Gezamenlijk of niet: maakt het iets uit?

Lieke van Cann
Een onderzoek naar de gezamenlijkheid en relationele tevredenheid van net-gehuwden en net-samenwonenden.

En ze leefden nog lang en gelukkig

En ze leefden nog lang en gelukkig

De gezamenlijkheid en relationele tevredenheid van net-gehuwden en net-samenwonenden

Lieke van Cann

Cohabitatie

Image removed.Dit jaar vierden mijn ouders hun veertig jarig jubileum. Voor mijn generatie is het de vraag of een Robijnen huwelijk haalbaar is. Mijn zussen zijn allebei gescheiden en hebben samengestelde gezinnen gevormd. Mijn vriend en ik kiezen bewust voor het ongehuwd samenwonen. Tegenwoordig noemen ze dat met een mooi woord ‘cohabitatie’. Verschilt onze relatie van een huwelijksrelatie? Geven wij eenzelfde betekenis aan de relatie, of hebben we een ander beeld van hoe een relatie moet worden vormgegeven? En hoe zit het met het geluksgevoel?

 

Mijn directe omgeving is een goed voorbeeld van het feit dat relatievorming tegenwoordig geen eenduidig gegeven is. In westerse samenlevingen wordt in toenemende mate waarde gehecht aan individuele autonomie en zelfontplooiing. Het uitspreken van de trouwbelofte ‘ik beloof je trouw te blijven in goede en in slechte dagen, in gezondheid en ziekte, tot de dood ons scheidt’ impliceert een onvoorwaardelijke verantwoordelijkheid voor de ander. Voor sommige koppels is dit net een brug te ver. Zij verkiezen cohabitatie boven het huwelijk.

 

“Wie zijn meer tevreden met hun relatie, net-samenwonenden of net-gehuwden?”

 

Ik heb mij verdiept in de verschillen en overeenkomsten van net-gehuwden en net-samenwonenden in Vlaanderen tussen de achttien en veertig jaar. In het bijzonder heb ik onderzocht hoe zij hun relatie vormgeven op het gebied van financiële en sociale gezamenlijkheid. Ik heb een relatietypologie opgesteld op basis van drie componenten van gezamenlijkheid: het financieel beheer (bundelen van inkomsten), het netwerkoverlap (gezamenlijke vrienden) en het bezoeken van vrienden. Tot slot heb ik onderzocht hoe tevreden net-gehuwden en net-samenwonenden zijn met hun relatie. Wie zijn meer tevreden met hun relatie, net-samenwonenden of net-gehuwden?

 

Het ‘volledig gezamenlijk relatietype’

De meest intense en verscheurende pijn die ik in mijn leven heb ervaren, is de pijn van een gebroken hart. Met het verbreken van de relatie was ik een deel van mezelf verloren. Ik had een stukje van mijn hart aan hem gegeven en hij ging ermee vandoor. Daarnaast verloor ik mijn huis dat lange tijd mijn thuis was en een aantal gezamenlijke vrienden. Dat was het moment dat ik een belangrijke levensles heb geleerd: Liefde is een risicovolle investering. Hoe meer je investeert in een relatie, hoe groter de gevolgen zijn wanneer de relatie wordt beëindigd. Liefde is tegelijkertijd het mooiste wat er is. De kwetsbaarheid die ermee gepaard gaat, is juist wat het zo mooi maakt. Het geeft betekenis en zin aan het leven. Of zoals Mumford and Sons het zo mooi zeggen in het lied Awake My Soul: ‘Where you invest your love, you invest your life.’

 

“Liefde is een risicovolle investering”

 

Bij het aangaan van een liefdesrelatie worden koppels geconfronteerd met de vraag in welke mate ze hun leven met elkaar willen verweven. Zowel net-gehuwden als net-samenwonenden maken de afweging tussen persoonlijke en gezamenlijke noden. Ze maken echter een andere balans op, zo blijkt uit het onderzoek. Net-gehuwden geven over het algemeen de voorkeur aan meer gezamenlijkheid in hun relatie dan net-samenwonenden. Zij hebben vaker gemeenschappelijke vrienden, gaan doorgaans samen op bezoek bij vrienden en kiezen vaker voor het volledig bundelen van hun inkomsten. Kortom, zij kiezen vaker een volledig gezamenlijk relatietype dan net-samenwonenden.

 

“Wie huwt, heeft doorgaans meer traditionele opvattingen én meer kans op een volledig gezamenlijk relatietype”

 

Waarom verschillen relaties van net-gehuwden en net-samenwonenden in de mate van gezamenlijkheid? Daar kan op basis van het onderzoek geen sluitende verklaring voor worden geven. Wel blijkt dat een aantal selectiefactoren – individuele kenmerken van mensen – zoals het hebben van traditionele opvattingen, een rol spelen. Wie huwt, heeft doorgaans meer traditionele opvattingen én meer kans op een ‘volledig gezamenlijk relatietype’. Naast selectiefactoren speelt de mate van commitment een rol. Koppels die zeker zijn over hun relatie en al langere tijd samen zijn, kiezen doorgaans voor een ‘volledig gezamenlijk relatietype’.

 

Trouwen maakt gelukkig

Ik heb nooit gedroomd over een witte jurk en een prachtige bruiloft. Nee, trouwen is nooit een ‘life goal’ voor mij geweest. Nu is trouwen niet meer zo hip tegenwoordig. Waar mijn ouders met 21 jaar het boterbriefje gingen halen, is het anno 2017 niet meer zo vanzelfsprekend. Trouwen is tegenwoordig een bewuste keuze. Je trouwt niet meer omdat het moet, je trouwt omdat je het echt wil. In mijn onderzoek was ik nieuwsgierig naar de vraag of koppels die voor het huwelijk kiezen, meer tevreden zijn over hun relatie?

 

“Net-gehuwden en net-samenwonenden zijn zeer tevreden over hun relatie.”

 

Hoewel net-gehuwden en net-samenwonenden zeer tevreden zijn over hun relatie, blijkt uit het onderzoek dat net-gehuwde koppels meer tevreden zijn dan net-samenwonenden. Net-gehuwden scoren gemiddeld 6,7 op zeven en net-samenwonenden gemiddeld een 6,5 (een minimaal verschil). Koppels met een ‘volledig gezamenlijk relatietype’ zijn bovendien meer tevreden over hun relatie dan koppels met een mindere mate van gezamenlijkheid.

 

Zijn net-gehuwden meer tevreden met hun relatie, omdat zij vaker kiezen voor een volledig gezamenlijk relatietype? Dit blijkt niet het geval te zijn. Het verschil in gezamenlijkheid tussen net-gehuwden en net-samenwonenden is niet van belang voor het verklaren van het verschil in relationele tevredenheid. Dit wijst op een cohabitation gap: net-samenwonenden zijn minder tevreden met hun relatie dan net-gehuwden ongeacht de mate van gezamenlijkheid, commitment of andere specifieke karakteristieken zoals traditionele opvattingen.

 

Wonderen bestaan

Conclusie: wie trouwt geeft de voorkeur aan een gezamenlijk relatietype en is meer tevreden over de relatie. Waarom het grotere geluksgevoel bij net-samenwonenden wegblijft, moet worden onderzocht.

 

“Wie trouwt geeft de voorkeur aan een gezamenlijk relatietype en is meer tevreden over de relatie”

 

Volgens mijn onderzoek ben ik gedoemd. Ik ben niet getrouwd en mijn vriend en ik hebben geen volledige gezamenlijkheid ingebouwd in de relatie. Ondanks dit alles heb ik vertrouwen in onze relatie. Ik gooi het op het feit dat ik Nederlands ben en de resultaten niet op ons van toepassing zijn. En bovendien, het feit dat we bijna tien jaar samen zijn en ruim 6 jaar samenwonen is bewijs dat de wonderen de wereld nog niet uit zijn.

Bibliografie

Amato, P., Booth, A., Johnson, D., & Rogers, S. (2007). Alone together: How marriage in America is changing. Cambridge: Harvard University Press.

Agresti, A., & Franklin, C. (2014). Statistics: The Art and Science of Learning from Data. Pearson Education

Axinn, W.G., & Thornton, A. (1992). The Relationship between cohabitation and divorce – selectivity or causal influence. Demography, 29(3), 357–374.

Axinn, W.G., & Barber, J.S. (1997). Living arrangements and family formation attitudes in early adulthood. Journal of Marriage and the Family, 59, 595-611.

Azen, R., & Walker, C.M. (2011). Categorical data analysis for the behavioral and social sciences. Routledge: Taylor & Francis Group.

Batalova, J., & Cohen, P.N. (2002). Premarital cohabitation and housework: Couples in cross-national perspective. Journal of Marriage and Family, 64(3), 129-144.

Baxter, J. (2001). Marital status and the division of household labour. Family Matters, 58, 16-21.

Baxter, J. (2005). To Marry or Not to Marry Marital Status and the Household Division of Labor. Journal of Family Issues, 26(3), 300-321.

Beck, U., & Beck-Gernsheim, E. (2002). Individualization: Institutionalized individualism and its social and political consequences. London, UK: Sage

Becker, O.A., & Lois, D. (2010). Selection, alignment, and their interplay: Origins of lifestyle homogamy in couple relationships. Journal of Marriage and Family, 72(5), 1234-1248.

Becker, O.A., & Lois, D. (2014). Lifestyle Homogamy in Couple Relationships. In Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research (pp. 3607-3611). Springer Netherlands.

Berrington, A., Perelli-Harris, B., & Trevena, P. (2015).  Commitment and the changing sequence of cohabitation, childbearing and marriage: insights from qualitative research in the UK. Demographic Research, 33(12), 327-362.

Blumstein, P., & Schwartz, P. (1983). American couples. New York: William Morrow.

Bott, E. (1955). Urban families: conjugal roles and social networks. Human relations, 8(4), 345-384.

Bott, E. (1957). Family and social network: Roles, norms, and external relationships in ordinary urban families. London: Tavistock.

Bianchi, S.M., & Casper, L.M. (2000). American families. Population Reference Bureau, 55(4), 3-42.

Bianchi, S.M., Milkie, M. A., Sayer, L.C., & Robinson, J.P. (2000). Is anyone doing the housework? Trends in the gender division of household labor. Social Forces, 79(1), 191-228.

Brines, J., & Joyner, K. (1999). The ties that bind: Principles of cohesion in cohabitation and marriage. American Sociological Review, 64(3), 333-355.

Brown, S.L. (2003). Relationship quality dynamics of cohabiting unions. Journal of Family Issues, 24, 583 – 601.

Brown, S.L. (2004). Moving from cohabitation to marriage: Effects on relationship quality. Social Science Research, 33, 1 – 19.

Brown, S., Manning, W.D., & Payne, K.K. (2015). Relationship quality among cohabiting versus married couples. Journal of Family Issues(1)24.

Brown, S.L., & Booth, A. (1996). Cohabitation versus marriage: A comparison of relationship quality. Journal of Marriage and the Family 58(3), 668–678.

Bumpass, L.L. (1990). What’s happening to the family? Interactions between demographic and institutional change. Demography, 27(4), 483-498.

Burgoyne, C.B., Clarke, V., Reibstein, J., Edmunds, A.E., (2006). All my worldly goods I share with you? Managing money at the transition to heterosexual marriage. The Sociological Review, 54(4), 619–637.

Burgoyne, C.B., Reibstein, J., Edmunds, A., & Dolman, V. (2007). Money management systems in early marriage: Factors influencing change and stability. Journal of Economic Psychology28(2), 214-228.

Cherlin, A.J. (2004). The deinstitutionalization of American marriage. Journal of Marriage and Family 66(4), 848-861.

Clarkberg, M. (1999). The price of partnering, The role of economic well-being in young adults’ first union experiences. Social Forces, 77(3), 945-968.

Clarkberg, M., Stolzenberg, R. M., & Waite, L. J. (1995). Attitudes, values, and entrance into cohabitational versus marital unions. Social forces, 74(2), 609-632.

Coltrane, S. (2000). Research on household labor, modelling and measuring the social embededness of routine family work. Journal of Marriage and the Family, 62(4), 1208-1033.

Corijn, M. (1994). Ongehuwd samenwonen in Vlaanderen in Europees perspectief. In: Bevolking en Gezin, 2, 59-107

Corijn, M. (2004a). Ongehuwd en gehuwd samenwonen in België. Feiten en opvattingen vanuit een sociaal-demografisch perspectief. Brussel: Centrum voor Bevolkings- en Gezinsstudiën.

Corijn, M. (2004b). Opvattingen over huwelijk en ouderschap, zorg voor kinderen en voor ouderen. Eerste resultaten van de postenquête ‘Bevolking en beleid in Vlaanderen’ (DIALOG-project). Brussel: CBGS-Werkdocument 5, 53 pp.

Corijn, M. (2010). Het profiel van de niet-gehuwd samenwonenden in het Vlaamse Gewest. Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, SVR-Webartikel 18.

Corijn, M. (2014a). Ruimtelijke spreiding van het ongehuwd samenwonen in Europa, België en het Vlaamse Gewest. Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, SVR-Webartikel 9.

Corijn, M. (2014b). Gehuwd of ongehuwd samenwonen: verschillen in welbevinden. Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, SVR-Webartikel 12.

Corijn, M. (2015). Samenwonend met een partner in het Vlaamse Gewest: gehuwd, wettelijk samenwonend of zonder regeling. Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, SVR-Webartikel 6.

Corijn, M. (2016) Het Vlaamse en Belgische echtscheidingscijfer: evolutie, positionering, verklaringen en gevolgen. Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, SVR-webartikel 4.

Corijn, M., & Matthijs, K. (2005). Gehuwd en ongehuwd samenwonen in België: een sociaal-demografisch perspectief. In C. Forder & A. Verbeke (Red.), Gehuwd of niet: maakt het iets uit (pp. 47-65). Antwerpen: Intersentia.

Corijn, M., Sodermans, A.K., & Vanassche, S. (2011). Zijn jongeren in Vlaanderen van plan om te huwen (en te scheiden). Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, SVR-Webartikel 15.

Corijn, M., & Van Peer, C. (2013). Gezinstransities in Vlaanderen. Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering, SVR-Webartikel 2.

Crawford, D.W., Houts, R.M., Huston, T.L., & George, L.J. (2002). Compatibility, leisure, and satisfaction in marital relationships. Journal of Marriage and Family, 54, 433–449.

Davis, S.N., & Greenstein, T.N. (2004). Cross-national variations in the division of household labor. Journal of Marriage and Family, 66(5), 1260-1271.

Deboosere, P., Lesthaeghe, R., Surkyn, J., Willaert, D., Boulanger, P., Lambert, A., & Lohlé-Tart, L. (2009). Huishoudens en gezinnen in België. Monografieën Sociaal-Economische Enquête 2001, Nr 4. Brussel: FOD Economie, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie.

Domínguez-Folgueras, M. (2013). Is cohabitation more egalitarian? The division of household labor in five European countries. Journal of Family Issues, 34(12), 1623-1646.

Duncan, S., Barlow, A., & James, G. (2005). Why Don't They Marry-Cohabitation, Commitment and DIY Marriage. Child and Family Law Wuaterly, 17(3), 383-397.

Elizabeth, V. (2001). Managing money, managing coupledom: a critical examination of cohabitant's money management practices. The Sociological Review 49(3), 389-41.

Ermisch, J., & Francesconi, M. (2000). Patterns of household and family formation. In R. Berthoud, J. Gershuny (Red.), Seven Years in the Lives of British Families. (pp. 21-44). The Policy Press, Bristol.

Field, A. (2009). Discovering statistics using spss. Londen: Sage.

Fletcher, G.J., & Kininmonth, L.A. (1992). Measuring relationship beliefs: An individual differences scale. Journal of Research in Personality, 26(4), 371-397.

FOD Economie (2016). Echtscheidingen in 2015 dossier. Brussel: FOD Economie.

Forder, C., & Verbeke, A. (2005). Gehuwd of niet: maakt het iets uit?. Antwerpen: Intersentia Uitgevers.

Frank, E., & Brandstätter, V. (2002). Approach versus avoidance: different types of commitment in intimate relationships. Journal of personality and social psychology, 82(2), 208-221.

Franke, T.M., Ho, T., & Christie, C.A. (2012). The Chi-Square Test Often Used and More Often Misinterpreted. American Journal of Evaluation, 33(3), 448-458.

Genadek, K.R., Flood, S.M., & Roman, J.G. (2015). Trends in Spouses’ Shared Time in the United States, 1965-2012 (Working Paper Nr. 2015-2). Geraadpleegd via https://pop.umn.edu/sites/pop.umn.edu/files/wp-2015-2.pdf

Generations and Gender Programme (2011). Over relaties van de Belgen. In: GGP Belgium Policy Brief, 1

Gibson-Davis, C.M., Edin, K., & McLanahan, S. (2005). High hopes but even higher expectations: The retreat from marriage among low-income couples. Journal of Marriage and Family, 67(5), 1301-1312.

Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.

Giddens, A. (1992). The transformation of intimacy. Cambridge: Polity Press.

Gupta, S. (1999). The effects of transitions in marital status on men’s performance of housework. Journal of Marriage and the Family, 61, 700-711.

Hallberg, D., & Klevmarken, A. (2003). Time for children, a study of parents’ time allocation. Journal of Population Economics, 16(2), 205-226.

Hansen, T., Moum T., & Shapiro, A. (2007). Relational and individual well-being among cohabitors and married individuals in midlife: Recent trends from Norway. Journal of Family Issues, 28, 910 – 933.

Heimdal, K.R. &Houseknecht, S.K. (2003). Cohabiting and married couples' income organization: Approaches in Sweden and the United States. Journal of Marriage and Family 65(3), 525–538.

Hiekel, N., & Castro‐Martín, T. (2014). Grasping the diversity of cohabitation: Fertility intentions among cohabiters across Europe. Journal of Marriage and Family, 76(3), 489-505.

Hiekel, N., Liefbroer, A.C., & Poortman, A. (2014a). Income pooling strategies among cohabiting and married couples: A comparitive perspective. Demographic Research, 30(1), 1527-1560.

Hiekel, N., Liefbroer, A.C., & Poortman, A.R. (2014b). Understanding diversity in the meaning of cohabitation across Europe. European Journal of Population, 30(4), 391-410.

Hogerbrugge, M.J., & Dykstra, P.A. (2009). The family ties of unmarried cohabiting and married persons in the Netherlands. Journal of Marriage and Family, 71(1), 135-145.

Hooghiemstra, E. (1997). Partnerrelaties. In M. Niphuis-Nell (Red.), Sociale atlas van de vrouw (pp. 187-222). Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.

Jacobs, T. (2000). Gezinsontbinding in Vlaanderen. Boek I: persoonlijke relaties in beweging. Antwerpen: Universiteit Antwerpen.

Jacobs, T., de Maeyer, S., Beck, M., & de Bruyn, S. (2000). Arbeidsverdeling bij samenwonende koppels in België: diversiteit, dynamiek en emancipatie. Bevolking en Gezin, 1, 33-58.

Johnson, M. (1991). Commitment to personal relationships. Advances in Personal Relationships, 3, 117–143.

Kalmijn, M. (2003). Shared friendship networks and the life course: An analysis of survey data on married and cohabiting couples. Social Networks, 25(3), 231-249.

Kalmijn, M. (2007). Explaining cross-national differences in marriage, cohabitation, and divorce in Europe, 1990–2000. Population studies, 61(3), 243-263.

Kalmijn, M. (2011). The influence of men’s income and employment on marriage and cohabitation: Testing Oppenheimer’s theory in Europe. European Journal of Population, 27(3), 269-293.

Kalmijn, M., & Bernasco, W. (2001). Joint and separated lifestyles in couple relationships. Journal of Marriage and Family, 63(3), 639-654.

Kenney, C.T., & Goldstein, J. (2012). Too poor to marry? A cross-national comparison of the SES-gradient in non-marriage. In European Population Conference, Stockholm, Sweden.

Kiernan, K. (2000). European perspectives on union formation. In Waite, L., Bachrach, C., Hindin, M., Thomson, E., and Thornton, A. (Red.). The ties that bind: Perspectives on marriage and cohabitation (pp. 40-58). New York: Aldine Gruyter.

Kieran, K. (2002). Cohabitation in Western-Europe: Trends, issues, and implications. In A. Booth & A. C. Crouter (Red), Just living together: Implication of cohabitation on families, children, and social policy (pp. 3-31). Mahwah, NJ: Erlbaum.

Kiernan, K. (2004). Unmarried cohabitation and parenthood in Britain and Europe. Law & policy, 26(1), 33-55.

Kline Rhoades, G., Stanley, S.M., & Markman, H.J. (2006). Pre-engagement cohabitation and gender asymmetry in marital commitment. Journal of Family Psychology, 20(4), 553 – 560.

Kooy, G.A. (1985). Seksualiteit, huwelijk en gezin in naoorlogs Nederland. In De toekomst van het westerse gezin  (pp. 9-56). Amsterdam: Noord Hollandsche Uitgeversmaatschappij.

Langeveld, H.M. (1985). Binding in vrijheid: een studie naar toekomstige gezinnen, relaties en hulpverlening. ‘s-Gravenhage: Staatsuitgeverij.

Lesthaeghe, R., & Meekers, D. (1986). Value changes and the dimensions of familialism in the European community. European Journal of Population, 2, 225–268.

Lesthaeghe, R., & Surkyn, J. (2006). Grondslagen en verspreiding van de Tweede Demografische Transitie. Justitiële verkenningen, 4(3), 75-97.

Locksley, A. (1980). On the effects of wives’ employment on marital adjustment and companionship. Journal of Marriage and the Family, 42(2), 337–346.

Lucas, R.E., Clark, A.E., Georgellis, Y., & Diener, E. (2003). Reexamening adaptation and the setpoint model of happiness: Reactions to changes in marital status. Journal of Personality and Social Psychology, 84, 527-539.

Lyngstad, T.H., Noack, T., & Tufte, P.A. (2011). Pooling of economic resources: A comparison of Norwegian married and cohabiting couples. European Sociological Review 27(5), 624–635.

Manting, D. (1994). Dynamics in marriage and cohabitation: an inter-temporal life course analysis of first union formation and dissolution. Amsterdam: Thesis Publishers.

Manting, D. (1996). The changing meaning of cohabitation and marriage. European Sociological Review,  12(1), 53–65.

Meggiolaro, S. (2014). Household Labor Allocation Among Married and Cohabiting Couples in Italy. Journal of Family Issues, 35(6), 851-876.

Meyer, J.P., & Allen, N.J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–98.

Miller, B.C. (1976). A multivariate developmental model of marital satisfaction. Journal of Marriage and the Family, 38, 643–657.

Musick, K. (2007). Cohabitation, nonmarital childbearing, and the marriage process. Demographic Research, 16, 249–286.

Musick, K., Bumpass, L. (2006). Cohabitation, marriage, and trajectories in well-being and relationships. (online working paper series) Los Angeles: California Center for Population Research.

Nock, S.L. (1995). A comparison of marriages and cohabiting relationships. Journal of Family Issues, 16(1), 53-76.

Norušis, M. J. (2012). IBM SPSS statistics 19 statistical procedures companion. Prentice Hall.

Pahl, J. (1989). Money and Marriage. Basingstoke: Macmillan.

Pahl, J. (2008). Family finances, individualisation, spending patterns and access to credit. The Journal of Socio-Economics, 37(2), 577-591.

Pasteels, I., & Mortelmans, D. (2011). Huwen en scheiding in de levensloop. In D. Mortelmans et al. (Red.), Scheiding in Vlaanderen (pp. 65-84). Leuven: Acco

Pasteels I., Mortelmans, D., Bracke, P., Matthijs, K., Van Bavel, J., & Van Peer, C. (2011) Scheiding in Vlaanderen. Deelopdracht 2: Net-gehuwden en Net-samenwonenden. Golf 1 2010. Surveydesign, steekproef en dataset (working paper versie 2011). Antwerpen: Universiteit Antwerpen.

Perelli-Harris, B., Kreyenfeld, M., Sigle-Rushton,W., Keizer, R., Lappegard, T., Jasilioniene, A., Berghammer, C., & Di Guilio, P. (2012). Changes in union status during the transition to parenthood in eleven European countries, 1970s to early 2000s. Population Studies, 66, 167–182.

Poortman, A.R., & Mills, M. (2012). Investments in marriage and cohabitation: The role of legal and interpersonal commitment. Journal of Marriage and Family, 74(2), 357-376.

Rhoades, G.K., Stanley, S.M., & Markman, H.J. (2010). Should I stay or should I go? Predicting dating relationship stability from four aspects of commitment. Journal of Family Psychology 24(5), 543–550.

Ross, C.E. (1995). Reconceptualizing marital status as a continuum of social attachment. Journal of Marriage and the Family, 57, 129- 140.

Rözer, J.J., Mollenhorst, G., & Volker, B. (2015). Romantic relationship formation, maintenance and changes in personal networks. Advances in life course research, 23, 86-97.

Pryor, J.E., & Roberts, J. (2005). What is commitment? How married and cohabiting parents talk about their relationships. Family Matters, 71, 24-31

Sanders, H. (2009). Huwelijk in (ver-) wording. Ongehuwd samenwonen als maatschappelijk ethos: sociologische verkenning en ethisch-theologische reflectie. Academisch proefschrift, K.U. Leuven.

Sayer, L.C., Bianchi, S.M., & Robinson, J.P. (2004). Are parents investing less in children? Trends in mothers’ and fathers’ time with children. American Journal of Sociology, 110(1), 1-43.

Seltzer, J.A. (2004). Cohabitation in the United States and Britain: Demography, kinship, and the future. Journal of Marriage and Family 66(4), 921–928.

Sharma, S. (1996). Applied Multivariate Techniques. University of South Carolina.

Skinner, K.B., Bahr, S.J., Crane, D.R., & Call, V.R. (2002). Cohabitation, Marriage, and Remarriage A comparison of Relationship Quality Over Time. Journal of Family Issues, 23(1), 74-90.

Smart, C., & Stevens, P. (2000). Cohabitation breakdown. London: Family Policy Studies Centre.

Smock, P.J. (2000). Cohabitation in the United States: An appraisal of research themes, findings, and implications. Annual Review of Sociology, 26, 1-20.

Soons, J.P. M., Kalmijn, M., Teachman, J. (2009). Is marriage more than cohabitation? Well-being differences in 30 European countries. Journal of Marriage and Family, 71(5), 1141-1157.

Stafford, R., Backman, E., & Dibona, P. (1977). The division of labor among cohabiting and married couples. Journal of Marriage and the Family, 39(1), 43-57.

Stanley, S.M., & Markman, H.J. (1992). Assessing commitment in personal relationships. Journal of Marriage and The Family, 54, 595-608.

Stanley, S.M., Whitton, S.W., & Markman, H.J. (2004). Maybe i do interpersonal commitment and premarital or nonmarital cohabitation. Journal of Family Issues, 25(4), 496-519.

Statistics Belgium (2015). Valentijn in cijfers: 6 op 10 Belgen wonen samen als koppels. Geraadpleegd op 7 november, 2016 via http://www.census2011.be/idk/idk1_nl.html.

Steuber, K.R., & Paik, A. (2014). Of Money and Love Joint Banking, Relationship Quality, and Cohabitation. Journal of Family Issues, 35(9), 1154-1176.

Steuber, K.R., Priem, J.S., Scharp, K.M., & Thomas, L. (2014). The content of relational uncertainty in non-engaged cohabiting relationships. Journal of Applied Communication Research, 42(1), 107-123.

Surra, C.A., & Longstreth, M. (1990). Similarity of outcomes, interdependence, and conflict in dating relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 59, 501–516.

Theunis, L., Jappens, M., Vandenbroeck, B., & Van Bavel, J. (2015). Voor eeuwig en altijd? Houdingen omtrent huwen en scheiden bij Vlaamse jongeren met gehuwde en gescheiden ouders. Relaties en Nieuwe Gezinnen, 5(1), 1-24.

Thornton, A., Axinn, W.G., & Hill, D.H. (1992). Reciprocal effects of religiosity, cohabitation, and marriage. American Journal of Sociology, 98, 628-661.

Van de Kaa, D.J. (2002). The idea of a second demographic transition in industrialized countries. Birth, 35, 45.

Van Praag, C. (2004). Gezochte en ongezochte gezamenlijkheid: gezin, woongroep, carpool. In P. Schnabel (Red), Individualisering en sociale integratie (pp. 31-48). Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.

Vogler, C. (2005). Cohabiting couples: rethinking money in the househould at the beginning of the twenty first century. The Sociological Revieuw, 53(1), 1-29.

Vogler, C., Brockmann, M., Wiggins, D.R. (2006). Managing money in new heterosexual forms of intimate relationships. The Journal of Socio-Economics, 73, 552-576.

Voorpostel, M., van der Lippe, T., & Gershuny, J. (2009). Trends in free time with a partner: A transformation of intimacy? Social indicators research93(1), 165-169.

Waite, L.J., & Joyner, K. (2001). Emotional satisfaction and physical pleasure in sexual unions: Time horizon, sexual behavior, and sexual exclusivity. Journal of Marriage and Family, 63(1), 247-264.

Wiersma, G.E. (2012). Cohabitation, an alternative to marriage?: a cross-national study. Boston: Martinus Nijhoff.

Wiik, K.A. (2009). You’d better wait! Socioeconomic background and timing of first marriage vs. First cohabitation. European Sociological Review, 25, 139-153.

Wiik, K.A., Keizer, R., Lappegård, T. (2012). Relationship quality in marital and cohabiting unions across Europe. Journal of Marriage and Family, 74(3), 389-398.

Wiik, K.A., Bernhardt, E., & Noack, T. (2009). A study of commitment and relationship quality in Sweden and Norway. Journal of Marriage and Family, 71(3), 465–477.

Winkler, A.E. (1997). Economic decision-making by cohabitors: findings regarding income pooling. Applied Economics 29(8), 1079–1090.

Yodanis, C., & Lauer, S. (2014). Is marriage individualized? What couples actually do. Journal of Family Theory & Review, 6(2), 184-197.