers on EU environmental policy. In M. S. Andersen, & D. Liefferink (Eds.), European environmental policy: The pioneers (pp. 1-36). Manchester & New York: Manchester University Press.
• Andersen, M. S., & Liefferink, D. (1998). Strategies of the 'green' member states in EU environmental policy-making. Journal of European Public Policy, 5(2), 254-270.
• Ang, B., Choong, W., & Ng, T. (2015). Energy security: Definitions, dimensions and indexes. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 42, 1077-1093.
• Arts, B., Kamstra, J., Liefferink, D., & Ooijevaar, J. (2009). Leaders and laggards in environmental policy: a quantitative analysis of domestic policy outputs. Journal of European Public Policy, 16(5), 677-700.
• Austvik, O. G. (2016). The Energy Union and security-of-gas supply. Energy Policy, 96, 372–382.
• Bals, C., Burck, J., Dertinger, A., Marten, F., & Uhlich, T. (2016). CCPI: Results 2017. Brussels & Berlin/Bonn: CAN Europe & Germanwatch.
• Barbier, E., Markandya, A., & Pearce, D. W. (1989). Blueprint for a Green Economy. New York: Earthscan.
• Behrens, W. W., Meadows, D. L., Meadows, D. H., & Randers, J. (1972). The Limits of Growth - A Report for the Club of Rome's Project on the Predicament of Mankind. New York: Universe Books.
• Benitez-Capistros, F., Block, T., Hugé, J., Verbruggen, A., Waas, T., & Wright, T. (2014). Sustainability Assessment and Indicators: Tools in a Decision-Making Strategy for Sustainable Development. Sustainability, 6, 5512-5534.
• Benson, D., & Russel, D. (2015). Patterns of EU energy policy outputs: Incrementalism or punctuated equilibrium? West European Politics, 38, 185–205.
• Bigerna, S., Bollino, C. A., & Micheli, S. (2015). The Sustainability of Renewable Energy in Europe. Cham: Springer International Publishing Switzerland.
82
• Borgnäs, K. (2016). The Policy Influence of Sustainability Indicators: Examining Use and Influence of Indicators in German Sustainability Policy Making. German Politics, 25(4), 480-499.
• Brand, U. (2012). Green Economy – the Next Oxymoron? No Lessons Learned from Failures of Implementing Sustainable Development. GAIA, 21(1), 28-32.
• Breyer, C., Creutzig, F., Fernandez, B., Goldschmidt, J., Jakob, M., Knopf, B., & Wiegandt, K. (2014). Catching two European birds with one renewable stone: Mitigating climate change and Eurozone crisis by an energy transition. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 38, 1015-1028.
• Buzogány, A., & Ćetković, S. (2016). Varieties of capitalism and clean energy transitions in the European Union: When renewable energy hits different economic logics. Climate Policy, 16(5), 642-657.
• Cherp, A., & Jewell, J. (2014). The concept of energy security: Beyond the four As. Energy Policy, 75, 415-421.
• Ciocoiu, C. N. (2011). Integrating digital economy and green economy: opportunities for sustainable development. Theoretical and Empirical Researches in Urban Management, 6(1), 33-43.
• de Jong, J., & Egenhofer, C. (2014). A Call for More Regional Approaches to EU Energy Policy. Intereconomics, 5, 262-267.
• Dual Citizen LLC (2016). GGEI 2016.
• Dual Citizen LLC. (2017). Performance Index. Last consulted on July 31, 2017. Retrieved from GGEI: http://dualcitizeninc.com/global-green-economy-index/economic-environme….
• Dupont, C., & Oberthür, S. (2015). Conclusions: Lessons Learned. In C. Dupont, & S. Oberthür (Eds.), Decarbonization in the European Union: Internal Policies and External Strategies (pp. 244-265). Hampshire/New York: Palgrave Macmillan.
• Dupont, C., & Oberthür, S. (2015). Decarbonization in the EU: Setting the Scene. In C. Dupont, & S. Oberthür (Eds.), Decarbonization in the European Union: Internal Policies and External Strategies (pp. 1-24). New York: Palgrave Macmillan.
83
• EC (2010). Europe 2020: A strategy for smart, sustainable and inclusive growth. Brussels: COM(2010) 2020.
• EC (2011). A Roadmap for moving to a competitive low carbon economy in 2050. COM(2011) 112.
• EC (2014). A policy framework for climate and energy in the period from 2020 to 2030. Brussels: COM(2014) 15.
• EC (2015). A Framework Strategy for a Resilient Energy Union with a Forward-Looking Climate Change Policy. COM(2015) 80.
• EEA (2012). Environmental Indicator Report 2012: Ecosystem Resilience & Resource Efficiency in a Green Economy in Europe. Copenhagen: EEA.
• EEA (2013). Environmental Indicator Report 2013: Natural Resources and Human Well-being in a Green Economy. Copenhagen: EEA.
• EEA (2013). Towards a green economy in Europe: EU environmental policy targets and objectives 2010–2050. Copenhagen: EEA.
• EEA (2014). Resource-efficient green economy and EU policies. Luxembourg: Publications Office of the EU.
• EEA (2015). The European environment — state and outlook 2015: synthesis report. Copenhagen: EEA.
• EU (2012). Consolidated Version of the TFEU. Official Journal of the EU.
• EU (2014). The European Union explained - Energy. Luxembourg: Publications Office of the EU.
• EU (2017, July). By country. Last consulted on August 4, 2017. Retrieved from EC - Energy: http://ec.europa.eu/energy/en/data-analysis/country.
• EurObserv'ER (2016). The state of renewable energies in Europe - Edition 2016.
• EurObserv'ER (2017, March). Data comparison between Eurostat and EurObserv’ER. Last consulted on August 12, 2017. Retrieved from EurObserv'ER: https://www.eurobserv-er.org.
84
• Eurostat (2012, September 7). Glossary: Final energy consumption. Last consulted on August 6, 2017. Retrieved from Eurostat - Statistics Explained: http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Glossary:Gr….
• Eurostat (2013, February 12). Glossary: Gross inland energy consumption. Last consulted on August 6, 2017. Retrieved from Eurostat - Statistics Explained: http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Glossary:Gr….
• Eurostat (2014). Towards a harmonised methodology for statistical indicators - Part 1: Indicator typologies and terminologies - 2014 edition. Luxembourg: Publications Office of the EU.
• Eurostat (2016). Smarter, greener, more inclusive? Indicators to support the Europe 2020 strategy - 2016 edition. Luxemburg: Publications Office of the EU.
• Eurostat (2017, June 8). Complete energy balances - annual data. Last consulted on August 3, 2017. Retrieved from Eurostat Database: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
• Eurostat (2017, June 8). Electricity prices for domestic consumers - bi-annual data (from 2007 onwards). Last consulted on August 3, 2017. Retrieved from Eurostat Database: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
• Eurostat (2017, June 8). Electricity prices for industrial consumers - bi-annual data (from 2007 onwards). Last consulted on August 5, 2017. Retrieved from Eurostat Database: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
• Eurostat (2017, March 23). Environmental tax revenues. Last consulted on Augustus 3, 2017. Retrieved from Eurostat Database: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
• Eurostat (2017, June 8). Gas prices for domestic consumers - bi-annual data (from 2007 onwards). Last consulted on August 5, 2017. Retrieved from Eurostat Database: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
• Eurostat (2017, June 8). Gas prices for industrial consumers - bi-annual data (from 2007 onwards). Last consulted on August 5, 2017. Retrieved from Eurostat Database: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
• Eurostat (2017, July 12). Population on 1 January by age and sex. Last consulted on 3 August 2017. Retrieved from Eurostat Database: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
85
• Eurostat (2017). Towards a harmonised methodology for statistical indicators: Part 2 - Communicating through indicators - 2017 Edition. Luxembourg: Publications Office of the EU.
• Eurostat (2017). Towards a harmonised methodology for statistical indicators: Part 3 - Relevance of indicators for policy making. 2017 edition. Luxemburg: Publications Office of the EU.
• Fiorino, D. J. (2014). The Green Economy: mythical or meaningful? Policy Quarterly, 10(1), 26-34.
• Fischer, S., Gullberg, A. T., Sartor, O., & Szulecki, K. (2016). Shaping the ‘Energy Union': between national positions and governance innovation in EU energy and climate policy. Climate Policy, 16(5), 548-567.
• Focken, H. (2015). Between national interests and the greater good: struggling towards a common European Union energy policy in the context of climate change. Journal of International Affairs, 69(1), 179-191.
• Fouquet, D. (2013). Policy instruments for renewable energy – From a European perspective. Renewable Energy, 49, 15-18.
• FPB & INR (2017). Aanvullende indicatoren naast het bbp. Brussels: FBP.
• Freudenberg, M. (2003). Composite Indicators of Country Performance: A Critical Assessment. OECD Science, Technology and Industry Working Papers, 2003/16. Paris: OECD Publishing.
• Froggatt, A., & Levi, M. A. (2009). Climate and energy security policies and measures: synergies and conflicts. International Affairs, 85(6), 1129-1141.
• GGBP (2014). Green Growth in Practice: Lessons from Country Experiences. Seoul: GGBP.
• GGKP (2013). Moving towards a Common Approach on Green Growth Indicators.
• Green, M., Porter, M. E., & Stern, S. (2017). Social Progress Index 2017. Social Progress Imperative.
• Gudmundsson, H. (2003). The Policy Use of Environmental Indicators - Learning from Evaluation Research. The Journal of Transdisciplinary Environmental Studies, 2(2).
• Gupta, J., & Mayrhofer, J. P. (2016). The science and politics of co-benefits in climate policy. Environmental Science & Policy, 57, 22-30.
86
• Harris, J. M., & Roach, B. (2013). Greening the economy. In J. M. Harris, & B. Roach, Environmental and resource Economics: A Contemporary Approach, Edition 3 (pp. 408-432). London & New York: Scharpe M.E.
• Hsu, A. (2016). 2016 Environmental Performance Index. New Haven: Yale University.
• IEA (2014). Energy Supply Security: Emergency Response of IEA Countries - 2014. Paris: IEA & OECD.
• IISD & UNEP (2014). Trade and Green Economy: A Handbook - Third Edition. Geneva: IISD.
• ILO, IOE, ITUC & UNEP (2008). Green Jobs: Towards Decent Work in a Sustainable, Low-Carbon World.
• Isaka, M. (2013). Intellectual Property Rights: The role of Patents in Renewable Energy Technology Innovation. IRENA.
• Johansson, B., Månsson, A., & Nilsson, L. J. (2014). Assessing energy security: An overview of commonly used methodologies. Energy, 73, 1-14.
• Juncker, J.-C. (2015, July 15). A New Start for Europe: My Agenda for Jobs, Growth, Fairness and Democratic Change - Political Guidelines for the next European Commission. Last consulted on August 7, 2017. Retrieved from European Commission: https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/juncker-poli….
• Lander, E. (2011). The Green Economy: the Wolf in Sheep’s clothing. TNI.
• McCormick, K., Richter, J. L., & Pantzar, M. (Eds.) (2015). Greening the Economy: Lessons from Scandinavia. Lund: Lund University.
• Mišík, M. (2017). Comments on “the Energy Union and security-of-gas supply” by Ole Gunnar Austvik. Energy Policy, 102, 27-29.
• Mundaca, L., & Richter, J. L. (2015). Assessing ‘green energy economy’ stimulus packages: Evidence from the U.S. programs targeting renewable energy. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 42, 1174-1186.
• Narula, K., & Reddy, S. B. (2015). Three blind men and an elephant: The case of energy indices to measure energy security and energy sustainability. Energy, 80, 148-158.
87
• OECD (2008). Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. OECD Publishing.
• Primova, R. (2015). The EU Internal Energy Market and Decarbonization. In C. Dupont, & S. Oberthür (Eds.), Decarbonization in the European Union: Internal Policies and External Strategies (pp. 25-45). New York: Palgrave Macmillan.
• Tusk, D. (2014, April 21). A united Europe can end Russia’s energy stranglehold. Last consulted on August 11, 2017. Retrieved from Financial Times: https://www.ft.com/content/91508464-c661-11e3-ba0e-00144feabdc0.
• UN (2017, August 1). Background. Last consulted on August 10, 2017. Retrieved from UN-Millennium Goals: http://www.un.org/millenniumgoals/bkgd.shtml.
• UN (2017, August 1). The Sustainable Development Agenda. Last consulted on August 10, 2017. Retrieved from UN - Sustainable Development: http://www.un.org/sustainabledevelopment/development-agenda.
• UN ESC (2016). Report of the Inter-Agency and Expert Group on Sustainable Development Goal Indicators. E/CN.3/2016/2.
• UN General Assembly (2000). Resolution adopted by the General Assembly - United Nations Millennium Declaration. UN.
• UN General Assembly (2015). Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015 - Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. UN.
• UNECE (2014). Conference of European Statisticians Recommendations on Measuring Sustainable Development. New York & Geneva: United Nations.
• UNEP & UNU-IHDP (2014). Inclusive Wealth Report 2014: Measuring progress toward sustainability. Cambridge: United Nations University – International Human Dimensions.
• UNEP (2011). Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication.
• UNEP (2011). Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication - A Synthesis for Policy Makers.
88
• UNEP (2012). Measuring Progress towards an Inclusive Green Economy.
• UNEP (2012). The Business Case for the Green Economy. Sustainable Return on Investment.
• UNEP (2014). Using Indicators for Green Economy Policymaking.
• UNEP (2014). Using Models for Green Economy Policymaking.
• Victor, D. (2009). The Politics of Fossil-Fuel Subsidies. Geneva: International Institute for Sustainable Development Global Subsidies Initiatives.
• WCED (1987). Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future. UN.
• WIPO (2017). Inside WIPO - What is WIPO? Last consulted on August 12, 2017. Retrieved from WIPO: http://www.wipo.int/about-wipo/en.
• WIPO (2017, February). WIPO IP Statistics Data Center. Last consulted on 6 August 2017. Retrieved from WIPO: https://www3.wipo.int/ipstats/editIpsSearchForm.htm?tab=patent.
• World Bank (2017). Databank: Sustainable Development Goals (SDGs). Last consulted on August 5, 2017. Retrieved from The World Bank: http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=sustainable-deve…).
• World Bank (2017). Databank: World Development Indicators. Last consulted on August 5, 2017. Retrieved from The World Bank: http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=world-developmen….

Universiteit of Hogeschool
Master of Science in de EU-studies
Publicatiejaar
2017
Promotor
Dr. Sarah Delputte
Kernwoorden