Externe belevering van bouwplaatsen in binnensteden

Yves Creemers Leo Vaningelgem Alfredo Molin
Creatieve logistiek als trigger voor innovatie in de Belgische bouwsector“危机”1.     CrisisLogistiek op en naar bouwplaatsen in binnensteden kan beter, zoveel is duidelijk. De inefficiënte bouwlogistiek vandaag de dag laat zich duidelijk merken aan de overvolle bouwplaatsen, de weinige stockage- en losplaats, moeilijke bereikbaarheid, tijdsverlies van leveranciers, onverwachte leveringen, enz.Hoe we zulke complexe en chaotische uitdaging bekijken hangt natuurlijk af van onze mindset. De Chinese vertaling voor het woord ‘crisis’ (Wéijī) kan ons hierbij helpen.

Externe belevering van bouwplaatsen in binnensteden

Creatieve logistiek als trigger voor innovatie in de Belgische bouwsector

危机

1.     Crisis

Logistiek op en naar bouwplaatsen in binnensteden kan beter, zoveel is duidelijk. De inefficiënte bouwlogistiek vandaag de dag laat zich duidelijk merken aan de overvolle bouwplaatsen, de weinige stockage- en losplaats, moeilijke bereikbaarheid, tijdsverlies van leveranciers, onverwachte leveringen, enz.

Hoe we zulke complexe en chaotische uitdaging bekijken hangt natuurlijk af van onze mindset. De Chinese vertaling voor het woord ‘crisis’ (Wéijī) kan ons hierbij helpen. Het woord bestaat uit twee karakters (危机) welke staan voor ‘gevaar’ en ‘opportuniteit’.

In dit onderzoek is er dan ook vooral gekeken naar welke opportuniteit die inefficiëntie met zich mee kan brengen.

2. Uitdagingen op vlak van duurzaamheid

Om de opportuniteit goed te kaderen moeten we ons bewust zijn van wat die uitdagingen juist zijn. Zo zijn de uitdagingen opgesplitst volgens de drie domeinen van duurzaamheid: economisch, ecologisch en sociaal.

Op economisch vlak zijn er enkele bemerkingen. Enerzijds zijn arbeiders gemiddeld 35%-40% van hun tijd bezig met logistieke activiteiten. Deze percentages zijn relatief groot in vergelijking met de tijd waarin een arbeider direct productief is.

Niet alleen deze arbeidskosten, maar ook kosten voor het huren van extra stockage- en losplaats zijn als een grote kost gezien. Daarnaast komt nog eens dat veel materiaal op de bouwplaats gestolen en beschadigd wordt.

Op sociaal vlak zijn er uitdagingen op vlak van veiligheid en gezondheid voor zowel arbeiders als burgers. Voor arbeiders zorgen overvolle bouwplaatsen voor een grotere kans op een arbeidsongeval. Ook de zware (onnodige) handelingen brengen de gezondheid in het gedrang. Dit zou een negatief effect hebben op de arbeidsongeschiktheid. Voor burgers zorgt de aantrek van vrachtverkeer voor een meer onveilige situatie en een toename aan geluidsoverlast en luchtvervuiling.

Op ecologisch vlak zijn het beschadigd materiaal, uitstoot van polluenten en de geluidsoverlast typisch negatieve effecten.

Al deze effecten zijn het gevolg van de huidige manier van bouwen en de logistieke processen die hiermee gepaard gaan. Typerend voor de huidige manier van bouwen zijn het grote aantal onderaannemers die een bouwproject tot stand brengen. Daarbij komt nog eens dat elke onderaannemer individueel zijn goederen naar de bouwplaats laat komen. Meestal gebeurt dit in bulk (grote aantallen) omdat dit economisch voordeliger is of omdat men zeker wil zijn dat men genoeg besteld heeft.

Samengevat kunnen we stellen dat de huidige logistieke processen als een opportuniteit kunnen gezien worden voor verandering. Daarom is in samenwerking met DHL Supply Chain (logistieke dienstverlener) gekeken in hoeverre er een mogelijkheid is om in België een verandering te verwezenlijken.

3. Het consolidatiecentrum (CC)

Het werken met een logistieke dienstverlener/ Lead logistics partner (LLP) in een bouwproject kan een oplossing zijn voor al de voorgaande uitdagingen. Dit blijkt uit verschillende praktijkvoorbeelden uit het buitenland (UK, Nederland & Japan).

Maar wat is er nu zo speciaal aan het werken met een LLP?

Het doel van een LLP is simpelweg om huidige logistieke processen te verbeteren. Belangrijk hierbij is dat ze een kostenbesparing nastreven. Dit doen ze als volgt: in plaats van, de huidige praktijk, waar vele leveranciers onverwacht leveren aan bouwplaatsen in de stad gaan zij een consolidatiecentrum (logistiek opslagcentrum) voorzien aan de rand van de stad waar leveranciers hun goederen kunnen afzetten. Nadien worden de goederen Just-In-Time (JIT), dus op het moment dat de goederen nodig zijn, geleverd door bestelbusjes.

4. De voordelen van het werken met een consolidatiecentrum

Door het bundelen van vrachten naar de bouwplaats is er een reductie van het aantal transportbewegingen in de stad. Voordelen zijn dan een reductie in filehinder, geluidshinder, vervuiling en uitstoot. De reductie aan transportbewegingen brengt ook een kostenbesparing teweeg bij de leveranciers van de bouwplaats. Ze winnen immers tijd doordat ze hun goederen aan de rand van de stad af kunnen zetten.

Een tweede voordeel zit in het feit dat bouwafval wordt gereduceerd doordat ongebruikt materiaal teruggaat naar het consolidatiecentrum.

Tenslotte zorgen de Just-In-Time leveringen voor een afvalreductie, productiviteitsverhoging   en algemeen verbeterde bouwplaats-werking.

Algemene cijfers over de voordelen

o   Een reductie in vrachtvervoer van 68%

o   Een productiviteitsverhoging van 30 min/arbeider/dag

o   Een snellere oplevering

o   Een afvalreductie van 7-15%

o   Een reductie van CO2-uitstoot van 70-80%

o   Een reductie van kleinere leveringen met 80 %.

5. Het consolidatiecentrum, een mogelijke realiteit?

Naast de vele voordelen die het consolidatiecentrum bieden zijn er enkele trends die de implementatie van een CC kunnen versterken.

Zo zullen bouwmaterialen vandaag de dag meer en meer via waterwegen geleverd worden naar een logistiek centrum. Van dit centrum kunnen materialen dan gebundeld naar bouwplaatsen gaan. Het logistiek centrum kan dan ook dienen als leverpunt voor leveranciers.

Ook zullen lage-emissiezones ervoor zorgen dat vrachtwagens minder en minder welkom zijn in steden. Ook vragen meer en meer complexe binnenstedelijke projecten om een meer duurzame oplossing. Tenslotte is er steeds meer oog voor innovatie in de bouwsector en duurzaamheid op zich.

Om van deze opportuniteiten een realiteit te maken is echter meer nodig dan enkel optimisme.

Een eerste stap voor de implementatie van een CC is het realiseren van een kostenbesparing voor de onderaannemer in een bouwproject. Zij zijn namelijk diegene die de eerste beslissing nemen om met een LLP samen te werken.

In dit onderzoek is er dan ook onderzocht hoeveel percent van de tijd kan uitbesteed worden aan een logistieke dienstverlener. Dit varieerde tussen de 10% en de 23% afhankelijk van het type handeling.

De LLP kan volgende taken overnemen:

-       leveren tot op de plek in het gebouw

-       monteren van lichtarmaturen voor arbeiders

-       opruimen van materiaal op de bouwplaats

Deze cijfers bleken veelbelovend. Na vergelijking van deze resultaten met praktijkvoorbeelden uit Nederland bleek dat een kostenbesparing mogelijk was.

6. De mindset

Naast de onderaannemer zijn er nog andere partijen die een invloed uitoefenen op het innovatieproces. Deze zijn dan ook in kaart gebracht tijdens het onderzoek. Nu is het de kunst om deze in dezelfde richting te doen wijzen. En dat is misschien nog wel het belangrijkste: De verandering van de mindset van deze groep mensen.

Bibliografie

zie thBoelaert (2013),Bouw geeft impuls voor innovatie. Te raadplegen via:http://www.confederatiebouw.be/PressCommunication/Impuls%20voor%20innov… Ceuster (2002),Verkeersindices: Congestie-en milieukosten. Te raadplegen via:http://www.tmleuven.be/project/verkeersindices/rapport_01.03b_verkeersi…. Roel Gevaers (2011).Duurzame & stille afval logistiek: haalbaar of illusie?.Te raadplegen via:http://www.febem-fege.be/sites/default/files/bl_3099.pdfFOD Economie,Kerncijfers, statische overzicht van België.Te raadplegen via:http://economie.fgov.be/nl/binaries/NL_kerncijfers_2014_WEB_tcm325-2595… Roel (2012),Hoofdstuk 6: Management en logistiek.Te raadplegenvia:http://slideplayer.nl/slide/2081580/.Holtackers,Bedrijfseconomische kencijfers, Te raadplegen via:http://www.eib.nl/pdf/bedrijfseconomische_kencijfers_b&u_en_gww_bedrijv…. Quispel en ir. Schoemaker (2012),Stedelijke distributie, meer aandacht van de overheid nodig. Teraadplegen via: http://www.basis-online.nl/index.cfm/1,107,329,0,html/Stedelijke-distri…. (2012).Innovatie in de bouw: Een strategische langetermijnvisie voor de sector.Te raadplegen via:http://www.vrwi.be/pdf/Eindrapport%20iRG%20Bouw.pdf.Karabulut (2012),BREEAM-NL &Smart buidling logistics in de uitvoeringsfase, Te raadplegen via:http://www.dgbc.nl/images/uploads/B._Karabulut(small)_.pdfLNE (2014),Lage-emissiezones (LEZ), Te raadplegen via:http://www.lne.be/themas/milieu-en-mobiliteit/lage-emissiezonesLogghe (2006),Doorrekening met behulp van het TREMOVE model van de maatregel “80 km/u voorvrachtwagens”. Te raadplegen via:http://www.mobielvlaanderen.be/pdf/persberichten/80-studie01.pdfPhidan. (2012).Potentieel van 7 miljoen ton van weg naar water.Te raadplegen via:Reusens, (2014),Hoe kan men de bouwplaatslogistiek optimaliseren tijdens de ontwerp-, devoorbereidings-, en de uitvoeringsfase bij nieuwbouwprojecten?.Universiteit Antwerpen.Stad Antwerpen (2012),Haalbaarheidsstudie voor invoering en beheervan lage emissiezone(s) in de stadAntwerpen, Te raadplegen via:http://www.tmleuven.be/project/lezantwerpen/LEZ_Antwerpen.pdf41SWOV: wetenschappelijk onderzoek verkeersveiligheid (2012),Stedelijke distributie: conceptuele aanpakverbeteringverkeersveiligheid. Te raadplegen via: http://www.swov.nl/rapport/H-2011-02.pdfSWOV: wetenschappelijk onderzoek verkeersveiligheid (2012),SWOV-factsheet Dodehoekongevallen. Teraadplegen via: http://www.swov.nl/rapport/Factsheets/NL/Factsheet_Dodehoekongevallen.p… (2012),Bouwlogistiek: cruciaal in efficiënt en duurzaam bouwen, Te raadplegen via:http://logistiekindebouw.files.wordpress.com/2012/10/tno-bouwlogistiek-… for London (2007),London Construction Consolidation Centre,Te raadplegen via:http://www.tfl.gov.uk/cdn/static/cms/documents/lccc-final-report-july-2… Leuven,Analyse van de verkeerscongestie in België, Te raadplegen via:http://www.tmleuven.be/project/congestieprobleem/congestie-in-belgie-20… Der Vorst, J. (2006). Zicht op Logistiek.Departement: Logistiek en Operations Research. WageningenUniversiteit: Raadpleegbaar via:http://edepot.wur.nl/23462.Van Laerhoven (2014),Benelux Kerncijfers en Trends 2014, Te raadplegen via:http://www.benelux.int/files/1413/9565/2230/296_Benelux-Chiffres-NL-fic… (2013),De impact van verkeer op de gezondheid: het MER rapport Oosterweel. Te raadplegenvia:http://www.ademloos.be/sites/default/files/gezondheid_docs/MEROosterwee… & van Goor,Werken met logistiek, Te raadplegen via:http://samenvattingen.student.utwente.nl/downloads/samenvatting_412101…, (2012).Bouwlogistieke HUB, zin of onzin?.TU Delft. Raadpleegbaar via:http://repository.tudelft.nl/view/ir/uuid:489c69df-eb7f-4073-9da4-fa1ce… James (2013),Presentation for TLN: London Construction Consolidation Centre.Te raadplegen via:http://www.wrap.org.uk/sites/files/wrap/CCC%20combined.pdfBoekenChan Kim, Renée Mauborgne(2005),Blue Ocean Strategy How to create uncontested market space andmake the Competition Irrelevant.Osterwalder Alexander & Pigneur Yves(2014),Business model generatie.sdf

 

Universiteit of Hogeschool
industriele wetenschappen: bouwkunde
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden