'What's on Your Mind? A Literature Study on Consciousness.'

Kathleen Van Looveren
religie, psychologie / psychiatrie, letteren en wijsbegeerte

 
Article: ‘What’s on Your Mind? A Literature Study on Consciousness.’
Kathleen Van Looveren
Master Social & Cultural Anthropology
Department of Social Sciences
Catholic University of Leuven

 

 
 
“In the midst of winter
the mind of a plant is not focused
on the summer that is past,
but on the spring that is about to come.
The plant does not think about the days passed away,
but about those who’re going to come.
If plants …

---

‘Ook kinderen kunnen mee denken en mee beslissen!’ ‘Filosoferen met kinderen: een aanloop tot kinderparticipatie, democratie en actief burgerschap’

Van Camp Anke
onderwijs, pedagogie, educatie (Klasseprijs), letteren en wijsbegeerte, politiek (nationaal/internationaal)

‘Filosoferen met kinderen: een opleiding tot democratische burgers’

De laatste jaren woedt er een discussie over ‘de crisis van de democratie’, waarin men de huidige toestand en de toekomst van de democratie uitvoerig bestudeert en bespreekt. Het huidige democratiebegrip worstelt met moeilijkheden: vele burgers interesseren zich niet (meer) voor politiek, omdat ze het gevoel hebben dat de politiek ver van het volk staat en menen dat hun stem ‘er toch niets toe …

---

"Das Schwierige liegt in der Sprache" - Over de taal van Heidegger

Geert Gooskens
letteren en wijsbegeerte

‘Das Schwierige liegt in der Sprache’ – Over de taal van Heidegger

Het werk van Martin Heidegger wordt beschouwd als moeilijk toegankelijk. Wie in zijn denkwereld wil treden, moet worstelen met zinnen als 'Het niet nietigt onophoudelijk'. Dergelijke formuleringen lokken zeer heftige reacties uit bij de lezers van Heideggers geschriften: van beate bewondering en slaafse napraterij, tot ongenuanceerde afwijzing en spot.

In hun heftigheid staan beide reacties een onderzoek …

---

“De mens: een weefsel van vrijheid en noodzaak”. Neurofilosofische literatuurstudie over het verband tussen hersenen, omgeving, emoties, vrije wil en morele verantwoordelijkheid.

Blommaert Marijke
criminaliteit/justitie/recht, letteren en wijsbegeerte, psychologie / psychiatrie

De vraag naar de vrije wil
 
Inleiding
 
Wat is de vrije wil?  Kunnen we deze lokaliseren?  Waaruit bestaat de vrije wil?  En nog belangrijker: hebben wij wel een vrije wil?  Het vraagstuk waar we het nu over hebben, hoort thuis in verschillende vakgebieden.  Zowel de filosofie als de neurologie houdt zich bezig met de vraag naar de vrije wil.  De vraag naar de vrije wil is vooral een hot item in de forensische psychologie, waar de …

---

“Want zij gelooft in mij”. Het hangt ervan af.

Neuville Maaike
letteren en wijsbegeerte, kunst/cultuur

Het manifest van de waarheid of de universeerlijkheid.
 
'Eerlijkheid boven alles'. Het is een motto zoals zovelen. Maar het is ook het mijne. Met alle mogelijke lepels heb ik eerlijkheid van jongsaf aan meegekregen. Menige vriendjes en vriendinnetjes heb ik verloren door juffen en meesters in te lichten over valsspelerijen, over knikkers die bij de foute eigenaar terechtkwamen, over afkijkende klasgenoten. Ook het begrip vriendschap begreep ik wel, maar eerlijkheid stond toch mooi op …

---

Architectuur=literatuur. Mogelijkheden en verhalen.

Van Gerrewey Christophe
letteren en wijsbegeerte, taal- en vertaalkunde, kunst/cultuur

Architectuur = Literatuur
Mogelijkheden en verhalen
Christophe van Gerrewey
Architectuur lijkt, onder meer in de Vlaamse culturele wereld, steeds belangrijker te worden. De aandacht die eraan gegeven wordt in dagbladen, weekendbijlagen, magazines en televisieprogramma’s wordt steeds groter. Iedereen kan stilaan meepraten over de bezigheid, en de aanwezigheid, die zich architectuur laat noemen. Architectuur wordt traditioneel tot de ‘niet-nabootsende’, niet-vertellende maar …

---

Balanceren op de grenzen van het grenzeloze - een methodologisch voorstel over de band tussen de twintigste eeuwse kunst- en literatuurwetenschap getoetst aan het oeuvre van Ann Veronica Janssens

Dorothee Cappelle
letteren en wijsbegeerte, taal- en vertaalkunde, kunst/cultuur

 
Naar een nieuwe horizon in het grenslandschap
tussen beeldende kunst en poëzie
 
Eind september 2008 meldde Gwij Mandelinck, de organisator van de poëziezomers van Watou, dat de voorbije editie voor hem de laatste was. Het gebrek aan opvolging en de jaarlijks terugkerende financiële besognes houden het festival in een wurggreep. Maar er is meer aan de hand. Projecten waar woord en beeld worden samengebracht, vertrekken doorgaans vanuit de taal – het begrip …

---

Compexiteit in de structuur

Trappers Wouter
letteren en wijsbegeerte

 
Het nieuwe treinstation van Luik, de volksbuurt Brugse Poort te Gent, de ring van Antwerpen, het duivenhok van mijn grootvader,  een boomhut langs de vaart in Ravels. Op het eerste zicht hebben deze bouwwerken niets met elkaar te maken. Zo lijkt het althans. Hoe kan een nieuwe theorie rond architectuur deze zaken met elkaar verbinden ? En waarom zou je daar je tijd in steken ?
 



In de architectuur gebeurt de theorievorming op basis van een onderverdeling in …

---

Computerbewijzen in de wiskundige praktijk

Koen Vervloesem
letteren en wijsbegeerte, exacte wetenschappen (Eosprijs)

Gaan computers wiskundigen vervangen?

'Een wiskundige is een machine om koffie in stellingen om te zetten,' zei de Hongaarse wiskundige Paul Erdös ooit. Zo vanzelfsprekend is het bewijzen van wiskundige vermoedens echter niet. Naast koffie vergt het ook veel bloed, zweet en tranen en soms honderden jaren werk voordat wiskundigen een moeilijk vermoeden kunnen bewijzen. In de twintigste eeuw hebben een aantal computerprogramma's zelfs stellingen bewezen die te moeilijk zijn voor onze beste …

---

Conflicjournalist of Romancier. De literaire journalistiek van Ryszard Kapuscinski

Fabian Desmicht
literaire journalistiek, media/communicatie, letteren en wijsbegeerte

                                                              Desmicht Fabian
Het mysterie van Kapuscinski’s genie  
 
 
 
Op 23 januari 2007 ging er een …

---

Crossing Over - Contemprary Feminist Theologians on the Theology of the Cross

Tina Blommaert
handelswetenschappen en bedrijfskunde, letteren en wijsbegeerte, religie

 
 
Defence of the Research Paper presented in partial fulfilment of the requirements for the Master of Advanced Studies in Theology and Religion:

“Crossing Over. Contemporary Feminist Theologians on the Theology of the Cross.”
 

 
Dear gentlemen,
To start off this defence, I will sketch the problems concerning the theology of the cross that my research has inquired into. Next, I will briefly outline the scope of my research, sketching the answers …

---

De filosoof en de fantasie. De pen van Sarah Kofman.

Vergote Dorine
letteren en wijsbegeerte, psychologie / psychiatrie, kunst/cultuur

DE FILOSOOF EN DE FANTASIE
De pen van Sarah Kofman
 
Een pen heeft een geschiedenis, alleen weet niemand welke. Op de werktafel van Sarah Kofman lag een pen die klungelig met plakband was gerepareerd, zo’n vulpen die niet meer wordt gemaakt en die je met inkt moest vullen. Ze lag voor haar en dwong haar te schrijven, te schrijven. Het was de pen van haar vader, een herinnering, een spoor. Het was persoonlijk.
 
Lang en tot haar laatste boek heeft de Franse filosofe Kofman …

---

De hedendaagse geschiedenis - een opening tot analyse

Pauwelyn Isabelle
letteren en wijsbegeerte

De hedendaagse stad – een opening tot analyse
 
De stad, neem nu Brussel, trekt mensen aan, stoot anderen af. Ze roept beelden op waarin men haar ambivalenties leest – de stad als een podium voor alle mogelijke antagonisten: belofte en bedreiging, orde en chaos, schoonheid en lelijkheid, melancholie en verlangen, romantiek en realisme. Op die wijze en aan de hand van die beelden tracht men haar te ‘vatten’, zoekt men naar wat de stad in wezen is – of zou …

---

De karakterisering van laatmiddeleeuwse reisliteratuur. Een onderzoek toegepast op "Tvoyage van Mher Joos van Ghistele" (1481-1485).

Verweire Sofie
toerisme, letteren en wijsbegeerte, geschiedenis

 
                               Sofie Verweire
 
En zij reisden naar het oosten…
 
Wie kent tegenwoordig geen blog waarop iemand zijn of haar reiservaringen wil delen met wie het maar lezen wil? Wat de meesten echter niet weten is dat dit helemaal niet zo ‘vernieuwend’ is. Integendeel, de reiscultus is …

---

De laatste god in Martin Heidegers Beitrage zur Philosophie (vom Ereignis). Een filosofische bijdrage aan de theologie

Justaert Kristien
religie, letteren en wijsbegeerte

God en het Denken
Over ‘de laatste god’ van Martin Heidegger
 
 
Dagbladen staan bol van de verslaggeving over terroristische acties die gebeuren in naam van een god. God wordt gebruikt in de verkiezingscampagne van George W. Bush, maar ook in de toespraak van de moslimextremist die ‘Allah is de grootste’ uitroept terwijl hij het afgesneden hoofd van een gijzelaar in zijn hand houdt. En allebei zijn ze ‘heilig’ van hun eigen waarheid overtuigd.
Het …

---

De naakte Keizers van de Psychoanalyse: de Immunisatiestrategieën van een Pseudowetenschap

Boudry Maarten
psychologie / psychiatrie, letteren en wijsbegeerte

In september 2005 verscheen een zwaarlijvig boek dat in intellectueel en therapeutisch Frankrijk een storm van protest ontketende: Le Livre Noir de la Psychanalyse. Meer dan veertig historici, filosofen, psychologen en gedupeerde patiënten maken er een kritische balans op van een eeuw psychoanalyse.
In la douce France was dit zwartboek een donderslag bij relatief heldere hemel, maar in Angelsaksische contreien pakten zich al langer donkere wolken samen boven de psychoanalyse. De …

---

De strijd tegen veroudering. Een bio-ethische analyse.

De Witte Adelheid
milieu/gezondheid, exacte wetenschappen (Eosprijs), letteren en wijsbegeerte

 
___________________________________________________
 
Wie de laatste tijd de media in het algemeen en de vakliteratuur in het bijzonder opvolgt, zal de toenemende belangstelling voor de verlenging van de menselijke levensduur opmerken. De almaar intensiever wordende zoektocht naar de bron der eeuwige jeugd roept evenwel vragen op. Mag men anti-verouderingsgeneeskunde wel tot stand brengen? Onderzoek naar het ‘hoe en waarom van verouderen’ is niet alleen complex, het …

---

De verbeterkunde, een ongewenste bevrijding?

Pieter Bonte
letteren en wijsbegeerte, exacte wetenschappen (Eosprijs), milieu/gezondheid

Abstract:
Steeds meer medische middelen brengen functionele verbeteringen aan in het menselijke lichaam en schieten bijgevolg de grens van de genezing voorbij – denk aan doping, neurofarmaceutica, gentechnologie en geavanceerde prothesen. Men noemt dit enhancement medicine, te vertalen als ‘verbeterkunde’. De ethische waarde van deze verbeterkunde wordt fel gecontesteerd. In het debat ontstaan twee afgetekende polen. De ‘transhumanistische’ strekking bepleit een …

---

De wetenschap van het geluk. Hoe het onderzoek naar het geluk kan leiden tot meer welzijn.

Van de Putte Joke
psychologie / psychiatrie, sociologie/maatschappij, letteren en wijsbegeerte

De wetenschap van het geluk
 
In 1970 stelde Veenhoven, een autoriteit wat betreft het onderzoek naar geluk, dat een degelijk welzijnsbeleid zich moet baseren op wetenschappelijk onderzoek naar de determinanten van het geluk. Zoniet dreigt het welzijnsbeleid zich te beperken tot het bestrijden van symptomen van ongeluk. Zijn pleidooi was een poging om meer onderzoeksgeld vrij te kunnen maken voor de wetenschap van het geluk. Een blik op zijn ‚World Database of Happiness’ toont …

---

Dood en tragiek

Vermeire An
letteren en wijsbegeerte

Dood en Tragiek
Auteur: An Vermeire
 
Tragiek is voor de cultuur wat de dood is voor het leven.
 
De dood. Over de dood is alles al gezegd. En niets. Want voor hetgeen aan onze onmiddellijke ervaring en aan ons verstandelijk vermogen voorbijgaat, zijn geen woorden afdoende. En toch kan de mens er niet over zwijgen. Want de dood is net datgene wat ons in ons diepste wezen raakt. Aan de dood kan niemand van ons voorbijgaan. Aan de dood is geen ontsnappen mogelijk. En dat gegeven doet ons …

---

Dromen en visioenen in het Mirakelboek van Halle. Spiegels van volksdevotie?

Jonas Van Mulder
religie, taal- en vertaalkunde, letteren en wijsbegeerte, kunst/cultuur, geschiedenis

Dromen en visioenen in het Mirakelboek van Halle.
 
Hoewel de meesten onder ons wel enige notie hebben van wat een ‘visioen’ is, wordt zulk een boven‘natuurlijke’ ervaring meestal verklaard als primitief bijgeloof, katholiek gezwets of een gevolg van het gebruik van een hallucinogenische drug. Het is voor ons, 21ste-eeuwers, erg moeilijk een tijdvak en een samenleving voor te stellen waarin het visioen een erg aanvaard kanaal was waarlangs een ‘God’ …

---

een commentaar op Freuds Drie verhandelingen over de theorie van de seksualiteit. Of hoe hij de genitaal gefixeerden en voorzichtige geliefden vergat.

Stephanie koziej
letteren en wijsbegeerte, psychologie / psychiatrie

 
Seksualiteit is hot. Het wordt openlijk gebruikt voor commerciële doeleinden, want het verkoopt. Er wordt openlijk over gepraat en gediscussieerd in de media, want het slaat aan. Seks is taboevrij en wij zijn seksueel vrij. Seks na een tweede date -dat kan. Seks met een complete vreemdeling- waarom niet? Seks voordat je tedere gevoelens voor je bedpartner koestert – die komen later wel... Vind je dit alles maar niets, dan ben je preuts of conservatief. Maar is dít …

---

Een zwangere dood sterven. Kritische zoektocht naar de levenskansen van een pedagogisch alternatief.

Dereere Lien
letteren en wijsbegeerte, onderwijs, pedagogie, educatie (Klasseprijs)

Artikel …

---

El camino de Pedro Ángel Palou (Crack) dentro del posmodernismo (Una lectura de Memoria de los días (1995), Paraíso Clausurado (2000) y Parque Fin del Mundo (1995)

Mattias Devriendt
letteren en wijsbegeerte

Niet toevallig: Pedro Ángel Palou
 
Literatuur in Mexico? Wordt er daar iets geschreven waarvan het de moeite loont erover te schrijven? En zoja, wie zit er op zo’n analyse te wachten? U zal begrijpen dat deze vragen onvermijdelijk elke literatuurwetenschapper teisteren. En toch loont het de moeite. Literatuur is immers meer dan letters en grammatica of holle woorden en constructies. Het is een manier om van de wereld een verhaal te maken. Daarom zouden de vragen veel eerder …

---

Filosofie door middel van literaire werken

Wille Cindy
letteren en wijsbegeerte

FILOSOFIE DOOR MIDDEL VAN LITERATUUR: MARTHA NUSSBAUMS SCHAKEL TUSSEN ARISTOTELES EN HENRY JAMES
 
Wat hebben literaire teksten te maken met deugdzaamheid? Als we Plato mogen geloven bitter weinig. Als literatuur echter misleidt door haar schoonheid, waarom gaan steeds meer moraalfilosofen dan bij de literatuur te rade? Dat Plato Socrates laat uitleggen waarom in zijn ideale staat geen plaats is voor de dichters, deert Martha Craven Nussbaum alvast niet. In het kader van de levendige …

---

Functionele voeding: stand van zaken en ethische implicaties

Bart Wolput
technologie en innovatie (Agoriaprijs), letteren en wijsbegeerte, exacte wetenschappen (Eosprijs), milieu/gezondheid

GEZONDHEIDSBEVORDERENDE VOEDING EN DE WERELD VAN DE PSEUDOWETENSCHAP
Onderzoek naar gezondheidsbevorderende voeding gebeurt zeer vaak vanuit een productgedreven wetenschap. Je zoekt voor een product een passend probleem, waarna allerhande gezondheidsbeweringen de consument doet dromen van het eeuwige gezonde leven.
Wat last van hart- en vaatziekten? Reduceer het risico met het nieuwste cholesterolverlagende levensmiddel. Vaak ziek en lage weerstand? Neem een voorraad aan micro-organismen tot u …

---

Harry Potter: vlucht uit de realiteit of aanzet tot nieuwe zingeving? Een kwalitatief receptieonderzoek naar de verklaring van het succes van een literair fenomeen, gekaderd binnen het huidig tijdsgewricht en de zoektocht naar normen en waarden, zingeving en spiritualiteit.

Cleo Van den Borre
kunst/cultuur, onderwijs, pedagogie, educatie (Klasseprijs), media/communicatie, taal- en vertaalkunde, sociologie/maatschappij, letteren en wijsbegeerte

Harry Potter sage: Literaire bijbel voor de 21e eeuw.
 
“He’ll be famous, a legend….there will be books written about Harry, every child in our world will know his name.” (‘Harry Potter and the Philospher’s Stone’, p. 9)
 
Harry Potter, de cijfers.
 
“Hallucinant” is zowat het enige woord dat het Harry Potter verhaal bij benadering omschrijft. Een kennismaking aan de hand van enkele illustratieve feiten over de tengere, gebrilde …

---

Het onmaatschappelijke van de school

liesbet Pycke
letteren en wijsbegeerte

Het onmaatschappelijke van de school

Via ontscholing en omscholing naar een maatschappelijke school
 
Waar leren we het meest? Als je er goed over nadenkt hebben we levenswijsheid niet op school geleerd, de belangrijkste dingen leer je in het ‘echte’ leven, door de betrokkenheid  met mensen. Hoe je je gedraagt op een feestje, hoe je aardappelen kookt, hoe je een auto bestuurt… Is de school dan overbodig? Is het verspilde moeite? Ik heb drie jaar een klassieke …

---

Het probleem van de persoonsidentiteit bij Witlod Gombrowicz

De Vleeschouwer Gregory
letteren en wijsbegeerte

Deze synopsis werd verwijderd omdat de auteur zich er niet langer in kon vinden.

  …

---

In de voetsporen van Socrates: oordelen bij Hannah Arendt.

Degryse Annelies
politiek (nationaal/internationaal), letteren en wijsbegeerte

 
In 1933 ziet Hannah Arendt hoe Martin Heidegger, de geniale professor en haar vroegere geliefde, valt voor de verleidingen van het nazisme. Deze gebeurtenis schokt Arendt en de spanning tussen filosofie en politiek wordt een centraal thema in haar leven en werk. Hannah Arendt is dan ook de geschikte kandidaat om ons te begeleiden bij de vraag wat filosofie voor de politiek kan betekenen. Zij heeft hierover niet enkel uitvoerig gedacht en geschreven, maar zij heeft ons haar antwoord ook …

---

Kants 'Zum ewigen Frieden': een politieke reflectie over de bereikbaarheid van een moreel ideaal.

Liesbet Vanhaute
letteren en wijsbegeerte, politiek (nationaal/internationaal)

 
'Are you such a dreamer? To put the world to rights?' zingt Radiohead-frontman Thom Yorke.  Ik herneem deze vraag in deze thesis, en stel haar aan de Duitse filosoof Immanuel Kant.  Hij beschrijft in zijn werk Zum ewigen Frieden hoe de wereld rechtvaardig kan worden.  Hij stelt een kosmopolitische wereldorde voor, waarin elk conflict vreedzaam opgelost kan worden.  Zo'n pleidooi voor wereldvrede klinkt vandaag utopisch en naïef.  Het antwoord op de vraag van …

---

L'origine du monde. Gustave Courbet

Landuyt Trui
letteren en wijsbegeerte

 
In 1866 schildert Gustave Courbet, de Franse schilder van het Realisme, zijn meest provocerende naaktschilderij, ‘L’Origine du Monde’.
Een vrouw leunt achterover op een laken, de dijen gespreid, de toeschouwer een onbelemmerde blik gunnend op haar geslacht. Hoofd, armen en benen ontbreken. Dit lichaam is tegelijk seksueel en mooi; sensueel, uitdagend, en confronterend.
 
Provocatie was Courbet nooit vreemd. Met zijn ‘art vivant’ wil hij midden in het …

---

Luce Irigaray. De vergeten stem (van de vrouw) in de filosofie.

Evelien Geerts
psychoanalysekritiek, feministische filosofie, letteren en wijsbegeerte

 
Geerts Evelien
 
Luce Irigaray. De vergeten stem (van de vrouw) in de filosofie.
 
 
“Pour en revenir à mon travail: j’essaie, comme je l’ai déjà indiqué, de retraverser l’imaginaire masculin, d’interpréter comment il nous a réduites au silence, au mutisme,ou au mimétisme,et je tente, à partir de là et en même temps, de (re)trouver un espace possible pour …

---

Magrittes werk tussen de plooien van het mysterie

Tormans Annemie
kunst/cultuur, letteren en wijsbegeerte

Magrittes werk tussen de plooien van het mysterie
 
De manier waarop wij op een haast vanzelfsprekende manier met de wereld omgaan wordt door kunstenaars iedere keer opnieuw in vraag gesteld, bevestigd, verworpen of uitgevonden. De schilderkunstige methode van René Magritte houdt een fundamentele kritiek in op de werkelijkheid die zich toont in de versteende en bindende interpretaties die men eraan geeft. Magritte wil het vastgelegde ordenen relativeren en aantonen dat ons …

---

Marxisme en islam. Islamisme tussen traditie en revolutie. Ali Shariati: een kritische studie

Brecht De Smet
letteren en wijsbegeerte, sociologie/maatschappij, religie, politiek (nationaal/internationaal), taal- en vertaalkunde, geschiedenis

Iran: een eigen, islamitische weg naar democratie?
 
Op 6 november 2002 werd Hashem Aghajari, docent geschiedenis aan de Iraanse universiteit van Hamadan, ter dood veroordeeld. Deze historicus had in juni van datzelfde jaar een bewogen speech gegeven waarin hij voor een 'islamitisch protestantisme' pleitte dat de macht van de Iraanse ulama, de geestelijke elites, aan banden zou leggen. Steunend op de ideeën, het prestige en de autoriteit van Ali Shariati, een Iraanse …

---

Memorabele mystiek: de rationale-passage uit Ruusbroecs "Vanden geesteliken tabernakel"

Ceulemans Hadewijch
taal- en vertaalkunde, letteren en wijsbegeerte

Ruusbroec is het onthouden waard
 
Heeft u onlangs nog een tekst gelezen die uw leven heeft veranderd? Waarschijnlijk zullen weinigen onder ons nu ‘ja’ knikken; maar wij zijn dan ook doorgaans niet op zoek naar een dieproerende ervaring wanneer we lezen. Voor de middeleeuwse lezer daarentegen was dat precies de voornaamste drijfveer, met name wanneer hij (of zij) in contact kwam met geestelijke literatuur.
 
Een leeservaring was in de Middeleeuwen veel intenser dan nu. …

---

Militaire ethiek: ethiek of etiquette?

Vereycken Herman
letteren en wijsbegeerte

Militaire ethiek in de Belgische krijgsmacht : ethiek of etiquette.

Herman Vereycken

 
Ethische thema’s beroeren de publieke opinie als nooit tevoren. Vanuit een ethische gedrevenheid verklaart de westerse wereld zich bekommerd om de bescherming van de universele mensenrechten. Het federale regeerakkoord noemt een actief, dynamisch, voluntaristisch en ethisch geïnspireerd buitenlands beleid de plicht van ieder welvarend land. Wat is de positie van de Belgische krijgsmacht in …

---

Multiculturalisme en gelijkheid: op zoek naar een rechtvaardige omgang met culturele versschillen

De Schutter Helder
letteren en wijsbegeerte

Talige diffusie de norm
 
Lily Nabholz-Haidegger vindt dat Franstaligen in Vlaanderen (meer) taalrechten verdienen. Daarin wordt ze geruggensteund door (een bepaalde interpretatie) van het Europese Verdrag ter Bescherming van Nationale Minderheden. Dergelijke uitingen zetten de fundamenten van ons staatsbestel op losse schroeven en zorgen voor behoorlijk wat communautaire agitatie. Ze kunnen echter ook een aanzet formuleren tot een kritische reflectie op ons staatsmodel.
Als prototype van …

---

Multiculturalisme en interculturalisme in het onderwijs. Een vergelijking tussen Vlaanderen en Québec.

Van Loon Erica
letteren en wijsbegeerte, sociologie/maatschappij, onderwijs, pedagogie, educatie (Klasseprijs)

 
De multiculturele samenleving en/in het Vlaamse en Québecse onderwijs
 
We leven in een diverse samenleving.[1] Een nieuwsgierige en open instelling is in een dergelijke omgeving erg belangrijk. De school is de perfecte plaats waarbinnen de ontwikkeling van soortgelijke houdingen van start kan gaan. We doen er algemene kennis op, ontwikkelen er sociale vaardigheden, worden voorbereid op een baan, … Maar leren we onszelf ook inwerken in de multiculturele …

---

Natievorming in de Centraal-Aziatische ex-Sovjetrepublieken

Pauwels Patrik
letteren en wijsbegeerte

Natievorming in de Centraal-Aziatische ex-Sovjetrepublieken.
De Dageraad van vijf …

---

Neoklassieke economie versus ecologische economie: verschillen in visies, waarden en waardering.

Gelders Bjorn
milieu/gezondheid, letteren en wijsbegeerte, economie/financiën

Overgang naar een ruimteschip economie
Begin april 2005 publiceerde de Verenigde Naties de Millennium Ecosystem Assessment (MA), het meest omvangrijke rapport ooit over de complexe interactie tussen de mens en de ecosystemen op aarde. Meer dan dertienhonderd wetenschappers uit 95 landen werkten gedurende vier jaar samen aan deze analyse van het mondiale milieu. Zij waarschuwen dat ongeveer 60 procent van de ecosysteemfuncties die essentieel zijn voor het leven op aarde ernstig worden …

---

Nietzsches-GPS’en vanuit www.nietzsche-trefpunt.be

Bruysse Luc
onderwijs, pedagogie, educatie (Klasseprijs), letteren en wijsbegeerte, exacte wetenschappen (Eosprijs)

Nietzsche-GPS’n vanuit www.nietzsche-trefpunt.be

Bibliotheken zijn informatieportalen waar een vierde van de totale bevolking regelmatig
gebruik van maakt. De dienstverlening of hoofdtaak van de modale bibliotheek bestaat
erin kennis en ontspanning te verdelen via al dan niet audiovisuele dragers van fictie of
non-fictie. Deze thesis toont aan dat Belgische bibliotheken dringend toe zijn aan
vernieuwing.
Enerzijds is er het probleem van een kwalitatieve gegevensontsluiting op …

---

Onbepaaldheid en stilte. Een positieve herwaardering van het postmodernisme: Jean-François Lyotard en John Cage verbonden in het sublieme en het complexe.

Vandeputte Kathleen
letteren en wijsbegeerte

Artikel scriptieprijs. (max. 7000 tekens)
 
Het lawaai van de stilte.
 
Hoe kwam John Cage in 1952 op de vreemde idee een muziekstuk te componeren dat slechts bestond uit… stilte? Het stellen van die vraag heeft ons geleid naar een filosofisch onderzoek omtrent de bestaansreden van de muziek in onze hedendaagse postmoderne tijd. Want wat is muziek als ze ook stilte kan zijn? Of beter: hoe moeten we de stilte interpreteren in het werk van Cage?
 
Volgens Cage bestaat er niet …

---

Overbevraagt het utilitarisme de mens?

De Smet Andries
letteren en wijsbegeerte

Overbevraagt het utilitarisme de mens?
 
Het utilitarisme stelt dat iedere handeling het grootste geluk voor het grootste aantal mensen moet voortbrengen. Op het eerste gezicht lijkt dit een erg aantrekkelijke morele theorie. Mensen vinden geluk en welzijn immers erg belangrijk. Bovendien voelt het natuurlijk aan om handelingen te beoordelen op basis van hun gevolgen. Ondanks deze aantrekkingskracht wordt het utilitarisme slechts door enkelen (of misschien wel door niemand) in de praktijk …

---

Palestijnse identiteitsconstructie in en door het oeuvre van Mahmoud Darwish (1942-2008)

Eleonore Milbou
sociologie/maatschappij, letteren en wijsbegeerte

 
“Een volk zonder poëzie is een overwonnen volk”

 
In mei 2008 'vierden' de Palestijnen en Israëli's de zestigste verjaardag van hun uiterst ingewikkelde en schijnbaar onoplosbare conflict. De voortdurende wederzijdse aanslagen en regelmatig doodlopende onderhandelingen worden bijna oud nieuws voor de doorsnee Europese krantenlezer of televisiekijker. Het is maar al te gemakkelijk om het menselijk lijden achter de nieuwsberichten uit het oog te verliezen. …

---

Putnams realiteit: een filosofisch detectiveverhaal

Claeys Curt
letteren en wijsbegeerte

Putnams realiteit: een filosofisch detective verhaal
 
Filosofen schijnen in hun academische ivoren toren te zitten en te brabbelen in een taal die geen enkele normale sterveling verstaat. Toch gebeurt het dat er iets uit die toren wordt gegooid, en dat er een voorbijganger wordt geraakt. Het is dan niet ondenkbaar dat die toevallige passant meegezogen wordt in het wijsgerige detectiveverhaal en ontdekt dat er helemaal geen ivoren toren is, maar gewoon een perceptie van de werkelijkheid. …

---

Referendum of minipopulus?

De Gendt Maarten
letteren en wijsbegeerte

Referendum of minipopulus?
 
Een studie van twee alternatieven voor meer democratie
 
“Er moet meer democratie komen!” Dat is wat vele politici en burgers tegenwoordig bepleiten. Daarbij denkt men, naast kleinere ingrepen zoals het hertekenen van kiesomschrijvingen of het invoeren van stemrecht voor migranten, vooral aan het invoeren van het referendum. Maarten De Gendt onderzoekt echter een veel minder bekende piste: de minipopulus, of ook de besluitvorming door een groep …

---

Sades anti-moraalfilosofie. Een omkering in het denken over de moraal.

De Geest Wim
letteren en wijsbegeerte

Is het œuvre van de markies de Sade immoreel?
 
Donatien Alphonse François, markies de Sade is één van de meest bizarre maar tevens ook belangrijkste auteurs uit de Westerse geschiedenis. Hij heeft het grootste deel van zijn leven in verschillende gevangenissen doorgebracht, omdat zijn ideeën in de 18de eeuwse maatschappij niet getolereerd werden. Ik stel me in mijn licentiaatsverhandeling Sades anti-moraalfilosofie. Een omkering in het denken over de …

---

SCHADUWSCHERMEN

Vissers Bert
kunst/cultuur, psychologie / psychiatrie, media/communicatie, taal- en vertaalkunde, sociologie/maatschappij, geschiedenis, letteren en wijsbegeerte, exacte wetenschappen (Eosprijs)

Schaduwschermen

...mais j’ai attendu dans la cour sous un platane... A. Camus, l’Etranger.

Elk product dat onze maatschappij voortbrengt is de moeite waard om over na te denken. Van de meest banale stationsroman, de kledij van Barbie en Ken, de affiches waar we onze wereld mee behangen tot en met de films die we bekijken, het zijn allemaal ‘cultuurproducten’ van de maatschappij waarin we leven. Het is duidelijk dat voor velen onder ons deze cultuurproducten …

---

Sterfelijkheid, een uitdaging voor het leven

de Block Lut
letteren en wijsbegeerte

Mes van de sterfelijkheid kerft in vlees van het leven

 


Met dood gaan is het als met naar de tandarts gaan: je weet dat het er ooit van moet komen maar je stelt het zo lang mogelijk uit. Toch is er niets mis met sterven. Het hoort bij het leven. Of juist niet?
De meningen willen wel eens uiteenlopen. Is de dood de kers op de taart van het leven, of is ze eerder het zout van het leven? Of net dat ietsje teveel zout dat het hele gerecht om zeep helpt?
Iedere filosoof heeft er zijn zegje …

---

The Fate of Liberal Education: John Henry Newman's The Idea of a University Revisited

Milica Petrovic
sociologie/maatschappij, onderwijs, pedagogie, educatie (Klasseprijs), taal- en vertaalkunde, letteren en wijsbegeerte

Milica Petrovic
En wat gaat u volgend jaar studeren?
Toen ik besliste dat ik filologie zou gaan studeren, was er één vraag die me menigmaal gesteld werd: wat ga je daarmee doen? Ik heb er vier jaar over gedaan om een concreet antwoord hierop te kunnen geven, en ik hoop dat ik met mijn scriptie daarin zal geslaagd zijn.
Het is alom geweten dat een universitair diploma afkomstig van een faculteit letteren en wijsbegeerte – kortom, een diploma in de alfawetenschappen – …

---

Theory of Mind bij Mensapen

De Jong van den Brand Esther
letteren en wijsbegeerte

Gegevens
 
De Jong van den Brand Esther
Warande 7
9620 Zottegem
Tel: 0474 789 551
Email: Essyd11@yahoo.com
 
 
Theory of Mind bij mensapen
 
In de westerse cultuur lijkt de mens een dubbele houding aan te nemen als het de (ethische) verantwoordelijkheid ten aanzien van dieren betreft. Huisdieren hebben duidelijk een andere status dan ‘consumptie’-dieren en de voorkeur voor de ene diersoort boven de andere lijkt zelden goed overwogen. Waarom bijvoorbeeld wel een …

---

Trance & Possession

Slaats Jonas
letteren en wijsbegeerte

De onderliggende patronen van trance – Jonas Slaats
 
In trance gaan, we kunnen het allemaal en we hebben het misschien wel nodig ook. Trance zou immers een ontbinden zijn van het ego. Hierdoor zou dat ego in staat zijn zichzelf en zijn omgeving te herstructureren. Dit beweert toch Jonas Slaats wanneer hij trancerituelen zoals we die kennen van Voodoo, Derwisj of Gnawa wil verklaren. Wat begonnen was als een onderzoek naar de relatie tussen muziek en trance resulteerde dan ook in de …

---

Van droom naar nachtmerrie: over de utopie en de dystopie.

Ineke Vanobbergen
sociologie/maatschappij, onderwijs, pedagogie, educatie (Klasseprijs), letteren en wijsbegeerte

Gevaarlijke paradijzen
Over de utopie en de dystopie in Nederlandstalige literatuur
 
De wekker gaat af. Het zoemende geluid van de muggen zindert nog na. Slaperig en langzaam strompel je uit bed. Ontbijten. Post uithalen: rekeningen! Koffie opdrinken, want het is al laat. Douchen. Snel! Aankleden en vertrekken. Sneller! File… te laat! STRESS!
 
Dromen we niet allemaal van een ideale wereld? Een plaats zonder stress, armoede of oorlog? Een veilig eiland waar we onbeperkt …

---

Verschillen in Vrijheid: de Democratische Identiteit van de Publieke Ruimte

Roel De Ridder
kunst/cultuur, sociologie/maatschappij, letteren en wijsbegeerte

Verschillen in Vrijheid: de Democratische Identiteit van de Publieke Ruimte
 
publieke ruimte nu
Publieke Ruimte is een actueel thema. Publieke ruimte is meer dan de verzameling van alle straten en pleinen, ook openbare gebouwen behoren ertoe. Zonder al te veel scrupules verkoopt de federale overheid gebouwen die in een democratische samenleving voor en van iedereen zijn - denk maar aan het ‘Vlinderpaleis’, het nieuwe gerechtshof in Antwerpen. Dat gebouw is niet meer openbaar …

---

Welk beeld hebben de Vlaamse jongeren van politiek doorheen informatieve Tvprogramma's

De Ron Pascale
letteren en wijsbegeerte

Contact: Pascale De Ron
Kleine Baan 10
1980 Zemst
Tel.nr. : 015/33 97 21
Gsm: 0496/85 59 71
 
Informatie aan de pers
 
Datum: 26 september 2002
 
Betreft: Studie m.b.t. het beeld van Vlaamse jongeren van politiek doorheen informatieve televisieprogramma’s.  Een vergelijking van meningen van laatstejaarsstudenten uit het ASO-, TSO- en BSO-onderwijs.
 

Pascale De Ron (V.U.B.) onderzocht in haar eindverhandeling het beeld van Vlaamse laatstejaarsstudenten …

---

Wereldgeschiedenis in het Onderwijs. Kwantitiatief en Comparatief onderzoek naar de niet-westerse dimensie in schoolboeken voor het vak Geschiedenis 1975-2006

J. Even-Zohar
exacte wetenschappen (Eosprijs), politiek (nationaal/internationaal), letteren en wijsbegeerte, geschiedenis, sociologie/maatschappij, geografie

Geschiedenisonderwijs kan gezien worden als het fundament van het historisch bewustzijn in de samenleving. Het schoolboek vormt hierbij een cruciaal middel en tegelijkertijd een rijke bron voor onderzoeken naar historische cultuur en beeldvorming. Sinds de economische groei van de  jaren zestig en de globale oliecrisis van de jaren zeventig is niet alleen in toenemende mate de onderlinge verbondenheid van de wereld in cultureel, economisch en politiek opzicht waargenomen, maar is ook de …

---

Willen zeggen. Over de plaats van het zelf in het betekenisproces bij Derrida

Fauve Lybaert
psychologie / psychiatrie, media/communicatie, letteren en wijsbegeerte

Gevoeligheid en verantwoordelijkheid in de media

 
De paus en de cartoonist
 
In september 2006 ligt paus Benedictus XVI onder vuur. Hij wordt door de media veroordeeld wanneer hij citeert uit een tekst van een Byzantijnse keizer die er een negatieve visie ten aanzien van de islam op nahoudt. Aangenomen dat het, zoals hij beweert, waar is dat hij enkel de inhoud van dat citaat wenste mee te delen en niet de negatieve gevoelens van de keizer die uit een ander deel van de tekst …

---

Zeg het aan niemand dat ik verliefd ben ...

Ingelbrecht Lien, Persijn Saartje, Saey Bieke
letteren en wijsbegeerte

Zeg het aan niemand dat ik verliefd ben…  Een verkennend onderzoek naar relaties en seksualiteitsbeleving bij islamitische meisjes en jonge vrouwen in Vlaanderen.
 
In onze maatschappij is de behoefte aan het begrijpen van hoe anderen hun belevenissen zien, nog nooit zo groot geweest.  Seksualiteit en islam zijn daarin elk op zich actuele thema’s, maar tegenover seksualiteit én islam samen lijkt er terughoudendheid te bestaan.  Literatuur over dit thema is …

---

= deelnemer aan de Vlaamse Scriptieprijs

Last update: 10-08-2010